The Technological Republic เมื่อ CEO Palantir ประกาศว่า Silicon Valley ทรยศต่อประเทศ

Alexander C. Karp ผู้ร่วมก่อตั้งและ CEO ของ Palantir Technologies บริษัทซอฟต์แวร์ที่ทำงานร่วมกับหน่วยข่าวกรองและกองทัพสหรัฐฯ มากว่า 20 ปี ได้ร่วมกับ Nicholas W. Zamiska หัวหน้าฝ่ายกฎหมายของ Palantir เขียนหนังสือชื่อ The Technological Republic: Hard Power, Soft Belief, and the Future of the West โดยมีการโจมตี Silicon Valley ว่าละทิ้งพันธกิจต่อประเทศเพื่อไปสร้างแอปถ่ายรูปและ algorithm โฆษณา

Palantir Technologies ก่อตั้งปี 2003 ที่เมือง Palo Alto รัฐแคลิฟอร์เนีย ธุรกิจหลักของ Palantir คือการสร้างแพลตฟอร์มซอฟต์แวร์ที่ช่วยรัฐบาล หน่วยข่าวกรอง และกองทัพในการวิเคราะห์ข้อมูลขนาดใหญ่เพื่อการตัดสินใจ ลูกค้าในยุคแรกได้แก่ CIA และ NSA ปัจจุบันรวมถึงกองทัพสหรัฐฯ และพันธมิตร รวมถึงบริษัทเอกชนในหลายอุตสาหกรรม

Alexander Karp ผู้ร่วมเขียนหนังสือเล่มนี้ จึงนับเป็นหนึ่งในผู้บริหาร Silicon Valley ไม่กี่คนที่นั่งอยู่ตรงจุดตัดระหว่างเทคโนโลยีและความมั่นคงแห่งชาติมาตลอด ทำให้น้ำหนักของข้อโต้แย้งในหนังสือเล่มนี้แตกต่างจากนักวิเคราะห์ภายนอก

นั่นทำให้กระแสสังคมดันหนังสือเล่มนี้ขึ้นแท่น #1 New York Times Bestseller และกำลังเป็นที่ถกเถียงทั้งในวงการเทคและวงนโยบายรัฐบาลทั่วโลก

ข้อกล่าวหาหลัก Silicon Valley ละทิ้งประเทศ

Karp และ Zamiska เริ่มต้นจากข้อเท็จจริงทางประวัติศาสตร์ว่าในช่วงสงครามเย็น วิศวกรและนักวิทยาศาสตร์อเมริกันทำงานร่วมกับรัฐบาลในการพัฒนาเทคโนโลยีที่เปลี่ยนโลก ทั้งอินเทอร์เน็ต GPS และระบบสื่อสารทันสมัย ความร่วมมือนั้นเป็นฐานที่ทำให้ตะวันตกครองความได้เปรียบในระเบียบโลกมาหลายทศวรรษ

แต่ปัจจุบัน ผู้บริหารและวิศวกรใน Silicon Valley ส่วนใหญ่ปฏิเสธการทำงานกับกลาโหมและหน่วยข่าวกรอง บางส่วนด้วยเหตุผลทางจริยธรรม บางส่วนเพราะกลัวเสียชื่อเสียง 

ผลลัพธ์คือตลาดดึงดูดให้พวกเขาสร้างแอปแชร์รูปและ algorithm โฆษณา แทนที่จะนำความสามารถไปใช้กับความท้าทายที่ใหญ่กว่า ในหนังสือใช้คำว่า tyranny of the apps เพื่ออธิบายว่าไอโฟนและแอปพลิเคชันทั้งหลาย แม้เปลี่ยนชีวิตผู้คน แต่อาจกำลังจำกัดจินตนาการของมนุษย์ในสิ่งที่เป็นไปได้

Hard Power ยุคใหม่คือซอฟต์แวร์

ก่อนจะเข้าใจหนังสือเล่มนี้ ต้องเข้าใจคำสองคำก่อน

Hard Power คือพลังแบบบังคับได้ เช่น กองทัพ อาวุธ การคว่ำบาตรทางเศรษฐกิจ ใครมีมากกว่าก็กดดันได้มากกว่า ส่วน Soft Power คือพลังแบบดึงดูด เช่น วัฒนธรรม ภาพยนตร์ ค่านิยม ประเทศที่มี Soft Power สูงทำให้คนอื่นอยากเอาอย่างโดยไม่ต้องข่มขู่

