สรุป 2 มุมมองผู้นำ IMF และ World Bank บนเวทีกรุงเทพฯ

การประชุมประจำปีของ IMF และ World Bank Group หวนคืนสู่กรุงเทพมหานครอีกครั้งในรอบ 35 ปี ณ ศูนย์การประชุมแห่งเดิม ท่ามกลางบริบทเศรษฐกิจโลกที่เต็มไปด้วยความท้าทาย ทั้งการเปลี่ยนผ่านทางเทคโนโลยี AI ภาระหนี้สาธารณะที่พุ่งสูง ตลดจนวิกฤตประชากรและตลาดแรงงาน

บนเวทีหลัก Kristalina Georgieva กรรมการผู้จัดการ IMF และ Ajay Banga ประธาน World Bank Group ได้ร่วมขึ้นแสดงวิสัยทัศน์และฉายภาพทิศทางเศรษฐกิจโลก โดยถ่ายทอดผ่านสองมุมมองหลักดังนี้

Kristalina Georgieva: เศรษฐกิจโลกนิ่งบนความเสี่ยงและแรงกดดันรอบด้าน

ภาพรวมเศรษฐกิจโลกในปี 2026 ถูกคาดการณ์ว่าจะเติบโตอยู่ที่ 3.1% ซึ่งถือว่าทรงตัวอย่างน่าทึ่งจากปีก่อนหน้า ท่ามกลางแรงหักล้างกันระหว่างวิกฤตพลังงานที่คอยฉุดรั้งเศรษฐกิจ กับกระแสเทคโนโลยี AI ที่เป็นตัวขับเคลื่อนหลัก 

อย่างไรก็ตาม การเติบโตนี้มีความเหลื่อมล้ำอย่างเห็นได้ชัด ประเทศที่อยู่ในห่วงโซ่อุปทานของ AI อย่างสหรัฐฯ จีน และอินเดีย ได้รับการปรับเพิ่มประมาณการ ในขณะที่ประเทศที่เผชิญผลกระทบจากความขัดแย้งทางภูมิรัฐศาสตร์และสงครามกลับถูกปรับลดลง โลกกำลังเปลี่ยนผ่านอย่างรวดเร็วผ่านเทคโนโลยีขั้นสูง ทั้ง AI, ควอนตัมคอมพิวติ้ง, ฟินเทค และนวัตกรรมทางการแพทย์ ท่ามกลางความเสี่ยงทางภูมิรัฐศาสตร์ที่เพิ่มสูงขึ้นเรื่อยๆ

ในมิติของเสถียรภาพทางการเงิน หลายประเทศกำลังแบกรับภาระหนี้สาธารณะที่สูงเกินไป โดยเฉพาะในประเทศร่ำรวยและกลุ่มประเทศตลาดเกิดใหม่ ขณะที่ประเทศรายได้ต่ำต้องเผชิญกับภาระดอกเบี้ยที่พุ่งสูงสวนทางกับเงินช่วยเหลือจากต่างประเทศที่ลดลง ปัจจัยกดดันเงินเฟ้อยังมาจากสามทางหลัก ได้แก่ วิกฤตพลังงานและการขนส่ง, การขาดดุลงบประมาณที่ลดขีดความสามารถในการรับแรงกระแทก, และการลงทุนมหาศาลในโครงสร้างพื้นฐาน AI ซึ่งใช้แหล่งเงินกู้เป็นหลัก โดยมีปัจจัยทางธรรมชาติอย่าง Super El Niño คอยซ้ำเติมราคาอาหาร

ภาวะดังกล่าวนำไปสู่อัตราผลตอบแทนพันธบัตรรัฐบาลอายุ 10 ปี (Bond Yield) ในสหรัฐฯ เยอรมนี และญี่ปุ่น ที่ขึ้นไปแตะระดับสูงสุดในรอบหลายทศวรรษ IMF จึงเน้นย้ำให้ธนาคารกลางทั่วโลกมุ่งมั่นรักษาเสถียรภาพราคา และเห็นพ้องกับการคุมเข้มทางการเงินของ Fed, ECB และ BOJ ขณะเดียวกัน รัฐบาลโดยเฉพาะประเทศที่มีหนี้สูง จำเป็นต้องปรับสมดุลการคลัง ลดการขาดดุล และวางแผนระยะกลางที่น่าเชื่อถือ โดยปฏิรูปโครงสร้างควบคู่ไปกับการดูแลกลุ่มเปราะบาง

