อ.เชน เปิด 8 ยุทธศาสตร์ อว. พลิกไทยสู่ประเทศรายได้สูง

ศ.ดร.ยศชนัน วงศ์สวัสดิ์ รองนายกรัฐมนตรีและ รมว.การอุดมศึกษา วิทยาศาสตร์ วิจัยและนวัตกรรม (อว.) แถลงนโยบายการบริหารงานกระทรวง อว.โดยมี ศ.ดร.ศุภชัย ปทุมนากุล ปลัดกระทรวง อว.และผู้บริหารของทุกหน่วยงานในสังกัด อว. เข้าร่วมรับฟัง

ศ.ดร.ยศชนัน ซึ่งหลาย ๆ คนรู้จักในชื่อ 'อ.เชน' ประกาศเป้าหมายชัดเจนตั้งแต่ต้นว่า อว. จะเป็น 'กระดูกสันหลัง' อีกชิ้นของประเทศ และภารกิจหลักคือยกระดับไทยไปสู่ประเทศที่มีรายได้สูง ด้วยแผนปฏิบัติการ 8 ยุทธศาสตร์ที่ครอบคลุมทุกมิติตั้งแต่เศรษฐกิจ ความมั่นคง ไปจนถึงการปฏิรูปการศึกษา ได้แก่

1.ส่งเสริมให้เกิดนวัตกรรม (Innovation Ecosystem) ในประเทศไทย เชื่อมโยงมหาวิทยาลัย ภาครัฐ เอกชน แหล่งทุน และผู้ประกอบการ พร้อมผลักดันการใช้ประโยชน์ทรัพย์สินทางปัญญาในเชิงพาณิชย์

2.การพัฒนาประเทศสู่ศูนย์กลางสุขภาพและการแพทย์ (Wellness Thailand) ตั้งแต่สมุนไพร เวชสำอาง อาหารแห่งอนาคต ไปจนถึงเทคโนโลยีการแพทย์ขั้นสูง

3. การวางรากฐานอุตสาหกรรมเซมิคอนดักเตอร์ (Semiconductor Thailand) รองรับอุตสาหกรรมอนาคต เช่น ยานยนต์ไฟฟ้า AI และระบบสื่อสารยุคใหม่

4. การขับเคลื่อนประเทศด้วย AI และข้อมูล (AI & Data Driven Nation) ภายใต้แนวคิด “AI for ALL”

5.การลงทุนในเทคโนโลยีขั้นแนวหน้า (Frontier Innovation) อาทิ ควอนตัม อวกาศ และพลังงานสีเขียว

6. ส่งเสริมเทคโนโลยีความมั่นคง (Security Technology) ครอบคลุมความมั่นคงทางไซเบอร์ การป้องกันประเทศ การรับมือภัยพิบัติและเป้าหมาย Net Zero

7.ส่งเสริมเทคโนโลยีเพื่อต่อต้านคอร์รัปชั่น มุ่งสู่รัฐบาลดิจิทัล (Anti-Corruption & Digital Government) ด้วยการเปิดเผยข้อมูลและบริการภาครัฐแบบเบ็ดเสร็จ

8.การพลิกโฉมมหาวิทยาลัยสู่ระดับโลก (World-Class University) เพื่อเป็นแหล่งสร้างองค์ความรู้และพัฒนากำลังคนคุณภาพสูง

นักคิดต้องเจอนักปฏิบัติ

ยุทธศาสตร์แรกที่เขาเน้นย้ำมากที่สุดคือการสร้าง Innovation Ecosystem ในประเทศ โดยมองว่าปัญหาของงานวิจัยไทยที่ผ่านมาคือ นักวิจัย (นักคิด) กับภาคเอกชน (นักปฏิบัติ) ยังไม่ได้มาเจอกัน และ อว. จะแก้ปัญหานี้โดยตรง

อว. จะทำให้เกิดระบบนิเวศที่ทำให้นักคิดและนักปฏิบัติมาเจอกัน เพื่อสร้างไอเดียใหม่ให้เกิดการวิจัยและพัฒนา ผมเชื่อว่างานวิจัยดี ๆ ที่รู้ว่าทำไปเพื่ออะไรจะขอทุนวิจัยได้ง่าย

