นักวิจัย Northwestern สร้าง 'เซลล์ประสาทเทียม' ส่งสัญญาณคุยกับสมองจริงได้ เปิดทางฟื้นฟูการได้ยิน การมองเห็น การเคลื่อนไหว

คนที่สูญเสียการได้ยิน การมองเห็น หรือการเคลื่อนไหว ปัจจุบันมีอุปกรณ์ทางการแพทย์ช่วยได้ระดับหนึ่ง แต่ปัญหาใหญ่คือ สัญญาณที่อุปกรณ์ส่งไปยังสมองยังไม่เหมือนของจริง สมองจึงตอบสนองได้ไม่เต็มที่

ทีมนักวิจัยจาก Northwestern University เพิ่งสร้างเซลล์ประสาทเทียมที่ทำลายข้อจำกัดนี้ได้ เมื่อทดสอบกับเนื้อเยื่อสมองหนู สมองจริงตอบกลับราวกับได้รับสัญญาณจากเซลล์ประสาทจริง นี่คือครั้งแรกที่เซลล์ประสาทเทียมไม่ได้แค่เลียนแบบสมอง แต่ ‘คุย’ กับสมองรู้เรื่อง

ทำไมสมองจริงถึงไม่ตอบสนองต่อเซลล์ประสาทเทียม

ลองนึกภาพว่าสมองคุยกันด้วยภาษาที่มีน้ำเสียง จังหวะ และหลายความหมาย แต่เซลล์ประสาทเทียมที่มีอยู่ก่อนหน้า ส่งสัญญาณได้แค่แบบง่าย ๆ เหมือนคนที่พูดได้แค่คำเดียว สมองจริงเลยไม่เข้าใจ

ซึ่งปัญหาอยู่ที่วัสดุ โดยทีมนักวิจัยอื่นก่อนหน้านี้เคยลองสร้างเซลล์ประสาทเทียมจากวัสดุอินทรีย์ สัญญาณจึงออกมาช้าเกินไป บางทีมใช้โลหะออกไซด์ สัญญาณก็เร็วเกินไป ไม่มีใครทำได้ตรงจังหวะที่สมองจริงยอมรับ ทีม Northwestern นำโดย Mark C. Hersam เลยเปลี่ยนวิธีคิดใหม่ทั้งหมด ผสมวัสดุระดับนาโนให้เป็นหมึก แล้ว 'พิมพ์' ลงบนแผ่นฟิล์มบาง ๆ ที่ยืดหยุ่นได้

ในหมึกมีสารตัวหนึ่งที่นักวิจัยคนอื่นมองว่าเป็นตัวปัญหาเพราะขวางทางไฟฟ้า เลยเผาทิ้งหมด แต่ทีมนี้ไม่ทิ้งและเลือกสลายมันแค่บางส่วน ผลคือเกิดเป็นเส้นทางเล็ก ๆ ข้างในที่ทำให้อุปกรณ์ส่งสัญญาณไฟฟ้าได้หลายแบบ ไม่ใช่แค่แบบเดียวซ้ำ ๆ หรือพูดง่าย ๆ คือ เซลล์ประสาทเทียมตัวนี้ 'พูด' ได้หลายแบบเหมือนเซลล์ประสาทจริง และนั่นคือเหตุผลที่พอไปทดลองกับสมองหนูแล้วมีการตอบกลับ

ไม่ใช่แค่การแพทย์ แต่อาจเปลี่ยน AI ด้วย

นอกจากเปิดทางให้อุปกรณ์ฟื้นฟูร่างกายรุ่นใหม่ งานวิจัยนี้ยังชี้ไปที่ปัญหาใหญ่ของ AI

เพราะ AI ยิ่งฉลาด ยิ่งกินไฟเยอะ ตอนนี้บริษัทเทคใหญ่ ๆ ต้องสร้าง Data center ขนาดมหึมา บางแห่งถึงขั้นสร้างโรงไฟฟ้านิวเคลียร์มาป้อนโดยเฉพาะ แต่สมองมนุษย์ทำงานซับซ้อนกว่าและกินพลังงานน้อยกว่าถึง 100,000 เท่า ถ้าเราสร้าง Hardware ที่ทำงานเหมือนสมองได้จริง เราอาจไม่ต้องสร้างโรงไฟฟ้านิวเคลียร์เพิ่มอีก 100 โรง เพื่อให้ AI ฉลาดขึ้นก็ได้

อ้างอิง: northwestern