นักวิทย์พบ RNA ใหม่ ทำหน้าที่เหมือน ‘ปุ่มปิดมะเร็ง’ โจมตีมะเร็งเต้านมได้ตรงจุด ไม่ทำร้ายเซลล์ดี

นักวิจัยจากสถาบัน QIMR Berghofer Medical Research Institute ประเทศออสเตรเลีย พบโมเลกุล RNA ชนิดใหม่ที่สามารถต่อสู้กับเซลล์มะเร็งได้อย่างจำเพาะ ซึ่งอาจกลายเป็นแนวทางการรักษาแบบใหม่สำหรับ มะเร็งเต้านมชนิด Hormone receptor-positive หรือ HR+ ซึ่งเป็นชนิดที่พบมากที่สุดในผู้ป่วยทั่วโลก

ทีมวิจัยกำลังพัฒนาการค้นพบครั้งนี้ไปสู่การรักษาด้วย RNA เพื่อเป็นทางเลือกใหม่ให้ผู้ป่วยระยะลุกลาม ที่ใช้ยาตัวเดิมแล้วไม่ได้ผลหรือมีอาการดื้อยา

เปลี่ยน RNA จาก 'ผู้ส่งสาร' เป็น 'อาวุธ' พิชิตโรคร้าย

RNA ทำหน้าที่เสมือน ‘ตัวแทนการทำงาน’ ของ DNA และมีบทบาทสำคัญต่อกระบวนการทางชีวภาพต่าง ๆ ภายในเซลล์ ปัจจุบันเทคโนโลยีสมัยใหม่ช่วยให้นักวิทยาศาสตร์เข้าใจบทบาทของ RNA มากขึ้น ส่งผลให้การรักษาด้วย RNA ถูกมองว่าเป็นแนวทางใหม่ที่มีศักยภาพสูงในการต่อสู้กับโรคมะเร็ง

ใช้เวลา 7 ปี กับการพบ RNA ที่ไม่เคยรู้จักมาก่อน

ศาสตราจารย์ Stacey Edwards และ Juliet French จาก QIMR Berghofer ศึกษาการทำงานของ DNA และ RNA มาอย่างต่อเนื่อง โดยมีเป้าหมายเพื่อค้นหาวิธีรักษามะเร็งเต้านมที่มีประสิทธิภาพ ผลงานวิจัยนี้ใช้เวลานานถึง 7 ปี และตีพิมพ์ในวารสาร Molecular Cancer เผยให้เห็นการค้นพบโมเลกุล RNA ชนิดใหม่ที่สามารถปกป้องร่างกายจากมะเร็งเต้านมชนิด HR+ ได้

ศาสตราจารย์ Juliet French อธิบายว่า RNA โมเลกุลนี้มีกลไกการโจมตีมะเร็งถึงสองทางที่ทั้งแม่นยำและทรงพลังเมื่อใส่ RNA ชนิดนี้เข้าไปในแบบจำลองก่อนทดลองในมนุษย์ พบว่าสามารถทำลายเฉพาะเซลล์มะเร็ง HR+ โดยไม่ทำอันตรายต่อเซลล์ปกติ

กลไกดังกล่าวประกอบด้วย

• กระตุ้นให้เซลล์มะเร็งตายจากภายใน
• เข้าไปจับกับตัวรับบนผิวเซลล์มะเร็ง เพื่อส่งสัญญาณเรียกระบบภูมิคุ้มกันให้เข้ามาจัดการ

แรงบันดาลใจจากการสูญเสีย สู่ความหวังใหม่ของผู้ป่วย

สำหรับศาสตราจารย์ Stacey Edwards การค้นพบครั้งนี้มีความหมายมากกว่างานวิจัย เธอสูญเสียแม่จากโรคมะเร็งเต้านมตั้งแต่อายุยังน้อยและเหตุการณ์นั้นกลายเป็นแรงผลักดันให้เธออุทิศชีวิตให้กับการวิจัยด้านนี้

เธอเล่าว่าช่วงเวลาที่เห็นเซลล์มะเร็งถูกทำลายจนหมด ขณะที่เซลล์ปกติยังมีชีวิตอยู่ เป็นช่วงเวลาที่แทบไม่อยากเชื่อสายตาและต้องทำการทดลองซ้ำแล้วซ้ำเล่าเพื่อยืนยันผลลัพธ์ และรู้สึกว่าสิ่งนี้อาจเปลี่ยนชีวิตผู้หญิงจำนวนมากได้จริงๆ

มะเร็งเต้านม ยังเป็นโจทย์ใหญ่ของการรักษา

มะเร็งเต้านมเป็นมะเร็งที่พบมากที่สุดในผู้หญิงทั่วโลก โดยประมาณ 70% เป็นชนิด HR+ แม้ว่ายาฮอร์โมนบำบัดจะช่วยเพิ่มอัตราการรอดชีวิตได้เยอะ แต่ผู้ป่วยเกือบหนึ่งในสามไม่มีอาการตอบสนองต่อการรักษา หรือเกิดภาวะดื้อยา ทำให้โรคกลับมาและลุกลาม

นอกจากนี้มะเร็ง HR+ ยังถูกเรียกว่าเป็น ‘มะเร็งเย็น’ (cold cancer) เนื่องจากสามารถหลบหลีกระบบภูมิคุ้มกันได้ดี ทำให้การรักษาด้วยภูมิคุ้มกันบำบัดมักไม่ได้ผล

อนาคตของการรักษาด้วย RNA

นักวิจัยมองว่า RNA โมเลกุลใหม่นี้อาจใช้รักษาเดี่ยว ๆ ได้ หรือใช้ร่วมกับภูมิคุ้มกันบำบัด เพื่อเพิ่มประสิทธิภาพในการรักษา โดยขณะนี้ทีมกำลังทดลองการใช้ร่วมกับยาภูมิคุ้มกันรูปแบบต่าง ๆ นอกจากนี้นักวิจัยกำลังพัฒนาวิธีห่อหุ้ม RNA เพื่อส่งตรงเข้าไปยังเซลล์มะเร็งโดยเฉพาะ

ซึ่งข้อได้เปรียบสำคัญของการรักษาด้วย RNA คือสามารถพัฒนาได้รวดเร็วกว่ายาแบบเดิมเหมือนที่เห็นจากความสำเร็จของวัคซีน mRNA ในช่วงการระบาดของโควิด-19

บทบาทใหม่ของ RNA ในงานวิจัยมะเร็ง

RNA ที่ค้นพบในครั้งนี้เป็น RNA ชนิดหนึ่งที่ ไม่ได้ใช้สร้างโปรตีน ซึ่งในอดีต RNA และสารพันธุกรรมกลุ่มนี้เคยถูกมองว่าไม่มีบทบาทสำคัญ เพราะไม่ได้ถูกนำไปใช้โดยตรงในการสร้างส่วนต่าง ๆ ของร่างกาย

อย่างไรก็ตาม ปัจจุบันนักวิทยาศาสตร์พบว่า สารพันธุกรรมกลุ่มนี้มีอยู่เป็นจำนวนมากในร่างกาย และมีหน้าที่ช่วยควบคุมการทำงานของเซลล์ การค้นพบครั้งนี้จึงเป็นหลักฐานสำคัญที่ชี้ให้เห็นว่า RNA กลุ่มดังกล่าวอาจนำไปสู่แนวทางใหม่ในการรักษาโรคมะเร็งในอนาคต

อ้างอิง: medicalxpress