สหรัฐฯ ใช้ทั้งสองอย่างผสมกันมาตลอดหลังสงครามโลกครั้งที่ 2 แต่ข้อโต้แย้งของ Karp คือโลกได้เปลี่ยนไปแล้ว Hard Power ในศตวรรษนี้ไม่ได้วัดกันที่จำนวนรถถังหรือหัวรบนิวเคลียร์อีกต่อไป มันวัดกันที่ว่าใครมีซอฟต์แวร์ที่ดีกว่า ใครประมวลผลข้อมูลสนามรบได้เร็วกว่า ใครมีระบบ AI ที่แม่นยำกว่า คนนั้นคือมหาอำนาจ

Karp ตั้งคำถามตรง ๆ ว่าในยุคนี้ไม่มีประเทศไหนถามว่า "ควรสร้างอาวุธ AI หรือเปล่า" เพราะคำถามนั้นล้าสมัยไปแล้ว คำถามที่ถูกต้องคือ "ใครจะสร้างมัน และใครจะเป็นคนกำหนดว่ามันจะถูกใช้อย่างไร" ถ้าบริษัทเทคสหรัฐฯ ปฏิเสธที่จะทำงานกับรัฐบาล คนที่จะเติมช่องว่างนั้นก็ไม่ใช่บริษัทที่มีค่านิยมประชาธิปไตย

นอกจากเรื่อง AI และกลาโหม หนังสือยังเป็นการระบายความคิดในหัวของ Karp เกี่ยวกับทิศทางของสังคมตะวันตกในภาพรวม โดยสรุปจุดยืนไว้ 22 ข้อ ครอบคลุมตั้งแต่นโยบายทหาร วัฒนธรรม ไปจนถึงการเมืองและศาสนา ซึ่งขอนำมาเล่าให้เห็นภาพรวมใน 7 ข้อนี้

