ฟรีแลนซ์ถูกเบี้ยวค่าจ้าง ใช้ 'ทนาย AI' ทวงคืนสำเร็จ Garfield AI ทนาย AI ตัวแรกที่ถูกกำกับตามกฎหมาย ชนะคดีจริงในศาลอังกฤษ

บริษัทกฎหมายที่ขับเคลื่อนด้วย AI ในอังกฤษ สร้างสิ่งที่อาจเป็นปรากฏการณ์ครั้งแรกของโลก ด้วยการชนะคดีในศาลโดยใช้ 'ทนาย AI' เตรียมคดีตั้งแต่ต้นจนจบ

Garfield AI บริษัทกฎหมายของอังกฤษ ช่วยให้ Tamires Camal Taquidir ที่ปรึกษาด้านทรัพยากรบุคคลแบบฟรีแลนซ์ ทวงเงินค่าจ้างค้างจ่ายมูลค่า 7,000 ปอนด์คืนได้สำเร็จ หลังการพิจารณาคดีนาน 3 ชั่วโมงที่ศาล Wandsworth County Court ในกรุงลอนดอน 

จุดที่ทำให้คดีนี้เป็นประวัติศาสตร์ คือทนาย AI ของ Garfield รับผิดชอบงานเตรียมคดีแทบทั้งหมด ตั้งแต่การร่างคำให้การพยาน ซึ่งเป็นเอกสารบันทึกถ้อยคำของพยานที่ใช้อ้างอิงในชั้นศาล ไปจนถึงการจัดเตรียมสำนวนคดี ก่อนที่ทนายความที่เป็นมนุษย์จะนำคดีขึ้นว่าความในศาลจริง

คดีนี้เกิดอะไรขึ้น ?

Taquidir เป็นฟรีแลนซ์ที่ถูกค้างจ่ายค่าจ้างจากงานที่ทำไปแล้ว และต้องเผชิญกับการฟ้องแย้ง จากอีกฝ่าย ซึ่งเป็นการที่จำเลยฟ้องกลับโจทก์ในคดีเดียวกัน เธอระบุว่าการฟ้องแย้งครั้งนั้นมีเจตนาข่มขู่ให้เธอถอย แต่สุดท้ายศาลตัดสินให้เธอชนะ ได้เงิน 7,000 ปอนด์คืน และคำฟ้องแย้งถูกยกไป

Taquidir บอกว่าการใช้ทนาย AI ช่วยลดทั้งต้นทุน ความเครียด และเวลาในการดำเนินคดีลงอย่างมาก เธอบอกว่าตนถูกค้างจ่ายเงินจากงานที่ทำไปแล้ว แต่รู้สึกว่ากระบวนการทวงเงินคืนมันน่าจะเครียด แพง และกินเวลาเกินไป 

Garfield (ทนาย AI) ทำให้เธอเดินหน้าฟ้องร้องต่อได้ แม้แต่ตอนที่มีการฟ้องแย้งเข้ามาเพื่อข่มขู่ เธอรู้ว่าตัวเองมีตัวช่วยที่เข้าถึงได้ คุ้มค่า และมีความสามารถ

ที่น่าสนใจคือ มีรายงานว่า Garfield AI คิดค่าบริการสำหรับการเตรียมคดีครั้งนี้ราว 400 ปอนด์เท่านั้น แม้จะยังไม่ชัดเจนว่าทนายความที่ขึ้นว่าความในศาลคิดค่าตัวเพิ่มแยกต่างหากหรือไม่ ตัวเลขนี้ต่างจากค่าทนายความแบบดั้งเดิมที่มักคิดเป็นหลักร้อยปอนด์ต่อชั่วโมงอย่างชัดเจน

มนุษย์ยังคุมเกมในห้องพิจารณาคดี

แม้ AI จะทำงานหนักในขั้นเตรียมคดี แต่คนที่ขึ้นว่าความจริงในศาลคือ Dominic Li ซึ่งเป็น Barrister หรือทนายความว่าความ ในระบบกฎหมายอังกฤษอาชีพทนายแบ่งเป็นสองสาย คือ Solicitor ที่ทำหน้าที่ให้คำปรึกษาและเตรียมเอกสารคดี กับ Barrister ที่เชี่ยวชาญการว่าความและแถลงคดีต่อหน้าศาลโดยตรง

