Latent Labs เปิดตัว ‘Latent-Y’ AI Agent ออกแบบยาอัตโนมัติ

Latent Labs บริษัทสตาร์ทอัพด้านชีววิทยาเชิงคำนวณ เปิดตัว Latent-Y ตัวแทนปัญญาประดิษฐ์ที่สามารถออกแบบแอนติบอดีเชิงบำบัด (Therapeutic Antibody) ได้อย่างอัตโนมัติจากการป้อนคำสั่งในภาษาธรรมชาติ โดยไม่ต้องอาศัยโครงสร้างพื้นฐานเฉพาะทางหรือผู้เชี่ยวชาญเพิ่มเติม

สิ่งที่ทำให้ Latent-Y โดดเด่นคือความสามารถในการบีบอัดกระบวนการที่ปกติใช้เวลาหลายสัปดาห์ให้เสร็จสิ้นภายในไม่กี่ชั่วโมง ตัวเอเจนต์ทำงานบนพื้นฐานของ Latent-X2 โมเดลล่าสุดของบริษัทที่ออกแบบมาเพื่อสร้างแอนติบอดีและเปปไทด์ (Peptide) ที่มีคุณสมบัติเหมาะสมสำหรับการพัฒนาเป็นยา นักวิจัยเพียงคนเดียวสามารถดำเนินแคมเปญการออกแบบได้หลายงานพร้อมกัน ครอบคลุมหลายเป้าหมายทางชีวภาพและหลายรูปแบบโมเลกุล

Latent-Y ทำงานอย่างไร

ผู้ใช้งานเพียงแค่ให้เป้าหมายการรักษา แผนการวิจัย หรือแม้แต่บทความวิชาการเป็นจุดเริ่มต้น จากนั้น Latent-Y จะวิเคราะห์โมเลกุลเป้าหมาย ระบุตำแหน่งอีพิโทป (Epitope) ที่เหมาะสมด้วยการใช้เหตุผลเชิงชีววิทยา ออกแบบตัวเลือกแอนติบอดี ตรวจสอบความเป็นไปได้เชิงคำนวณ และวนซ้ำจนกว่าจะบรรลุเป้าหมายที่ตั้งไว้ ทั้งหมดนี้เกิดขึ้นโดยอัตโนมัติ

นักวิทยาศาสตร์ยังคงควบคุมกระบวนการได้ตลอด จะเลือกให้ระบบทำงานอัตโนมัติตั้งแต่ต้นจนจบ หรือหยุดพักในแต่ละขั้นตอนเพื่อตรวจสอบสรุปความคืบหน้าและขั้นตอนถัดไปที่แนะนำก็ได้ ทุกการตัดสินใจเชิงการออกแบบถูกบันทึกไว้เป็นเส้นทางของเหตุผลที่นักวิทยาศาสตร์สามารถประเมิน ท้าทาย และต่อยอดได้

ผลลัพธ์ที่ผ่านการทดสอบในห้องปฏิบัติการจริง

Latent Labs รายงานว่า Latent-Y ได้รับการทดสอบในห้องปฏิบัติการจริงจากแคมเปญออกแบบแอนติบอดี 3 ประเภท โดยไม่มีการกรองหรือแทรกแซงจากมนุษย์เลย และทำอัตราความสำเร็จระดับเป้าหมายได้ถึง 67% พร้อมค่าความสัมพันธ์ของโมเลกุล (binding affinity) ในระดับนาโนโมลาร์หลักเดียว

แคมเปญทั้งสามได้แก่ การค้นพบอีพิโทปจากโจทย์เชิงบำบัด, การออกแบบแอนติบอดีที่จับกับโปรตีนเป้าหมายข้ามสปีชีส์ (Cross-species Binder) เพื่อการศึกษาเชิงการแปลผลทางการแพทย์ และการออกแบบแอนติบอดีจากบทความวิชาการโดยตรง โดยเป้าหมายล่าสุดคือตัวรับทรานสเฟอร์ริน (Human Transferrin Receptor หรือ hTFR1) เพื่อการส่งยาผ่านอุปสรรคเลือดสมอง (Blood-brain barrier)

ที่น่าสนใจคือในแคมเปญออกแบบข้ามสปีชีส์ Latent-Y สามารถขยายขีดความสามารถของตัวเองได้ด้วยการนำวิธีการสร้างสรรค์แบบกำหนดเองมาใช้จากคำอธิบายภาษาธรรมชาติแบบย่อ แม้ระบบไม่ได้ถูกสร้างมาเพื่องานนั้นโดยตรง

ผลิตภาพในระดับที่ต่างออกไป

จากการศึกษากับผู้ใช้งาน นักวิจัยระดับปริญญาเอกที่ทำงานร่วมกับ Latent-Y สามารถดำเนินแคมเปญการออกแบบได้เร็วกว่าการประเมินเวลาของผู้เชี่ยวชาญอิสระถึง 56 เท่า ซึ่งหมายความว่าองค์กรด้านการค้นพบยาสามารถไล่ตามเป้าหมายได้มากขึ้น ลองใช้กลยุทธ์หลากหลายขึ้น และสำรวจโอกาสได้กว้างขึ้นโดยใช้ทรัพยากรเท่าเดิม

Simon Kohl ซีอีโอและผู้ก่อตั้ง Latent Labs กล่าวว่า 'Latent-X2 คือจุดพลิกผัน เพราะทำให้เราออกแบบแอนติบอดีด้วยคอมพิวเตอร์โดยที่ยังมีคุณสมบัติเหมาะสมในการพัฒนาเป็นยา และ Latent-Y สร้างต่อจากฐานนั้นด้วยชั้นของการใช้เหตุผลระดับผู้เชี่ยวชาญที่จัดการกระบวนการทั้งหมดอัตโนมัติ ผลลัพธ์คือความเร็วและขนาดที่ไม่เคยเป็นไปได้มาก่อน'

ปัจจุบัน Latent-Y เปิดให้พาร์ตเนอร์ที่ได้รับการคัดเลือกเข้าถึงได้ผ่านแพลตฟอร์มของ Latent Labs 

ที่มา: Lantent Labs