สำหรับเรื่อง AI นั้น Kristalina Georgieva มองว่าเป็นโอกาสในการกระจายความมั่งคั่งหากใช้งานผ่านอุปกรณ์พื้นฐานอย่างสมาร์ทโฟน แต่ทุกประเทศต้องสร้างภูมิคุ้มกันต่อความเสี่ยง ทั้งปัญหากระทบการจ้างงานงาน ฐานภาษีที่หดตัว และความเสี่ยงไซเบอร์ในระบบการเงินซึ่งมีความรุนแรงและรวดเร็วขึ้น IMF จึงมุ่งเน้นการให้ความช่วยเหลือทางเทคนิคและการฝึกอบรมด้านการกำกับดูแล นอกจากนี้ยังชี้ถึงงานสำคัญในการแก้ความไม่สมดุลเชิงโครงสร้าง โดยสหรัฐฯ ต้องเพิ่มการออม จีนต้องเพิ่มการบริโภคในประเทศ และยุโรปต้องเร่งการลงทุน พร้อมขอความร่วมมือจากประเทศสมาชิกร่วมสนับสนุนกองทุน PRGT เพื่อช่วยเหลือประเทศยากจนให้ยืนหยัดได้อย่างมั่นคง

Ajay Banga: สร้างงาน ดึงเงินเอกชน และทำให้เงินไปได้ไกลขึ้น

World Bank เผชิญกับโจทย์ใหญ่ท่ามกลางข้อจำกัดด้านทรัพยากร ความขัดแย้งทั่วโลก และภาระหนี้ที่สูงขึ้น ปัญหาสำคัญที่สุดคือโครงสร้างประชากรในอีก 10–15 ปีข้างหน้า ซึ่งจะมีคนรุ่นใหม่เข้าสู่ตลาดแรงงานถึง 1,200 ล้านคน แต่ตลาดในประเทศกำลังพัฒนากลับมีตำแหน่งงานรองรับเพียง 400 ล้านตำแหน่ง ทำให้เกิดช่องว่างถึง 800 ล้านตำแหน่ง การแก้ปัญหานี้จึงต้องทำให้เงินทุนที่มีจำกัดไปได้ไกลที่สุด โดยมีเป้าหมายสูงสุดคือการทำให้ประเทศกำลังพัฒนาแข็งแกร่งจนไม่ต้องพึ่งพา World Bank อีกต่อไป ซึ่งที่ผ่านมามีถึง 35 ประเทศที่สามารถขยับจากการรับเงินช่วยเหลือไปสู่การกู้ยืมในเงื่อนไขปกติได้สำเร็จ

เพื่อตอบสนองต่อภารกิจนี้ World Bank ได้ปฏิรูปองค์กรจากภายในอย่างเข้มข้น โดยลดเวลาเตรียมโครงการลงกว่าครึ่งจาก 19 เดือนเหลือเพียง 9 เดือน ตัดลดตัวชี้วัดผลงานจาก 153 ตัวเหลือ 22 ตัวที่เน้นผลกระทบจริง เพิ่มสัดส่วนการจ่ายเงินตามผลสัมฤทธิ์ของงาน และปรับงบดุลจนสามารถขยายวงเงินปล่อยกู้ได้เพิ่มขึ้นกว่า 100,000 ล้านดอลลาร์ในระยะ 10 ปี พร้อมทั้งประสานความร่วมมือกับธนาคารพัฒนาพหุภาคีแห่งอื่นๆ เพื่อลดขั้นตอนที่ซ้ำซ้อนและเปิดแพลตฟอร์มร่วมทุนดิจิทัล

