Blockchain จำเป็นหรือไม่สำหรับองค์กรของคุณ ? | Techsauce

Blockchain จำเป็นหรือไม่สำหรับองค์กรของคุณ ?

ขึ้นชื่อว่า Blockchain ไม่ว่าบริษัทเล็กหรือใหญ่ก็ต้องหันมามองเทคโนโลยียอดนิยมแห่งยุค เทคโนโลยีที่ได้ชื่อว่าเป็นคลื่นลูกใหม่ และเป็นลูกที่มาแรงอย่างเห็นได้ชัดนับตั้งแต่ยุคของอินเตอร์เน็ต เราสามารถเอา Blockchain ที่ทำหน้าที่เป็นระบบบัญชีแบบกระจายศูนย์ (Distributed Ledger) มาประยุกต์ใช้งานได้อย่างหลากหลายในหลายวงการ ไม่ว่าจะเป็นภาคการเงินการธนาคาร ภาคอุตสาหกรรม ภาคการขนส่ง การประกันภัย การค้าขาย ฯลฯ โดยการประยุกต์ใช้ Blockchain ที่เป็นที่นิยมที่สุดในขณะนี้ คือ การออก Digital Token

Blockchain จำเป็นหรือไม่สำหรับองค์กร

มันอาจฟังดูน่าสนใจมาก ๆ สำหรับผู้บริหารที่จะกระโดดลงไปสร้างโครงการที่ขับเคลื่อนด้วย Blockchain และออก Digital Token แต่ก็ต้องบอกว่าบางครั้ง ถึงแม้ตัวเทคโนโลยีจะฟังดูใหม่และน่าสนใจ รวมถึงที่ปรึกษาทุกคนก็เชียร์ให้เริ่มต้น แต่การจะนำ Blockchain และ Digital Token เข้ามาประยุกต์ใช้งานในองค์กรก็อาจจะต้องมีการพิจารณาให้ดี บางครั้งอาจจะกลายเป็นการขี่ช้างจับตั๊กแตนเกินไปในการที่จะลงทุนในเทคโนโลยีที่สุดท้ายอาจจะไม่ได้สร้างประโยชน์ให้กับองค์กรได้มากอย่างที่คิด ดังนั้น Token X ในฐานะผู้ให้บริการเกี่ยวกับธุรกิจโทเคนดิจิทัลแบบครบวงจร และผู้เชี่ยวชาญด้านเทคโนโลยี Blockchain เราได้รวบรวมประเภทต่าง ๆ ของ Blockchain มาให้ ว่าแต่ละประเภทเหมาะกับการใช้ในกรณีไหนบ้าง พร้อมช่วยประกอบการตัดสินใจในการออก Digital Token ว่าเหมาะสมที่จะนำมาใช้กับโปรเจคใหม่ของคุณหรือไม่

Public Blockchain

Public Blockchain หมายถึงระบบ Blockchain ที่เปิดให้กับใครก็ได้เข้ามาใช้งาน ส่วนใหญ่ Public Blockchain จะไม่มีคนใดคนหนึ่งหรือหน่วยงานใดหน่วยงานหนึ่งเป็นเจ้าของอย่างแท้จริง ระบบเครือข่ายของ Public Blockchain สร้างมาจากเครือข่ายของคอมพิวเตอร์จำนวนมากที่มาร่วมกันเก็บข้อมูลของ Chain และประมวลผลร่วมกัน จึงมีข้อดีคือทำให้เกิดความน่าเชื่อถือที่สูงมากเนื่องจากการกระจายตัวของข้อมูลมีสูง 

แต่ก็มีข้อเสียคือการทำงานมักจะค่อนข้างช้าเพราะจะต้องรอให้ข้อมูลกระจายตัวอย่างครบถ้วน และ Transaction จะต้องถูกยืนยันจากคอมพิวเตอร์ส่วนใหญ่ในเครือข่ายก่อนจึงจะสามารถยืนยันความสมบูรณ์ของ Transaction ได้ ตัวอย่างของ Public Blockchain เช่น Bitcoin หรือ Ethereum แต่ก็มี Public Blockchain หลาย ๆ ตัวเช่นกันที่บริหารจัดการโดยบริษัทใด

บริษัทหนึ่ง เช่น Binance Smart Chain (กำลังเปลี่ยนชื่อเป็น BNB Chain) ซึ่งบริษัทก็แลกเรื่องการลดความโปร่งใสเพื่อเพิ่มความเร็วในการทำ Transaction ให้ได้มากขึ้น โดยการที่ทำงานอยู่บนเครื่องคอมพิวเตอร์ที่ดูแลโดยบริษัทและ Partner ต่าง ๆ จำนวนไม่กี่สิบเจ้า