นอกจากนี้ ศ.ดร.ยศชนัน ยังมีแผนตั้งสำนักงานทรัพย์สินทางปัญญาส่วนหน้าขึ้นที่กระทรวง อว. โดยจะนัดหารือกับนางศุภจี สุธรรมพันธุ์ รองนายกรัฐมนตรีและรัฐมนตรีว่าการกระทรวงพาณิชย์ และยังวางแผนกระจายระบบนิเวศออกไปสู่จังหวัดต่าง ๆ ทั่วประเทศ เพื่อดึงคนเก่งทุกพื้นที่มาร่วมทำงานด้วยกัน

Wellness คือเครื่องยนต์ใหม่ของเศรษฐกิจ

ในบรรดายุทธศาสตร์ด้านเศรษฐกิจ (ยุทธศาสตร์ที่ 2-5) สิ่งที่ ศ.ดร.ยศชนัน ยกขึ้นมาเป็นธงนำคือ Wellness Thailand โดยชี้ว่าไทยอยู่ในตำแหน่งเบอร์ 1 ของโลกด้านนี้อยู่แล้ว ตั้งแต่สมุนไพร เวชสำอาง อาหารแห่งอนาคต ไปจนถึงเทคโนโลยีการแพทย์ขั้นสูง และจะใช้จุดแข็งตรงนี้เป็นตัวเชื่อมต่อไปสู่ AI และเซมิคอนดักเตอร์ที่กำลังเติบโต

ยุทธศาสตร์ที่ 3 คือ Semiconductor Thailand เพื่อรองรับอุตสาหกรรมยานยนต์ไฟฟ้าและระบบสื่อสารยุคใหม่ ขณะที่ยุทธศาสตร์ที่ 4 ขับเคลื่อนด้วยแนวคิด 'AI for ALL' และยุทธศาสตร์ที่ 5 ลงทุนใน Frontier Innovation ทั้งควอนตัม อวกาศ และพลังงานสีเขียว

ความมั่นคงต้องมาพร้อมความโปร่งใส

ศ.ดร.ยศชนัน กล่าวว่าเศรษฐกิจที่ดีจะไม่มีความหมายเลยถ้าประเทศไม่มีอธิปไตย ยุทธศาสตร์ที่ 6 จึงมุ่งส่งเสริมเทคโนโลยีความมั่นคงครบวงจร ทั้งไซเบอร์ การป้องกันประเทศ รับมือภัยพิบัติ และเป้าหมาย Net Zero

ขณะที่ยุทธศาสตร์ที่ 7 สู้คอร์รัปชันด้วยเทคโนโลยีผ่าน 2 โครงการหลัก คือ Open Thailand (เปิดข้อมูลภาครัฐ) และ Zero Corruption MHESI ACT โดยตั้งใจให้ อว. เป็นต้นแบบด้านความโปร่งใสให้กระทรวงอื่น ๆ

พลิกโฉมมหาวิทยาลัย: TCAS เท่าเทียม จบแล้วต้องได้งาน

ยุทธศาสตร์สุดท้าย (ยุทธศาสตร์ที่ 8) มุ่งพลิกโฉมมหาวิทยาลัยสู่ระดับโลก ครอบคลุมตั้งแต่ 

• TCAS เท่าเทียม 
• ระบบ Upskill Reskill 
• แนวคิด 'เรียนได้งบจบได้งาน' 
• การดึง Global Talent 
• AI for All ที่ต้องการให้ทุกคนเข้าถึงได้ 

เขายังเน้นว่าอาจารย์และนักวิจัยต้องออกไปมีส่วนร่วมพัฒนาประเทศในทุกด้าน ไม่ใช่แค่อยู่ในรั้วมหาวิทยาลัย

ผมมองว่าเราต้องชนะ Tech War โดยที่เราไม่ต้องลุยเองคนเดียวและเลือกเทคโนโลยีที่เหมาะสม อว. ต้องเข้าไปช่วยทุกภาคส่วน ทั้งเศรษฐกิจ ความมั่นคง สังคม และภัยพิบัติ งานนวัตกรรมมันต้องแทรกซึมไปได้ทุกที่

อ้างอิง : กระทรวงการอุดมศึกษา วิทยาศาสตร์ วิจัยและนวัตกรรม