หุ่นยนต์ผ่าตัดได้เอง! AI ผ่าถุงน้ำดีสำเร็จครั้งแรก ไม่ต้องมีคนควบคุม

นักวิจัยจากมหาวิทยาลัย Johns Hopkins พัฒนา “หุ่นยนต์” ที่สามารถผ่าตัดถุงน้ำดีได้เองแบบอัตโนมัติ โดยไม่ต้องมีคนควบคุม แถมยังเข้าใจคำสั่งเสียง ตอบสนองต่อสถานการณ์เฉพาะหน้า และเรียนรู้เหมือนศัลยแพทย์ฝึกหัดที่มีครูคอยแนะนำ

หุ่นยนต์ตัวนี้ใช้เทคโนโลยี AI แบบเดียวกับที่อยู่เบื้องหลัง ChatGPT โดยเรียนรู้จากวิดีโอการผ่าตัดจริงของศัลยแพทย์ แล้วนำไปฝึกให้ทำตามอย่างละเอียด ซึ่งไม่ใช่แค่จำภาพ แต่เข้าใจว่าแต่ละขั้นตอนคืออะไรและต้องทำเพื่ออะไร

การผ่าตัดถุงน้ำดีเป็นขั้นตอนที่มีรายละเอียดมาก ต้องระวังทั้งเส้นเลือด ท่อน้ำดี และอวัยวะรอบข้าง ทีมวิจัยจึงออกแบบให้หุ่นยนต์ฝึกจากวิดีโอ พร้อมคำอธิบายประกอบ เพื่อเข้าใจทุกขั้นตอน

เมื่อลองใช้งานจริงกับร่างจำลองของหมู หุ่นยนต์สามารถจัดการขั้นตอนทั้งหมด 17 ขั้นตอนได้อย่างแม่นยำ แม้จะเปลี่ยนจุดเริ่มต้นของการผ่าตัด หรือใส่ของเหลวสีแดงเลียนแบบเลือดเข้าไปให้ดูยากขึ้น มันก็ยังทำงานได้ไม่พลาดเลย

นอกจากนี้ยังตอบโต้กับคำสั่งเสียงได้เหมือนมีคนสอนอยู่ข้าง ๆ และมันก็สามารถเรียนรู้จากคำแนะนำเหล่านั้นได้ด้วย

นี่คือก้าวสำคัญที่ทำให้หุ่นยนต์ไม่ใช่แค่ทำตามคำสั่ง แต่เข้าใจว่า ‘กำลังทำอะไร’ และจะปรับตัวยังไงถ้าเจอเหตุการณ์ไม่คาดคิด — Dr. Axel Krieger หัวหน้าทีมวิจัย กล่าว 

หุ่นยนต์ผ่าตัดอัตโนมัติเริ่มเป็นจริง ? 

ก่อนหน้านี้ในปี 2022 ทีมของ Krieger เคยพัฒนาหุ่นยนต์ STAR ที่ผ่าตัดสัตว์แบบอัตโนมัติได้แล้ว แต่ต้องควบคุมสภาพแวดล้อมให้คงที่ และให้มันทำตามแผนที่วางไว้แบบเป๊ะ ๆ เหมือนขับรถตาม GPS

แต่หุ่นยนต์ตัวใหม่นี้ไม่ใช่แค่ขับตามแผนที่ มันขับได้เองแม้ถนนจะเปลี่ยน สภาพอากาศไม่แน่นอน หรือมีอุปสรรคระหว่างทาง — เป็นอีกระดับของความเข้าใจและความยืดหยุ่นที่ใกล้เคียงกับมนุษย์มากขึ้น

ผลการทดลองชี้ว่าหุ่นยนต์สามารถทำผ่าตัดซับซ้อนได้แบบ 100% แม้จะยังช้ากว่าศัลยแพทย์จริงแต่ผลลัพธ์ไม่ต่างกัน และสามารถพัฒนาได้อีกในอนาคต

ที่ผ่านมาไม่มีใครคิดว่าหุ่นยนต์จะทำแบบนี้ได้จริง แต่เราพิสูจน์แล้วว่ามันทำได้ — Dr. Ji Woong (Brian) Kim หนึ่งในทีมวิจัย กล่าว

อ้างอิง: neurosciencenews