จาก Healthcare สู่ Healthspan พลิกโฉมระบบสุขภาพไทยสู่เศรษฐกิจใหม่ที่ยั่งยืน

ในอดีต เป้าหมายของระบบสาธารณสุขอาจจบลงที่ ‘การรักษาโรค’ แต่ในศตวรรษที่ 21 โจทย์ได้เปลี่ยนไปอย่างสิ้นเชิง นพ.เอกชัย เพียรศรีวัชรา รองปลัดกระทรวงสาธารณสุข ได้ย้ำชัดในงาน Techsauce Healthspan Festival 2026 ว่า โลกกำลังก้าวข้ามยุคของการรักษาพยาบาล (Healthcare) เข้าสู่ยุคแห่งช่วงเวลาของการมีสุขภาพดี (Healthspan) ซึ่งไม่ใช่แค่การมีอายุยืนยาว แต่ต้องเป็นการมีชีวิตที่ยืนยาวอย่างมีคุณภาพในทุกช่วงวัย

จุดเปลี่ยนสำคัญ เมื่อสุขภาพไม่ใช่แค่เรื่องของโรงพยาบาล

ปัจจุบันไทยกำลังเผชิญกับความท้าทายของสังคมสูงวัยระดับสุดยอด (Super-Aged Society) ควบคู่ไปกับภาระจากกลุ่มโรคไม่ติดต่อเรื้อรัง (NCDs) เช่น เบาหวาน ความดัน และมะเร็ง ซึ่งส่งผลให้ค่าใช้จ่ายด้านสุขภาพพุ่งสูงขึ้น ระบบสุขภาพจึงต้องปรับตัวจาก Hospital-Centered (ยึดโรงพยาบาลเป็นศูนย์กลาง) ไปสู่ People-Centered Health (ยึดประชาชนเป็นศูนย์กลาง)

เทคโนโลยีและนวัตกรรม คือ กุญแจสู่การรักษาแห่งอนาคต

เทคโนโลยีไม่ได้เป็นเพียงอุปกรณ์เสริม แต่คือ หัวใจของการเปลี่ยนแปลง:

• Precision Medicine: การแพทย์แม่นยำที่ทำนายความเสี่ยงโรคเฉพาะบุคคล
• Deep Tech & ATMP: การใช้ Gene Therapy รักษาธาลัสซีเมีย หรือ Car-T Cell รักษามะเร็งเม็ดเลือดขาว
• Digital Therapeutics: การใช้ซอฟต์แวร์และแอปพลิเคชันในการบำบัดรักษา
• AI & Wearables: การวินิจฉัยที่แม่นยำและการติดตามสุขภาพแบบ Real-time

Healthspan Economy จะเป็นโอกาสทางเศรษฐกิจที่ใหญ่ที่สุด

นพ.เอกชัย เน้นย้ำประโยคสำคัญว่า "สุขภาพไม่ใช่เพียงต้นทุนของประเทศ แต่คือโอกาสทางเศรษฐกิจที่ยิ่งใหญ่ที่สุด" ประเทศไทยมีศักยภาพที่จะเป็น Healthspan Hub ของภูมิภาค ด้วยบุคลากรที่มีคุณภาพและระบบนิเวศนวัตกรรมที่กำลังเติบโต ทั้งในด้าน Medical Hub, Wellness และสมุนไพรไทย

กระทรวงสาธารณสุขเดินหน้าภายใต้แนวคิดสานต่อ วางรากฐาน ร่วมพัฒนา ผ่าน 5 เสาหลัก ได้แก่

1. ความเป็นธรรมในการเข้าถึง: นโยบาย Unity Single Hospital บริหารทรัพยากรร่วมกันทั้งจังหวัด พร้อมระบบ Telemedicine
2. สร้างสุขภาพดีทุกช่วงวัย: เน้นการป้องกัน NCDs และการดูแลตัวเอง (Self-care)
3. Digital Health & AI: พัฒนา "หมอพร้อม" สู่ Super App ที่เชื่อมโยงข้อมูลสุขภาพตั้งแต่เกิดจนสูงวัย
4. Health Economy: ยกระดับเศรษฐกิจสุขภาพและนวัตกรรมทางการแพทย์
5. พัฒนาบุคลากร: เพิ่มขีดความสามารถและสร้างแรงจูงใจให้คนทำงานซึ่งเป็นหัวใจของระบบ

อนาคตของระบบสุขภาพไทย ไม่ใช่โรงพยาบาลที่มีขนาดใหญ่ขึ้นหรือทันสมัยขึ้น แต่คือสังคมไทยที่คนป่วยน้อยลง

บทสรุปจากเวทีนี้คือการเรียกร้องความร่วมมือจากทุกภาคส่วน ทั้งภาครัฐ สตาร์ทอัพ และนักลงทุน เพื่อเปลี่ยนไอเดียให้เป็นความร่วมมือที่แท้จริง มุ่งสร้างสังคมที่แข็งแรงและเศรษฐกิจที่ยั่งยืนไปพร้อมกัน

ข้อมูลจาก Session: Shaping Thailand's Healthspan Economyนพ.เอกชัย เพียรศรีวัชรา (รองปลัดกระทรวงสาธารณสุข)