พบ ‘เซลล์ซ่อมกระดูก’ ตัวช่วยสมานรอยแตก-หัก ฟื้นฟูได้ครบ ตั้งแต่เยื่อหุ้มถึงไขกระดูก

กระดูกหักเป็นอาการบาดเจ็บที่เกิดขึ้นได้กับคนทุกวัย ไม่ว่าจะเป็นผู้สูงอายุที่กระดูกเริ่มพรุน คนวัยทำงาน หรือแม้แต่นักกีฬาที่เกิดอุบัติเหตุ จริงอยู่ที่ร่างกายเราซ่อมแซมกระดูกเองได้ แต่ในหลายๆ เคส การสมานกระดูกไม่ได้เกิดขึ้นอย่างสมบูรณ์เสมอไป บางคนอาจเจอกับภาวะกระดูกติดช้าหรือกระดูกไม่ติดกัน ซึ่งนอกจากจะทำให้เกิดอาการปวดเรื้อรังยังทำให้เคลื่อนไหวลำบากและอาจส่งผลกระทบต่อการใช้ชีวิตในระยะยาว

ที่ผ่านมาเป็นที่รู้กันดีกว่าร่างกายมีสเตมเซลล์ที่ช่วยสร้างกระดูก แต่เราไม่เคยรู้ชัดๆ ว่าเซลล์ตัวไหนที่เป็น ‘พระเอก’ ในการซ่อมกระดูกเวลาเกิดอุบัติเหตุ เพราะในกระดูกมีเซลล์ปนกันอยู่หลายชนิดจนแยกไม่ออก

เซลล์สำคัญที่ช่วยซ่อมแซมกระดูก  

ทีมนักวิจัยจากสถาบันวิทยาศาสตร์แห่งประเทศจีน (CAS) และมหาวิทยาลัยถงจี้ พบกลุ่มเซลล์พิเศษชื่อว่า Angptl7 ซึ่งอาศัยอยู่ในชั้นเยื่อหุ้มกระดูก ความน่าสนใจคือในภาวะปกติเซลล์ชนิดนี้แทบจะไม่มีบทบาท ให้ฟีลเหมือนนั่งเฉยๆ จนร่างกายแทบไม่เรียกใช้ แต่พอมีเคส 'กระดูกหัก' เซลล์กลุ่มนี้จะถูกกระตุ้นให้มาทำหน้าที่เหมือนเป็น 'หน่วยกู้ภัย' และกลายเป็นกำลังหลักในกระบวนการซ่อมแซมกระดูกททันที

โดยหลักการทำงานของเซลล์ตัวนี้ จะสร้าง 'กระดูกอ่อน' ขึ้นมาประคองรอยหักเอาไว้ก่อน แล้วจะค่อยๆ เปลี่ยนตัวเองเป็นกระดูกที่สมบูรณ์ ซึ่งเป็นขั้นตอนสำคัญที่ช่วยให้กระดูกที่หักกลับมาสมานกันได้สนิท ซึ่งเซลล์ยังสามารถฟื้นฟูโครงสร้างกระดูกได้ครบทุกมิติ ตั้งแต่ผิวกระดูกด้านนอกไปจนถึงเนื้อเยื่อในไขกระดูก 

นอกจากนี้นักวิจัยยังเคยสงสัยว่าถ้าเซลล์ Angptl7 ไม่ทำงาน กระดูกจะซ่อมแซมตัวเองได้หรือไม่ ปรากฎว่ากระดูกไม่สามารถฟื้นตัวได้เลย นั่นจึงยืนยันว่า Angptl7 คือกลไกสำคัญที่ร่างกายเก็บไว้ใช้ในสถานการณ์ฉุกเฉินอย่างกระดูกหักเท่านั้น

จากการอักเสบสู่การฟื้นฟูกระดูกทั้งระบบ

นักวิจัยได้ศึกษาลงไปในระดับโมเลกุลเพื่อทำความเข้าใจว่าอะไรเป็นตัวกระตุ้นให้เซลล์ Angptl7 เริ่มทำงานและพบว่า อาการอักเสบหลังกระดูกหักทำหน้าที่เหมือนสัญญาณเตือนภัยของร่างกาย ส่งสัญญาณไปยังเซลล์เพื่อให้รู้ตัว จากนั้นเซลล์ Angptl7 จะรีบตื่นตัวและเริ่มหลั่งสารที่จำเป็นต่อการซ่อมแซมกระดูกออกมาทันที

อ้างอิง: phys