เตรียมเก็บ ‘ภาษีข่าว’ ออสเตรเลียผุดโมเดลช่วยสื่อ ให้ Google-Meta-TikTok จ่ายค่าคอนเทนต์ที่นักข่าวไปหามา

ออสเตรเลียกำลังสร้างแรงสั่นสะเทือนไปทั่วโลกอีกครั้ง ล่าสุดรัฐบาลออสเตรเลียเตรียมงัดไม้แข็งใส่ Google, Meta และ TikTok ด้วยร่างกฎหมายใหม่ที่ชื่อว่า News Bargaining Incentive ซึ่งคือกฎหมายบังคับแบ่งเค้ก

รัฐบาลออสเตรเลียมองว่า แพลตฟอร์มอย่าง Google (ที่คนใช้ค้นหาข่าว), Meta (ที่คนแชร์ข่าวบน FB/IG) และ TikTok (ที่คนดูสรุปข่าว) กำลังตักตวงผลประโยชน์ฟรี ๆ จากหยาดเหงื่อของนักข่าว เพราะคอนเทนต์ข่าวช่วยให้คนอยู่ในแพลตฟอร์มนานขึ้น และแพลตฟอร์มก็ขายโฆษณาได้เงินมหาศาล

รายละเอียดข้อบังคับและเงื่อนไข

• มีผลบังคับใช้: เริ่มตั้งแต่ปีงบประมาณ 2025-26 (ตั้งแต่วันที่ 1 กรกฎาคม เป็นต้นไป)
• เกณฑ์การจัดเก็บ: บังคับใช้กับบริษัทที่มีบริการโซเชียลมีเดียหรือเครื่องมือค้นหา (Search Engine) ที่มีนัยสำคัญ และมีรายได้ในออสเตรเลียเกิน 250 ล้านดอลลาร์ออสเตรเลีย (ประมาณ 179.3 ล้านดอลลาร์สหรัฐ)
• ข้อยกเว้น: กฎหมายนี้ไม่ครอบคลุมถึงแพลตฟอร์ม AI ซึ่งจะมีกฎหมายแยกต่างหาก
• รัฐบาลระบุเพิ่มเติมว่า หากแพลตฟอร์มยอมทำข้อตกลงกับสำนักข่าวขนาดเล็ก พวกเขาจะได้รับสิทธิลดหย่อนภาษีในสัดส่วนที่สูงขึ้น เพื่อกระตุ้นให้เกิดการกระจายรายได้อย่างทั่วถึง

ด้านองค์กรสื่อยักษ์ใหญ่ของออสเตรเลีย ทั้ง Nine Entertainment, ABC และ News Corp Australia ออกแถลงการณ์ร่วมกันว่า แผนนี้คือ "ก้าวสำคัญในการปกป้องอนาคตของข่าวออสเตรเลีย" โดยย้ำว่าหากแพลตฟอร์มไม่จ่ายค่าคอนเทนต์ที่ตนเองนำไปแสวงหาผลกำไร วิชาชีพสื่อสารมวลชนก็จะไม่สามารถอยู่รอดได้

ฝั่งบริษัทเทคโนโลยี เช่น Meta โต้แย้งว่าแนวคิดที่ว่าตนขโมยเนื้อหาข่าวเป็นเรื่องผิดโดยสิ้นเชิง และเตือนว่านโยบายนี้จะทำให้สื่อท้องถิ่นต้องพึ่งพาสวัสดิการจากรัฐ พร้อมมองว่านี่เป็นเพียงภาษีบริการดิจิทัลที่แฝงมาในรูปแบบอื่น

ส่วน Google แสดงท่าทีคัดค้านโดยระบุว่า "เราปฏิเสธความจำเป็นในการเก็บภาษีนี้" แม้จะอยู่ระหว่างการตรวจสอบร่างกฎหมายก็ตาม และ TikTok ปฏิเสธที่จะแสดงความคิดเห็นในขณะนี้

ความเคลื่อนไหวครั้งนี้ถือเป็นการปรับปรุงกฎหมายเดิมปี 2021 ที่รัฐบาลมองว่าไม่มีประสิทธิภาพเพียงพอแล้ว หลังจากที่ก่อนหน้านี้ Meta เคยตอบโต้ด้วยการระงับการแชร์เนื้อหาข่าวในออสเตรเลียชั่วคราว

รัฐบาลออสเตรเลียไม่ได้ต้องการเงินภาษี แต่ต้องการบีบให้ Big Tech ยอมจ่ายเงินให้คนทำข่าว เพื่อรักษาระบบนิเวศของสื่อสารมวลชนให้ยังอยู่รอดได้

การเดิมพันครั้งนี้ของออสเตรเลียเป็นการประกาศชัดว่าคอนเทนต์มีราคา และแพลตฟอร์มที่สร้างรายได้จากคอนเทนต์ผู้อื่นต้องจ่ายค่าตอบแทนที่เหมาะสม ซึ่งหากโมเดลนี้สำเร็จ เราอาจเห็นประเทศอื่น ๆ นำโมเดลนี้ไปปรับใช้เพื่อกอบกู้วงการสื่อที่กำลังวิกฤต

อ้างอิง: asia.nikkei