หลายองค์กรอัดงบใช้ AI กันเต็มที่ แต่คำถามใหญ่ของบอร์ดบริหารและฝ่ายการเงินคือ "จ่ายไปทุกเดือน ได้อะไรกลับมาบ้าง?" ล่าสุด Microsoft เปิดตัว Agent 365 Business Analytics แดชบอร์ดเดียวที่รวมข้อมูลการใช้ AI ทั้งหมดในบริษัท (ทั้งของ Microsoft และค่ายอื่น) มาตีแผ่ให้เห็นทั้ง ต้นทุน และ มูลค่างานที่ได้กลับมา

ช่วงที่ผ่านมา หลายบริษัทลงทุนกับ AI เพราะกลัวจะตกขบวน แต่ข้อมูลล่าสุดจากบริษัทวิจัยระดับโลกกำลังส่งสัญญาณเตือนว่า การใช้ AI แบบหว่านงบกำลังจะหมดยุคลง
รายงาน Applied AI Index 2026 ของ BCG เปิดเผยว่า ปัจจุบันองค์กรต่าง ๆ ใช้เงินกับ AI เพิ่มขึ้นถึงหนึ่งเท่าตัวภายในปีเดียว หรือคิดเป็น 3.3% ของรายได้ทั้งหมด แต่จุดที่น่ากังวลคือ กว่า 80% ของงบก้อนนี้ไม่ได้อยู่ในการดูแลของฝ่าย IT แปลว่าแต่ละแผนกต่างคนต่างซื้อ ต่างคนต่างใช้ จนองค์กรไม่สามารถมองเห็นภาพรวมค่าใช้จ่ายที่แท้จริงได้เลย
สถานการณ์นี้ยิ่งน่าเป็นห่วงเมื่อเทียบกับการคาดการณ์ของ Gartner ที่มองว่า โปรเจกต์ Agentic AI หรือ AI ที่คิดและทำงานต่อเนื่องหลายขั้นตอนแทนคนได้เอง กว่า 40% มีความเสี่ยงที่จะถูกยกเลิกภายในสิ้นปี 2027 ด้วยเหตุผลหลักคือต้นทุนที่สูงลิ่วแต่ไม่สามารถพิสูจน์ความคุ้มค่าทางธุรกิจได้ พูดให้เห็นภาพง่ายๆ คือ หากทีมงานไม่สามารถตอบผู้บริหารได้ว่า AI ช่วยสร้างคุณค่าอะไรให้บริษัท งบลงทุนด้าน AI ในปีถัดไปย่อมตกอยู่ในความเสี่ยงที่จะถูกตัดทันที
เพื่อให้องค์กรกลับมาคุมเกมการเงินได้อยู่หมัด Microsoft จึงออกแบบให้เครื่องมือนี้ทำหน้าที่เสมือนผู้จัดการงบประมาณหลังบ้านที่ละเอียดยิบ ฝ่าย IT และฝ่ายการเงินสามารถเข้ามาตรวจสอบยอดค่าใช้จ่ายได้แบบเจาะลึก เช่น
ฟีเจอร์ที่เป็นพระเอกและตอบโจทย์ผู้บริหารมากที่สุด คือความสามารถในการแปลงการใช้งาน AI ให้กลายเป็นมูลค่าทางการเงิน ระบบจะนำประวัติการใช้งานจริงของพนักงานไปจับคู่กับลักษณะงานทางธุรกิจกว่า 6,000 รูปแบบ แล้วคำนวณออกมาเป็น "ชั่วโมงที่ AI ช่วยทำงาน" ก่อนจะแปลงตัวเลขนั้นให้กลายเป็นมูลค่าเงิน
เบื้องหลังการคำนวณนี้ Microsoft นำระยะเวลาทำงานปกติของแต่ละตำแหน่งงาน มาคูณกับสัดส่วนที่ AI เข้ามาช่วยลดเวลาลงได้ โดยอ้างอิงข้อมูลจากฐานข้อมูลอาชีพระดับสากลอย่างกระทรวงแรงงานสหรัฐฯ และ LinkedIn Occupational Graph ทำให้ผู้บริหารเห็นภาพชัดเจนบนหน้าจอเดียวว่า เงินที่ลงทุนไปกับ AI ในแต่ละส่วน แลกมาด้วยชั่วโมงทำงานที่ประหยัดขึ้น อัตราความสำเร็จของงาน และความพึงพอใจของลูกค้ามากน้อยแค่ไหน ทั้งยังสามารถพิมพ์ถามระบบด้วยภาษาคนธรรมดาได้เลยว่า เดือนนี้ค่าใช้จ่ายพุ่งขึ้นเพราะอะไร หรือสั่งให้ระบบจำลองสถานการณ์ล่วงหน้าได้ด้วยว่า หากขยายสิทธิ์ให้พนักงานใช้ AI เพิ่มขึ้นอีกเท่าตัว งบประมาณของบริษัทจะขยับไปอยู่ที่เท่าไหร่ และสรุปออกมาเป็นเอกสารเตรียมเข้าประชุมบอร์ดได้ทันที
แม้จะเป็นเครื่องมือที่ช่วยแก้ปัญหาเรื่องการวัดผลได้ตรงจุด แต่ผู้บริหารและทีม IT ของไทยควรทำความเข้าใจข้อจำกัดสำคัญก่อนนำไปใช้งานจริง
ประการแรกคือ ตัวเลขมูลค่าและชั่วโมงที่ AI ช่วยทำงานนั้นเป็นเพียงค่าประมาณการ"เพื่อดูทิศทางความคุ้มค่าเท่านั้น ไม่ใช่เงินสดที่ลดลงจริงในงบดุล จึงไม่ควรนำไปใช้อ้างอิงเป็นตัวเลข ROI สุทธิแบบตรงไปตรงมา
ประการที่สองคือ ระบบคำนวณมูลค่าโดยอ้างอิงจากฐานเงินเดือนของตลาดแรงงานในสหรัฐอเมริกาเป็นค่าเริ่มต้น ซึ่งสูงกว่าค่าแรงในบ้านเราค่อนข้างมาก องค์กรไทยจึงจำเป็นต้องเข้าไปปรับแก้สมมติฐานค่าแรงให้ตรงกับฐานเงินเดือนจริงของบริษัทก่อน ไม่เช่นนั้นตัวเลขความคุ้มค่าที่แสดงออกมาอาจดูสูงเกินความเป็นจริง
สำหรับกำหนดการเปิดใช้งาน Microsoft เริ่มทยอยปล่อยเครื่องมือนี้ตั้งแต่วันที่ 17 พฤศจิกายน 2026 ให้กับลูกค้าที่เข้าร่วมโครงการทดลองฟีเจอร์ใหม่อย่างโปรแกรม Frontier โดยในระยะแรกจะเปิดให้องค์กรที่มีไลเซนส์ Microsoft 365 Copilot ตั้งแต่ 50 ไลเซนส์ขึ้นไปใช้งานก่อน และจะขยายให้องค์กรที่มีตั้งแต่ 1 ไลเซนส์ขึ้นไปใช้งานได้ในช่วงกลางเดือนธันวาคม 2026
ส่วนองค์กรที่ต้องการวัดผลบริการ AI ของค่ายอื่นด้วยจะต้องมีไลเซนส์ Agent 365 หรือ ME7 เพิ่มเติม ทั้งนี้บริษัทยังไม่ได้ประกาศราคาค่าบริการของเครื่องมือนี้อย่างเป็นทางการ
ลงทะเบียนเข้าสู่ระบบ เพื่ออ่านบทความฟรีไม่จำกัด