
นวัตกรรมซ่อมแซมไขสันหลัง อาจกำลังเปิดประตูสู่ความหวังใหม่สำหรับผู้ป่วยอัมพาต หลังทีมนักวิจัยจาก RCSI University of Medicine and Health Sciences พัฒนา Bio-Implant แบบพิมพ์สามมิติที่ช่วยกระตุ้นให้เส้นประสาทที่บาดเจ็บกลับมา 'งอกใหม่' ได้อีกครั้ง
โดยปกติแล้ว การบาดเจ็บไขสันหลังมักนำไปสู่อัมพาตถาวร เนื่องจากเซลล์ประสาทในระบบประสาทส่วนกลางแทบไม่มีความสามารถในการฟื้นฟูตัวเอง แตกต่างจากผิวหนังหรือกระดูกที่ซ่อมแซมได้ตามธรรมชาติ อุปสรรคสำคัญไม่ได้มีเพียงความเสียหายทางกายภาพ แต่ยังรวมถึง 'กลไกระดับโมเลกุล' ที่ทำหน้าที่เสมือนเบรกภายในเซลล์ คอยยับยั้งการงอกใหม่ของเส้นประสาท
งานวิจัยที่ตีพิมพ์ในวารสาร Bioactive Materials อธิบายถึงการออกแบบโครงสร้างชีววัสดุ (scaffold) แบบพิมพ์ 3 มิติ ที่เลียนแบบทั้งรูปร่างและความแข็งของไขสันหลังมนุษย์ เพื่อให้เข้ากันได้กับเนื้อเยื่อจริง ลดความเสียหายเพิ่มเติม และเอื้อต่อการเชื่อมต่อของเซลล์ประสาท
จุดเด่นของอิมแพลนต์นี้คือ 'กลไกสองทาง' ไม่เพียงทำหน้าที่เป็นโครงสร้างให้เซลล์ยึดเกาะและเติบโต แต่ยังบรรจุอนุภาคขนาดเล็กที่บรรทุกสารพันธุกรรมชนิด siRNA ซึ่งออกแบบมาเพื่อยับยั้งการทำงานของยีนที่ชื่อว่า PTEN
PTEN เปรียบเสมือน 'เบรกชีวภาพ' ที่คอยกดศักยภาพการฟื้นตัวของเซลล์ประสาทหลังการบาดเจ็บ เมื่อ siRNA เข้าไปปิดการสร้างโปรตีนจากยีนนี้ เบรกดังกล่าวจึงถูกปลดล็อก ทำให้เซลล์ประสาทสามารถเปิดกลไกการเจริญเติบโตของตัวเองอีกครั้งและเริ่มยื่นแขนงเข้าไปเชื่อมต่อบริเวณที่เคยขาดออกจากกัน
ศาสตราจารย์ Fergal O’Brien รองอธิการบดีฝ่ายวิจัยและนวัตกรรม และหัวหน้ากลุ่มวิจัย Tissue Engineering Research Group (TERG) ระบุว่าทีมงานได้สร้างสภาพแวดล้อมที่ทั้งสนับสนุนทางกายภาพและกระตุ้นทางชีวภาพ เพื่อฟื้นคืนศักยภาพการงอกใหม่ของเซลล์ประสาท ซึ่งเป็นเงื่อนไขสำคัญต่อการฟื้นฟูการทำงานหลังการบาดเจ็บไขสันหลัง
ผลการทดลองในโมเดลระดับห้องปฏิบัติการพบว่า เซลล์ประสาทที่ได้รับอิมแพลนต์ซึ่งกระตุ้นด้วย RNA มีการงอกข้ามบริเวณบาดเจ็บได้ดีขึ้นอย่างมีนัยสำคัญ ถือเป็นก้าวสำคัญของแนวคิด 'สะพาน RNA' ที่อาจเชื่อมต่อเนื้อเยื่อไขสันหลังที่ขาดออกจากกัน
งานวิจัยนี้ยังได้รับการพัฒนาภายใต้คำแนะนำของคณะกรรมการที่ได้รับการสนับสนุนจาก Irish Rugby Football Union Charitable Trust ซึ่งรวบรวมผู้มีประสบการณ์บาดเจ็บไขสันหลัง แพทย์ นักประสาทวิทยา และวิศวกร เพื่อให้ทิศทางการวิจัยสอดคล้องกับความต้องการจริงของผู้ป่วย
แม้ผลลัพธ์ในห้องปฏิบัติการจะน่าประทับใจ แต่เทคโนโลยีนี้ยังไม่พร้อมสำหรับการใช้ในมนุษย์ ขั้นตอนต่อไปคือการทดสอบในสิ่งมีชีวิต (in vivo) เพื่อประเมินว่าวัสดุชีวภาพที่กระตุ้นด้วย RNA นี้ จะสามารถฟื้นฟูการเคลื่อนไหวและความรู้สึกได้จริงหรือไม่
หากการพัฒนาเดินหน้าต่อเนื่อง ความก้าวหน้าครั้งนี้อาจเปลี่ยนมุมมองเดิมที่ว่า 'อัมพาตคือภาวะถาวร' และทำให้นวัตกรรมซ่อมแซมไขสันหลังกลายเป็นความหวังใหม่ของการแพทย์ฟื้นฟูในอนาคต
อ้างอิง: neurosciencenews
ลงทะเบียนเข้าสู่ระบบ เพื่ออ่านบทความฟรีไม่จำกัด