ทว่า Li ย้ำว่าคดีนี้ไม่ใช่คดีที่ชนะกันได้แค่จากเนื้อหาบนกระดาษที่เตรียม ประสบการณ์ครั้งนี้ทำให้เขาเห็นว่า แม้ปัจจุบัน AI จะทำงานหนักในขั้นเตรียมคดีได้อย่างมีประสิทธิภาพและต้นทุนต่ำกว่าเดิมมาก แต่การว่าความที่ชนะคดีซึ่งมีการโต้แย้งกันจริง ยังต้องอาศัยมนุษย์ที่ยืนสู้อยู่กลางห้องพิจารณาคดี

สอดคล้องกับจุดยืนของบริษัท Garfield AI ที่ได้รับอนุญาตจาก Solicitors Regulation Authority หรือ SRA ซึ่งเป็นหน่วยงานกำกับดูแลวิชาชีพทนายความสาย Solicitor ในอังกฤษและเวลส์ ให้รับทำคดีเรียกร้องหนี้มูลค่าไม่เกิน 10,000 ปอนด์ โดยบริษัทยืนยันว่ามนุษย์ยังคง เป็นฝ่ายที่ต้องทำงานในส่วนของการว่าความด้วยวาจาในศาล

Garfield AI คือใคร ทำไมการเป็น 'บริษัทกฎหมาย AI ที่ถูกกำกับดูแล' ถึงสำคัญ

Garfield AI ก่อตั้งโดย Philip Young อดีตนักกฎหมายฟ้องคดีที่มีประสบการณ์ในวงการกว่า 25 ปี ร่วมกับ Daniel Long อดีตนักฟิสิกส์ควอนตัมที่ทิ้งงานวิจัยระดับปริญญาเอกมาทุ่มเทให้กับบริษัทนี้เต็มตัว 

ไอเดียตั้งต้นมาจากปัญหาในชีวิตจริง เมื่อ Young ช่วยพี่เขยที่เป็นช่างประปาตามทวงใบแจ้งหนี้ที่ลูกค้าค้างจ่าย และพบว่ากระบวนการศาลนั้นยุ่งยาก กินเวลา และมักไม่คุ้มที่จะดำเนินการ แม้เงินที่ค้างอยู่จะสำคัญต่อปากท้องของผู้ประกอบการรายเล็กก็ตาม

ในปี 2025 Garfield กลายเป็นบริษัทกฎหมายรายแรกในประวัติศาสตร์ที่ได้รับอนุญาตและกำกับดูแลโดย SRA ให้บริการทางกฎหมายผ่าน AI ล้วน ๆ โดยใช้เวลาขออนุญาตราว 8 เดือน แพลตฟอร์มของบริษัททำงานบนเว็บ ทำหน้าที่เป็นผู้ช่วยทางกฎหมายที่พร้อมตอบ 24 ชั่วโมง ช่วยลูกค้าทั่วอังกฤษและเวลส์ยื่นฟ้องคดีหนี้รายเล็กผ่านศาลได้เร็วขึ้น ถูกลง และเครียดน้อยลง ค่าบริการเริ่มต้นที่หลัก 7.50 ปอนด์

ประเด็นจริง ๆ คือคำว่า 'ถูกกำกับดูแล' นี่เอง ที่ทำให้ Garfield ต่างจากบริการ AI กฎหมายที่ผ่านมา เพราะการได้ใบอนุญาตจาก SRA แปลว่าบริษัทต้องรับผิดชอบตามมาตรฐานวิชาชีพเดียวกับสำนักงานกฎหมายทั่วไป มีคนที่ต้องรับผิดชอบเมื่อเกิดความผิดพลาด ไม่ใช่แค่ซอฟต์แวร์ที่ปัดความรับผิดได้ 

Young เคยให้สัมภาษณ์ว่าในระบบอังกฤษ Solicitor ไม่ได้มีหน้าที่ต่อลูกความเท่านั้น แต่ยังมีหน้าที่ต่อศาลในฐานะเจ้าพนักงานของศาลด้วย ทำให้เรื่องความรับผิดชอบและการตรวจสอบได้กลายเป็นหัวใจที่ SRA พิจารณาอย่างหนักก่อนอนุมัติ

อ้างอิง : The Independent, Geek Law Blog