Private Blockchain 

Private Blockchain คือระบบ Blockchain ที่มีการใช้งานภายในองค์กร หรือ ระหว่างองค์กรที่เป็นวงปิด และไม่ได้เปิดให้มีการตรวจสอบจากภายนอก โดยการตรวจสอบมักจะเกิดขึ้นระหว่างคู่ที่มีการส่งข้อมูลระหว่างกันเท่านั้น ซึ่งข้อดีของ Private blockchain ก็คือเหมาะกับข้อมูลทางการค้าที่เป็นความลับระหว่างคู่ค้าด้วยกันเท่านั้น โดยจะมีความเร็วที่ค่อนข้างสูงเนื่องจากมีจำนวนคอมพิวเตอร์ในเครือข่ายที่เชื่อมกันเป็นจำนวนไม่มาก 

ส่วนข้อเสียก็คือ Private Blockchain มักจะใช้กับ Transaction เฉพาะทาง อาจจะไม่สามารถนำไปใช้กับ Use Case ของ Public Blockchain อย่างเช่นการสร้าง Token ได้

Public Permissioned Blockchain

ระบบ Public Permissioned Blockchain มีความเป็นกึ่งกลางระหว่าง Public และ Private Blockchain โดยการเข้าใช้งานจะต้องมีการได้รับการอนุญาติเพื่อให้สามารถส่ง Transaction เข้าไปยัง Blockchain ได้ แต่ Transaction ต่าง ๆ สามารถถูกตรวจสอบได้แบบ Public Blockchain ซึ่งข้อดีคือ มีการควบคุมผู้ที่เข้าใช้งานได้ทำให้สามารถป้องกันปัญหา เช่น การที่มีแฮคเกอร์พยายามที่จะแฮค Smart Contract (โปรแกรมที่ทำงานอยู่บน Blockchain) และยังมีความโปร่งใสตรวจสอบได้อยู่อย่างครบถ้วน

เมื่อรู้ถึงข้อแตกต่างรวมถึงข้อดีและข้อเสียระหว่าง Blockchain แต่ละประเภทแล้ว เราจะมีหลักการอย่างไรเพื่อเลือกประเภทของ Blockchain ที่เหมาะสมที่จะนำมาใช้ในโปรเจคของคุณ 

ในสองสามปีที่ผ่านมา มี Research Paper ออกมาหลากหลายแบบจากหลากหลายบริษัทที่จะแนะนำให้คุณสามารถที่จะเลือกประเภทของ Blockchain ได้ด้วยตัวเอง ตัวอย่างด้านล่างนี้เป็น Flowchart ง่าย ๆ ที่จะช่วยให้คุณตัดสินใจได้ว่าจะใช้ Blockchain ประเภทไหน (อ้างอิงจาก https://eprint.iacr.org/2017/375.pdf)

             Blockchain

ในการตัดสินใจภาพรวม คือ ถ้าระบบของคุณไม่จำเป็นจะต้องมีการเก็บข้อมูลใด ๆ ก็ไม่จำเป็นจะต้องใช้ Blockchain เพราะ Blockchain คือระบบที่ใช้ในการเก็บข้อมูล จากนั้นจึงมาดูว่าคนที่จะมาเขียนข้อมูลลงบน Blockchain นั้นมีหลายคนหรือไม่ ถ้าคุณกำลังทำระบบที่มีการเขียนข้อมูลเฉพาะการใช้งานภายในองค์กรเดียว นั่นก็ไม่จำเป็นต้องใช้ Blockchain เช่นเดียวกัน เพราะ Blockchain ช่วยในเรื่องการแชร์ข้อมูลกันระหว่างองค์กร 

ต่อมาก็คือพิจารณาว่าระบบของคุณมีตัวกลางที่เชื่อถือได้เป็นคนยืนยัน transaction ให้ได้หรือไม่ เช่น หน่วยงานกลางของรัฐ หรืออาจจะเป็นธนาคาร ซึ่งถ้ามีคนกลางที่เชื่อถือได้ช่วยยืนยัน transaction ให้ได้ Blockchain ก็ไม่จำเป็น ส่วนสุดท้ายคือเรื่องความเชื่อใจกันระหว่างคนที่เขียนข้อมูล ถ้าหากทุกคนเชื่อใจกันหมด ซึ่งอาจจะหมายถึงทุกคนเป็นคนในองค์กรเดียวกันหรือมาจากบริษัทแม่เดียวกัน การใช้ Blockchain ก็ถือว่าเป็นความสิ้นเปลือง เพราะสุดท้ายแล้วการเก็บข้อมูลในระบบฐานข้อมูลธรรมดาก็สามารถตอบโจทย์ได้

ลองมาดูเคสตัวอย่างในกรณีที่ถ้ามีบริษัทอยู่สามบริษัท A, B และ C สนใจจะทำระบบ Loyalty Point System ร่วมกันเพื่อแชร์การใช้งาน Loyalty Point ระหว่างกันแต่ B และ C เป็นคู่แข่งกันในทางธุรกิจ ถ้าเราลองใช้ Model การตัดสินใจข้างต้นมาวิเคราะห์ในเคสนี้ ก็จะพบว่า 

