เปิดรายงาน TVCA กฤษฎีกาเร่งปลดล็อก 'พ.ร.บ. Startup' ปิดช่องว่างเงินทุน

ธุรกิจสตาร์ตอัปไทยก้าวสู่ช่วงหัวเลี้ยวหัวต่อสำคัญ เมื่อภาครัฐเร่งดำเนินการแก้ไขปัญหาเชิงโครงสร้าง ขณะที่ภาคเอกชนเปิดเผยข้อมูลการลงทุนที่สะท้อนถึงโอกาสและความท้าทายที่รออยู่ สำนักงานคณะกรรมการกฤษฎีกา(สคก.)เปิดเผยความคืบหน้าในการจัดทำร่างพระราชบัญญัติส่งเสริม ธุรกิจสตาร์ตอัปที่มุ่งเป้าไปที่การขจัดปัญหาและอุปสรรคทางกฎหมายที่ขัดขวางการเติบโตของธุรกิจสตาร์ต อัพขณะเดียวกัน สมาคมไทยผู้ประกอบธุรกิจเงินร่วมลงทุน (TVCA) ได้เผยแพร่รายงานการลงทุนประจำปี "INSIDE THE DEAL FLOW 2024" ที่แสดงให้เห็นภาพรวมการระดมทุนที่สำคัญในระบบนิเวศสตาร์ตอัพไท ยรวมกว่า 1.4 พันล้านบาท จาก 53 ดีล คิดเป็นมูลค่ารวมกว่า 1.4 พันล้านบาท (ประมาณ 42 ล้าน เหรียญสหรัฐฯ)

1. ตลาดทุน VC ไทย: แข่งขันสูง พบ 'ช่องว่างเงินทุน' (TVCA Report)

รายงานของ TVCA สรุปว่า กิจกรรมการลงทุนโดยสมาชิกในปี 2567 ยังคงแข็งแกร่ง แต่มีทิศทางที่น่าสนใจ:

• เงินทุนไทยไหลไปต่างประเทศ: การลงทุนในประเทศมีสัดส่วน 57% (30 ดีล) ขณะที่การลงทุนในต่าง ประเทศ (Outbound) มีสัดส่วนสูงถึง 43% (23 ดีล) บ่งชี้ว่านักลงทุนไทยกำลังมองหาโอกาสทั่วโลก
• ดีลขนาดกลางหายาก (Barbell Shape): การลงทุนกระจุกตัวอยู่ที่สองช่วง คือ ดีลขนาดเล็ก ต่ำกว่า 10 ล้านบาท (30.2%) และดีลขนาดกลางค่อนไปใหญ่ที่ 20 - 50 ล้านบาท (45.3%)
• ช่องว่างที่น่ากังวล: พบ "ช่องว่างเงินทุน" อย่างชัดเจนในดีลขนาด 10 - 20 ล้านบาท (Pre-A Round) ซึ่งมีสัดส่วนเพียง 11.3% ของดีลทั้งหมด
• Series A คือหัวใจหลักในประเทศ: รอบ Series A เป็นระยะที่คึกคักที่สุดด้วย 16 ดีล โดย 75% เป็นการลงทุนในประเทศ ซึ่งแสดงถึงความต้องการเงินทุนเพื่อขยายตัวหลังมี Product-Market Fit
• Late-Stage โน้มเอียงไปต่างประเทศ: การลงทุนในรอบ Series C+ มีเพียง 5 ดีล โดย 80% เป็นดีลใน ต่างประเทศ และดีลขนาดใหญ่ 100 - 150 ล้านบาท เป็น Outbound 100%
• กลุ่มอุตสาหกรรมเป้าหมาย: กลุ่ม Digital Platform (10 ดีล), FinTech (9 ดีล), และ Agnostic Funds (9 ดีล) นำตลาด โดย HealthTech เป็นดีลในประเทศ 100% ส่วน ClimateTech เป็นดีลใน ต่างประเทศ 100%