1. เรื่องเทคโนโลยีและกลาโหม: Karp เริ่มจากจุดยืนพื้นฐานว่า Silicon Valley มีหนี้คุณต่อประเทศที่ทำให้มันเติบโตได้ รัฐบาลสหรัฐฯ ลงทุนในโครงสร้างพื้นฐาน กฎหมาย และตลาดที่ทำให้บริษัทเทคเป็นไปได้ วิศวกรและผู้ก่อตั้งจึงมีพันธะต้องมีส่วนร่วมในการปกป้องประเทศนั้นคืน สมัยก่อนเราขู่กันด้วยระเบิดนิวเคลียร์ แต่สมัยนี้ใครมี AI เก่งกว่า คนนั้นคือผู้ชนะ และถ้าทหารขอปืนที่ดีกว่า เราก็ควรสร้างมัน ตรรกะเดียวกันใช้กับซอฟต์แวร์ ถ้าทหารต้องการซอฟต์แวร์ที่ดีขึ้นเพื่อสู้รบ เราก็มีหน้าที่ต้องสร้างให้
2. เรื่องการรับราชการและรัฐบาล: เขาเสนอว่าสังคมควรกลับมาพิจารณาให้ทุกคนมีส่วนร่วมในการรับใช้ชาติ ไม่ใช่ปล่อยให้เป็นหน้าที่ของทหารอาสาเพียงกลุ่มน้อย เพราะจะทำให้คนส่วนใหญ่เฉยเมยต่อความสูญเสียจากสงคราม นอกจากนี้เขายังวิจารณ์ว่ารัฐบาลต้องปรับระบบการจ่ายค่าตอบแทนให้ดึงดูดคนเก่งได้จริง ไม่ใช่อยู่อย่างไร้ประสิทธิภาพจนคนมีความสามารถหนีไปทำงานเอกชนหมด
3. เรื่องเยอรมนี ญี่ปุ่น และดุลอำนาจโลก: เยอรมนีและญี่ปุ่นถูกปลดอาวุธมานานจนแทบจะปกป้องตัวเองไม่ได้ถ้าไม่มีสหรัฐฯ ซึ่งในโลกยุคปัจจุบันถือเป็นความเสี่ยงอย่างยิ่ง Karp เตือนว่าสันติภาพที่เราเห็นมาเกือบศตวรรษนั้นไม่ใช่เรื่องบังเอิญ แต่เกิดจากพลังอำนาจทางทหารที่เข้มแข็ง การที่คนรุ่นใหม่ประเมินค่ากองทัพต่ำไปอาจนำไปสู่หายนะในอนาคต
4. เรื่องอำนาจและสันติภาพ: Karp เตือนว่าคนจำนวนมากลืมหรือมองข้ามว่าเกือบหนึ่งศตวรรษที่ผ่านมาไม่มีสงครามระหว่างมหาอำนาจ ซึ่งเป็นสิ่งที่ไม่เคยเกิดขึ้นยาวนานขนาดนี้ในประวัติศาสตร์  คนสามรุ่นอาศัยอยู่ในโลกที่ไม่เคยเห็นสงครามโลก และนั่นทำให้พวกเขาประเมินต่ำว่าอำนาจทางทหารมีส่วนสำคัญแค่ไหนในการรักษาสันติภาพนั้น เขายังย้ำว่าการที่ศัตรูพ่ายแพ้ไม่ใช่เหตุผลให้ดีใจ แต่เป็นช่วงเวลาที่ควรหยุดคิด
5. เรื่องวัฒนธรรมและชนชั้นนำ: เขามองว่าชนชั้นนำตะวันตกในปัจจุบันมีความย้อนแย้ง คือปากบอกว่าเปิดกว้างแต่กลับไม่ยอมรับความเชื่อทางศาสนาหรือความเห็นที่ต่างออกไป และเขายังกล้าพูดในสิ่งที่ขัดกับกระแสสังคมว่า วัฒนธรรมบางชุดส่งเสริมความเจริญได้มากกว่าชุดอื่น ไม่ใช่ว่าทุกแนวคิดจะนำไปสู่ความก้าวหน้าได้เท่ากันหมด
6. เรื่องผู้นำและพื้นที่สาธารณะ: สังคมทุกวันนี้ชอบขุดคุ้ยเรื่องส่วนตัวและโจมตีกันอย่างไม่เลิกรา จนทำให้คนเก่งและมีวิสัยทัศน์ไม่อยากเข้ามาทำงานการเมือง ผลที่ได้คือเรามีผู้นำที่เน้นความปลอดภัยไว้ก่อนแต่ไม่มีไอเดียใหม่ๆ เขาจึงสนับสนุนให้สังคมชื่นชมคนที่กล้าลงมือทำในสิ่งที่ยากและเสี่ยง เช่น Elon Musk มากกว่าจะคอยจับผิดหรือเยาะเย้ย
7. เรื่องอาชญากรรมและนโยบายสังคม: ข้อสุดท้ายที่น่าแปลกใจที่สุดในหนังสือคือ Karp เรียกร้องให้ Silicon Valley เข้ามามีบทบาทในการแก้ปัญหาอาชญากรรมรุนแรง โดยมองว่านักการเมืองส่วนใหญ่ละทิ้งปัญหานี้ไปแล้วเพราะมันเป็นเรื่องที่แตะแล้วเสียคะแนน แต่เทคโนโลยีอาจช่วยได้ถ้ามีคนกล้าลองทำ

ไม่ว่าจะเห็นด้วยกับ Karp หรือไม่ หนังสือเล่มนี้ตั้งคำถามที่หลีกเลี่ยงไม่ได้ว่าบริษัทเทคมีหน้าที่รับผิดชอบต่อสังคมที่ใหญ่กว่าตลาดหรือเปล่า และถ้ามี ใครเป็นคนกำหนดว่าหน้าที่นั้นหน้าตาเป็นอย่างไร

ประวัติผู้เขียน The Technological Republic: Hard Power, Soft Belief, and the Future of the West

• Alexander C. Karp สำเร็จปริญญาตรีจาก Haverford College, นิติศาสตร์บัณฑิตจาก Stanford Law School และปริญญาเอกด้าน Social Theory จากมหาวิทยาลัย Goethe แห่งแฟรงก์เฟิร์ต ประเทศเยอรมนี เขาเป็นหนึ่งในผู้บริหารเทค Silicon Valley ไม่กี่คนที่มีพื้นฐานทางปรัชญาและทฤษฎีสังคม
• Nicholas W. Zamiska สำเร็จการศึกษาจาก Yale College และ Yale Law School ปัจจุบันดำรงตำแหน่ง Head of Corporate Affairs และที่ปรึกษากฎหมายให้ CEO ของ Palantir รวมถึงนั่งในคณะกรรมการของ Palantir Foundation for Defense Policy and International Affairs