  • เนื่องจากเป็นระบบ Point System ที่จำเป็นต้องเก็บข้อมูลบัญชีของผู้ใช้ว่าใครมีจำนวน point เท่าไหร่ เพราะฉะนั้นสามารถพิจารณาข้อต่อไปได้
  • การเขียนข้อมูลมาจากทั้งบริษัท A, B และ C เป็นการเขียนข้อมูลจากหลายคน
  • ระบบ Loyalty Point สามารถมีหรือไม่มีศูนย์กลางก็ได้ ถ้าทั้ง 3 บริษัทตกลงกันว่าจะไปใช้บริการบริษัทที่ 4 ทำระบบ Point System ให้ ในกรณีนี้ก็ถือว่ามีคนกลางที่เชื่อถือได้ ไม่จำเป็นต้องใช้ Blockchain ก็ได้ แต่ถ้าบริษัท A, B และ C ไม่สนใจจะใช้บริษัทที่ 4 เป็นตัวกลาง อาจจะต้องการใช้ความสามารถอื่น ๆ ที่บริษัทที่ 4 ไม่สามารถให้ได้ ก็สามารถดูต่อว่าจำเป็นต้องใช้ Blockchain หรือไม่ 
  • คนที่เขียนข้อมูลเป็นบริษัท A, B และ C รวมถึงลูกค้าของทั้ง 3 บริษัท เพราะฉะนั้นถือว่าผู้เขียนข้อมูลรู้จักกันหมด
  • คนที่เขียนข้อมูล เช่นบริษัท B และ C เป็นคู่แข่งทางธุรกิจกัน อาจจะไม่สามารถเชื่อใจกันได้ 100% ว่าข้อมูลที่บันทึกจะถูกต้อง
  • ระบบ Point System เป็นระบบที่ผู้ใช้งาน (End-user) แต่ละคนต้องการความโปร่งใสว่าแต่ละคนได้รับ Point เท่าไหร่ ใช่จ่ายไปแล้วเท่าไหร่

เพราะฉะนั้นทางเลือกที่เป็นคำตอบของโจทย์นี้ จะออกมาที่ ทั้งสามบริษัท A, B และ C ตกลงจะพัฒนาระบบร่วมกันโดยใช้ Blockchain ประเภท Public Permissioned Blockchain ทั้งนี้ทั้งนั้น การเลือกใช้งานประเภทของ Blockchain นั้นเป็นเพียงจุดเริ่มต้นที่จะพิจารณา แต่ก็เป็นจุดที่สำคัญจุดหนึ่งที่เป็นการวางเทคโนโลยีพื้นฐานให้กับระบบของคุณ ถึงแม้ว่าผลจากการเลือกจาก Model การตัดสินใจด้านบนอาจจะบอกว่าคุณไม่จำเป็นต้องใช้ Blockchain ในวันนี้ก็ได้ แต่คุณก็ยังสามารถเลือกจะไปกับเทคโนโลยี Blockchain และการสร้าง Token ได้อยู่ดีจากหลาย ๆ เหตุผล 

เช่น จากเหตุผลทางการตลาด หรือ จากวิสัยทัศน์ของผู้บริหารว่าถึงแม้ในปัจจุบัน Blockchain ยังไม่จำเป็นเพราะทำระบบใช้อยู่ภายในบริษัท แต่อีกสองปีข้างหน้า บริษัทมีแผนจะไปจับมือกับ Partner ต่างๆ หรือมีแผนจะทำโครงการเชื่อมต่อกับระบบ Defi (Decentralized Finance) การเลือกใช้ Blockchain ในวันนี้ก็คงจะสามารถให้ประโยชน์ในวันข้างหน้าเพื่อสนับสนุนการเติบโตของบริษัทได้

เขียนโดย นายพนิต เวชศิลป์ ประธานเจ้าหน้าที่ฝ่ายเทคโนโลยี (CTO) บริษัท โทเคน เอกซ์ จำกัด

RELATED ARTICLE

Responsive image

มองผ่านเลนส์ ‘ภูริเชษฐ์ เทพดุสิต’ ทำไม ‘Blockchain’ จึงเป็นคำตอบของการทำ Digital Transformation

คุณภูริเชษฐ์ เทพดุสิต Director of Bluebik Nexus เปิดเผยเรื่องราวผ่านมุมมองด้วยประสบการณ์กว่า 10 ปี ในโลกของเทคโนโลยี Blockchain เพื่อเป็นคำตอบให้องค์กรก้าวผ่าน Digital Transformati...

Responsive image

รู้จักแอป Gas แอปโซเชียลเพิ่มพลังบวก ที่ให้เรามาอวยกันเอง ทำไมถึงถูกใจ Gen Z จน Discord ต้องมาซื้อ

อะไรทำให้แอป Gas เป็นที่นิยมในกลุ่มวัยรุ่น แล้วทำไม Discord ถึงตัดสินใจเข้าซื้อแอปนี้ มาหาคำตอบผ่านบทความนี้กัน...

Responsive image

สานต่อหลักสูตร The Cullinan รุ่นที่ 2 คอร์สชูกลยุทธ์ Digital Transformation สำหรับผู้บริหารระดับสูง

depa และ TMA สานต่อหลักสูตร The Cullinan รุ่นที่ 2 คอร์สชูกลยุทธ์ Digital Transformation สำหรับผู้บริหารระดับสูง...