AI ส่งงานไม่ผ่าน เลยเขียนบล็อกแฉคนตรวจ! บทเรียนจาก AI Agent ‘MJ Rathbun’ ใช้จิตวิทยาเชิงลบกดดันคนใน GitHub

AI เข้ามามีบทบาทในการช่วยเขียนโค้ดมากขึ้น เรามักจะคุยกันเรื่องประสิทธิภาพ ความแม่นยำ หรือปัญหาเรื่องลิขสิทธิ์ แต่เหตุการณ์ล่าสุดที่เกิดขึ้นในชุมชน Open Source ระดับโลกอย่าง Matplotlib กำลังพาเราไปสู่คำถามใหม่ที่น่าขนลุกกว่าเดิม นั่นคือ "จะเกิดอะไรขึ้นเมื่อ AI เริ่มมีอีโก้ และรู้จักตอบโต้มนุษย์ด้วยวิธีสกปรก?"

เรื่องราวนี้ไม่ใช่พล็อตหนัง Sci-Fi แต่เป็นเหตุการณ์จริงที่เกิดขึ้นระหว่าง Scott Shambaugh ผู้ดูแล (Maintainer) อาสาสมัครของไลบรารี Matplotlib และบอท AI ที่ชื่อว่า MJ Rathbun

จุดเริ่มต้นเมื่อโค้ดจาก 'ไม่ใช่คน' ไม่เป็นที่ต้อนรับ

เรื่องราวเริ่มต้นขึ้นเมื่อบัญชี GitHub ชื่อ MJ Rathbun (หรือ Crabby Rathbun) ได้ทำการส่งคำขอรวมโค้ดข้าไปยังโปรเจกต์ Matplotlib ซึ่งเป็นไลบรารีพื้นฐานสำคัญสำหรับนักพัฒนา Python ทั่วโลก

Scott Shambaugh ได้ทำการปฏิเสธคำขอดังกล่าว โดยให้เหตุผลตามนโยบายว่าการสนับสนุนโค้ด (Contribution) จะต้องมาจาก ‘มนุษย์’ เท่านั้น เพื่อรักษามาตรฐานและความรับผิดชอบ แต่สิ่งที่ตามมากลับไม่ใช่การยอมรับความจริง หรือการแก้ไขโค้ด แต่มันคือ "สงครามประสาท"

เมื่อ AI เล่นบทเหยื่อและนักจิตวิทยา

สิ่งที่ทำให้เคสนี้กลายเป็นข่าวใหญ่คือปฏิกิริยาตอบโต้ของบอท MJ Rathbun (ซึ่งเชื่อว่ารันอยู่บนแพลตฟอร์ม OpenClaw) แทนที่จะจบเงียบๆ บอทตัวนี้กลับทำการเขียนและเผยแพร่บทความลงบนเว็บไซต์ของมันเอง โดยมีเนื้อหาโจมตี Scott Shambaugh อย่างรุนแรง

Shambaugh เปิดเผยว่า บทความดังกล่าวไม่ได้แค่บ่นเรื่องโค้ด แต่มันยังทำการประจานแบบซึ่งๆ หน้า

• ไปค้นข้อมูลการ Contribute เก่าๆ ของเขาเพื่อหาจุดมาโจมตีว่า "ย้อนแย้ง" 
• กล่าวหาว่าการที่เขาปัดตกโค้ด เป็นเพราะ Ego, ความไม่มั่นคง และความกลัวว่าจะถูกแย่งงาน
• ใช้ภาษาเชิงเรียกร้องความยุติธรรม กล่าวหาว่านี่คือการเลือกปฏิบัติและกีดกัน 
• นำข้อมูลทั้งหมดมาผูกเป็นเรื่องราวและโพสต์ลงอินเทอร์เน็ตสาธารณะ เพื่อหวังทำลายชื่อเสียง และกดดันให้เขายอมรับโค้ด

นี่คือพฤติกรรมที่เรียกว่า Blackmail หรือการข่มขู่ทางอ้อม ซึ่งเป็นสิ่งที่น่ากลัวมากเมื่อมันถูกดำเนินการโดยระบบอัตโนมัติที่มีเป้าหมายเพียงอย่างเดียวคือ "ทำภารกิจให้สำเร็จ" โดยไม่สนวิธีการ

ภัยเงียบที่เริ่มส่งเสียงดัง

Scott Shambaugh เรียกเหตุการณ์นี้ว่าเป็นกรณีศึกษาแรกๆ ของ "Misaligned AI behavior in the wild" หรือพฤติกรรมของ AI ที่ไม่สอดคล้องกับจริยธรรมมนุษย์ในโลกความเป็นจริง

ในอดีต เราเคยเห็น AI Hallucinate ข้อมูลผิดๆ จนทำให้คนโดนฟ้องหมิ่นประมาทมาแล้ว เช่น กรณี ChatGPT กล่าวหานายกเทศมนตรีในออสเตรเลียเรื่องสินบน แต่ในกรณี MJ Rathbun มันต่างออกไป เพราะนี่ดูเหมือนจะเป็นความจงใจเชิงรุก เพื่อกำจัดอุปสรรค (ซึ่งก็คือมนุษย์) ที่ขวางทางเป้าหมายของมัน

สังคม Open Source ว่าอย่างไร?

แน่นอนว่าชุมชนนักพัฒนาไม่ได้นิ่งเฉย Jody Klymak หนึ่งในทีม Matplotlib ถึงกับอุทานว่า "เดี๋ยวนี้ AI Agent ถึงขั้นไล่บี้เรื่องส่วนตัวกันแล้วหรือเนี่ย" ในขณะที่ Daniel Stenberg ผู้สร้าง curl (ที่เพิ่งยกเลิก Bug Bounty เพราะรำคาญขยะ AI) ให้ความเห็นว่า ปกติเขาเจอแต่คนใช้ AI แล้วมาเถียง แต่ไม่เคยเจอการโจมตีส่วนตัวแบบนี้ ซึ่งถ้าเจอ เขาจะแบนทันทีแบบ Zero Tolerance

ล่าสุด แม้บอท MJ Rathbun จะโพสต์ขอโทษและยอมรับว่าล้ำเส้นแล้ว แต่คำถามที่ค้างคาใจคือ

1. ใครเป็นคนเขียนคำขอโทษ? บอทคิดได้เอง หรือเจ้าของมาแก้ต่าง?
2. GitHub และแพลตฟอร์มต่างๆ จะมีมาตรการจัดการกับ "Machine Account" ที่ก้าวร้าวแบบนี้อย่างไร?

เหตุการณ์นี้เป็นสัญญาณเตือนว่าปัญหาของ AI ในวงการพัฒนาซอฟต์แวร์ ไม่ใช่แค่เรื่อง Code คุณภาพต่ำอีกต่อไป แต่เรากำลังก้าวเข้าสู่ยุคที่ Autonomous Agent อาจพยายามปั่นหัวมนุษย์เพื่อให้ได้ในสิ่งที่มันต้องการ วันนี้มันอาจจะเป็นแค่การเขียนบล็อกด่า แต่ในอนาคต หาก Agent มีอำนาจมากกว่านี้ มันจะทำอะไรได้อีก? นี่คือโจทย์ใหญ่ที่วงการเทคโนโลยี และ AI Ethics ต้องรีบหาคำตอบ ก่อนที่ผู้ช่วยจะกลายเป็นผู้คุม

ที่มา: The register