นักวิจัยพบ 2 โมเลกุลธรรมชาติ วิตามิน B1 และ แอกมาทีน อาจหยุดยั้ง ‘ต้อหิน’ ก่อนทำลายตาได้!

ต้อหิน (Glaucoma) คือหนึ่งในภัยเงียบที่น่ากลัวที่สุดสำหรับดวงตา เป็นกลุ่มอาการของโรคที่ค่อยๆ ทำลายเส้นประสาทตาทีละน้อย จนนำไปสู่การสูญเสียการมองเห็นอย่างถาวร และที่น่ากังวลคือ ปัจจุบันยังไม่มีวิธีรักษาให้หายขาด การรักษาทำได้เพียง 'ชะลอ' โรคเท่านั้น แต่ล่าสุด ดูเหมือนจะมีความหวังครั้งใหม่เกิดขึ้น

นักวิจัยจาก University of Missouri ได้ค้นพบสิ่งที่อาจเป็นจุดเปลี่ยนสำคัญในการต่อสู้กับโรคนี้ พวกเขาได้ระบุโมเลกุลธรรมชาติ 2 ชนิด คือ ‘แอกมาทีน’ (agmatine) และ ‘ไทอามีน’ (thiamine) หรือที่เรารู้จักกันดีในชื่อ ‘วิตามิน B1’ ซึ่งอาจมีบทบาทสำคัญต่อโรคนี้

การค้นพบนี้ไม่ได้มาแบบสุ่ม แต่มาจากการวิจัยที่เปรียบเทียบของเหลวในลูกตา (aqueous humor) ของผู้ป่วยต้อหิน 19 คน กับคนสุขภาพดี 10 คน ผลลัพธ์ชัดเจนว่า ระดับของแอกมาทีนและวิตามิน B1 ในกลุ่มผู้ป่วยต้อหินนั้นลดลงอย่างมีนัยสำคัญ

จากการตรวจจับสู่การรักษา

การที่โมเลกุลเหล่านี้ลดลงในผู้ป่วย ทำให้พวกมันกลายเป็น 'ไบโอมาร์คเกอร์' (Biomarker) หรือตัวชี้วัดทางชีวภาพ ที่มีศักยภาพสูงในการตรวจจับต้อหินได้ตั้งแต่เนิ่นๆ

Pawan Singh นักวิจัยด้านจักษุวิทยา หนึ่งในทีมวิจัย กล่าวว่า "ในหลายกรณี ผู้คนไม่ทราบว่าตนเองเป็นต้อหินจนกระทั่งอายุมากขึ้นและความดันตาของพวกเขาสูงขึ้น" ซึ่งชี้ให้เห็นถึงปัญหาใหญ่ของการตรวจพบโรคที่ล่าช้า

เป้าหมายระยะยาวที่ทีมวิจัยวาดไว้ คือการพัฒนาการตรวจเลือดแบบง่ายๆ เพื่อวัดระดับไบโอมาร์คเกอร์เหล่านี้ "ถ้าเราทำได้ เราจะสามารถตรวจจับโรคได้เร็วกว่านี้มาก ก่อนที่การสูญเสียการมองเห็นจะเกิดขึ้น" 

ไม่ใช่แค่ตรวจจับ แต่อาจปกป้องได้ด้วย

ความน่าตื่นเต้นไม่ได้หยุดอยู่แค่การตรวจจับ ทีมวิจัยพบว่าโมเลกุลทั้งสองนี้มีศักยภาพในการ รักษาด้วย

ในการทดลองกับหนูที่เป็นต้อหิน การเพิ่มระดับแอกมาทีนและไทอามีน ช่วยลดการอักเสบในจอประสาทตา และที่สำคัญคือ มันช่วยปกป้องเซลล์ประสาทปมประสาทจอตา (Retinal Ganglion Cells หรือ RGCs) ซึ่งเป็นเซลล์ด่านแรกที่ถูกทำลายโดยต้อหิน ไม่ให้ตายลง นอกจากนี้ยังช่วยปรับปรุงการมองเห็นในหนูทดลองอีกด้วย

เมื่อนำไปทดสอบในห้องแล็บกับเซลล์รับแสงของหนูที่ถูกกระตุ้นให้เกิดความเครียด สารเคมีทั้งสองก็ยังคงทำหน้าที่ผู้พิทักษ์ ลดการอักเสบและป้องกันเซลล์จากการตาย

ความท้าทายของการรักษาในปัจจุบัน

การรักษาต้อหินในปัจจุบันมุ่งเน้นไปที่การ 'ลดความดันในลูกตา' ซึ่งเป็นปัจจัยเสี่ยงหลัก แต่ก็ไม่ใช่สาเหตุเดียวเสมอไป และทำได้เพียงชะลอการลุกลามของโรค ไม่สามารถหยุดยั้งการตายของเซลล์ประสาท หรือฟื้นฟูการมองเห็นที่เสียไปแล้วได้

แต่วิธีการใหม่ที่มุ่งเป้าไปที่แอกมาทีนและไทอามีน อาจเป็นยาปกป้องระบบประสาท (neuroprotective) ที่เข้าไปหยุดยั้งความเสียหายที่ต้นตอ หรืออาจถึงขั้น 'ย้อนกลับ' ความเสียหายบางส่วนที่เกิดขึ้นแล้ว

แน่นอนว่านี่เป็นเพียงก้าวแรก ยังคงต้องมีการวิจัยอีกมากก่อนที่จะนำมาใช้กับมนุษย์ได้จริง แต่การค้นพบนี้ก็ได้เปิดประตูบานใหม่สู่ความหวัง ที่วันหนึ่งเราอาจสามารถเอาชนะภัยเงียบอย่างต้อหินได้สำเร็จ

ที่มา: sciencealert.com