2. ภาครัฐตอบรับด้วยการปลดล็อกกฎหมาย (ร่าง พ.ร.บ. ส่งเสริมธุรกิจสตาร์ตอัป) เพื่อแก้ไขปัญหาเชิงโครงสร้างที่ซ้ำซ้อน ร่าง พ.ร.บ. ส่งเสริมธุรกิจสตาร์ตอัพ จึงถูกผลักดันอย่างต่อเนื่อง:

• ขจัดอุปสรรคทางกฎหมายที่ไม่ทันสมัย: ร่าง พ.ร.บ. นี้มุ่งแก้ไขข้อจำกัดในประมวลกฎหมายแพ่งและ พาณิชย์ที่ไม่รองรับการระดมทุนแบบสตาร์ตอัพโดยจะอนุญาตให้มีการดำเนินการที่จำเป็นต่อการเติบโต ตามมาตรฐานสากล ได้แก่:

1. การรองรับการออก หุ้นกู้แปลงสภาพ (Convertible Bonds)
2. การอนุญาตให้ บริษัทจำกัดถือหุ้นตนเอง (Treasury Stock) เพื่อจัดสรรหุ้นให้แก่พนักงานหรือ กรรมการ (ESOP)
3. การรองรับการ แปลงหนี้เป็นทุน (Debt-to-Equity Conversion)

• ฉันทามติสูงจากภาคเอกชน: ร่างกฎหมายดังกล่าวได้รับความเห็นชอบอย่างท่วมท้นจากผู้เข้าร่วมรับฟัง ความคิดเห็นสาธารณะ โดย 97.2% เห็นด้วย กับการมีกฎหมายเฉพาะและหลักการของร่าง พ.ร.บ. ฉบับนี้
• กลไกการขับเคลื่อน: ร่างกฎหมายกำหนดให้มีการจัดตั้ง "คณะกรรมการส่งเสริมธุรกิจสตาร์ตอัป" และ มอบหมายให้ สำนักงานนวัตกรรมแห่งชาติ (NIA) เป็นหน่วยงานหลักในการส่งเสริมและพัฒนา โดย บริษัทที่ได้รับการประกาศรายชื่อจะได้รับสิทธิประโยชน์เป็นระยะเวลา 5 ปี หรือสูงสุดไม่เกิน 10 ปี สำหรับ ธุรกิจเทคโนโลยีเชิงลึก

ข้อสรุปและมุมมองต่ออนาคต

ทางสมาคมฯ เน้นย้ำว่า "ข้อมูลจากการสำรวจของเราแสดงให้เห็นว่าทุนไทยพร้อมที่จะก้าวสู่ระดับโลก แต่โอกาส ที่แท้จริงอยู่ข้างหน้า คือการ Scaling บริษัทของเรา และการแข่งขันบนเวทีโลก" การดำเนินการของภาครัฐในการออกกฎหมายเฉพาะกิจเพื่อ "ปลดล็อก" ข้อจำกัดต่าง ๆ จึงเป็นจังหวะที่ลงตัวใน การรองรับให้สตาร์ตอัปในประเทศสามารถบริหารจัดการและระดมทุนได้อย่างยืดหยุ่น เพื่อปิด "ช่องว่างเงินทุน" ที่รายงานของ TVCA พบ และผลักดันให้บริษัทไทยเติบโตและแข่งขันได้ในระดับภูมิภาคและระดับโลก

ความเคลื่อนไหวล่าสุด: TVCA ร่วมเป็นสมาชิกผู้ก่อตั้งระดับชาติ(Founding National Member) ของ APMC

ในอีกหนึ่งความเคลื่อนไหวที่สำคัญ TVCA ได้รับการยืนยันอย่างเป็นทางการให้เข้าร่วมเป็นสมาชิกใน APMC (Asia Pacific Medtech Consortium) โดยจะถูกบันทึกในฐานะ Founding National Member (สมาชิกผู้ก่อตั้งระดับประเทศ) ซึ่งสะท้อนถึงบทบาทที่แข็งแกร่งของสมาคมฯ ในการผลักดันให้เกิดความร่วมมือ ด้านนวัตกรรมและเทคโนโลยีทางการแพทย์ในภูมิภาคเอเชียแปซิฟิก