ยุทธศาสตร์การสร้างงานของ World Bank ขับเคลื่อนผ่าน 3 เสาหลัก คือการลงทุนในโครงสร้างพื้นฐานกายภาพและคน, การปรับปรุงนโยบายและกฎระเบียบให้เอื้อต่อการดำเนินธุรกิจ, และการใช้เครื่องมือลดความเสี่ยงเพื่อขยายขนาดการลงทุน โดยได้ตั้งแพลตฟอร์มค้ำประกันรวมของทั้งกลุ่มเพื่อรับความเสี่ยงแทนนักลงทุน พร้อมทั้งจัดทำคลังรวมสินเชื่อภาคเอกชน (Warehouse) ให้สถาบันการเงินเข้ามาร่วมลงทุนได้ง่ายขึ้น ผลลัพธ์จากการดำเนินการนี้ทำให้ World Bank สามารถดึงเงินทุนภาคเอกชนมาร่วมลงทุนเพิ่มขึ้นถึง 3 เท่า จาก 35,000 ล้านดอลลาร์ในปี 2022 พุ่งขึ้นเป็น 112,000 ล้านดอลลาร์ในปัจจุบัน และเมื่อรวมกับงบดุลของตนเอง สามารถสร้างมูลค่าเงินทุนรวมได้มากกว่า 230,000 ล้านดอลลาร์

เงินทุนหมุนเวียนส่วนใหญ่ถูกจัดสรรไปใน 5 ภาคเศรษฐกิจหลัก ได้แก่ พลังงาน เกษตรกรรม สุขภาพ การท่องเที่ยว และการผลิตเพิ่มมูลค่า ซึ่งเป็นภาคส่วนที่ช่วยยกระดับผลิตภาพและสร้างงานในท้องถิ่นได้ดีที่สุด ขณะเดียวกันยังเน้นย้ำยุทธศาสตร์ใหม่ในการสนับสนุนธุรกิจขนาดเล็ก (MSME) ในประเทศรายได้ต่ำและพื้นที่เปราะบาง 

สำหรับประเด็นด้าน AI ทาง World Bank มุ่งเน้นไปที่การส่งเสริม "Small AI" หรือการประยุกต์ใช้ AI ในระดับปฏิบัติการ เพื่อช่วยให้เกษตรกร ครู และบุคลากรทางการแพทย์ทำงานได้มีประสิทธิภาพยิ่งขึ้น โดย Ajay Banga สรุปทิ้งทายว่าตัวเลขช่องว่างทางแรงงานเป็นเพียงการคาดการณ์ ไม่ใช่อนาคตที่ไม่อาจเปลี่ยนแปลง หากทุกฝ่ายร่วมมือกันขยายขนาดการลงทุนและเร่งรัดการดำเนินงาน อนาคตย่อมเป็นสิ่งที่ทุกคนร่วมกันสร้างขึ้นได้

ลงทะเบียนเข้าสู่ระบบ เพื่ออ่านบทความฟรีไม่จำกัด

No comment

RELATED ARTICLE

Responsive image

บอร์ด Nvidia ยังไม่พิจารณาดึง Jensen Huang กลับนั่งตำแหน่ง CEO พร้อมเดินหน้าหาผู้สืบทอดคนใหม่

คณะกรรมการของ Nvidia ยังไม่ได้พิจารณานำ Jensen Huang กลับมารับตำแหน่งประธานเจ้าหน้าที่บริหาร ตามรายงานของ CNBC ที่อ้างแหล่งข่าวผู้ใกล้ชิดกับเรื่องนี้ โดยบอร์ดยังคงมุ่งไปที่การตรวจส...

Responsive image

ChatGPT ปล่อยกฏโหด ใครโกงคุยเรื่องอนาจารเด็ก มีสิทธิโดน ‘แบนบัญชีถาวร’

OpenAI ยกระดับการปกป้องเด็กออนไลน์ ChatGPT ระงับผู้ที่พยายามหาภาพละเมิดเด็ก 24 ชั่วโมง พร้อมแจกระบบตรวจจับ CSAM ที่บอกได้ว่าภาพไหน AI สร้างให้องค์กรใช้ฟรี...

Responsive image

Apple เปิดตัวโครงการวิจัยด้าน AI เพื่อสุขภาพ จับมือ OpenEvidence ยกระดับความน่าเชื่อถือทางการแพทย์บน iPhone

Apple จับมือ OpenEvidence เปิดแอปศึกษาการใช้ AI ตอบคำถามสุขภาพ ชวนผู้ใช้ iPhone ในสหรัฐฯ สูงสุด 200,000 คน คำตอบอ้างอิงงานวิจัยทางการแพทย์ ข้อมูลไม่ถูกนำไปเทรน AI...