นักวิทย์เตือน! โลกอาจหมุนเร็วขึ้นในหนึ่งวันจะมีเวลาสั้นลงกว่าปกติ

ในช่วง 2 เดือนนี้โลกจะหมุนเร็วขึ้นกว่าปกติ ส่งผลให้บางวันเวลาหมดเร็วขึ้น โดยเฉพาะวันที่ 9 กรกฎาคม, 22 กรกฎาคม และ 5 สิงหาคม  ซึ่งเวลาจะสั้นลงประมาณ 1.3 ถึง 1.51 มิลลิวินาทีต่อวัน

ทำไม 3 วันนี้ถึงสั้นลงกว่าปกติ

คำตอบอยู่ที่ "แรงโน้มถ่วงของดวงจันทร์" ซึ่งส่งผลต่อการหมุนของโลก โดยในวันที่ระบุดวงจันทร์จะอยู่ในตำแหน่งที่ไกลจากเส้นศูนย์สูตรของโลกมากกว่าปกติ ทำให้แรงดึงดูดที่กระทำต่อโลกเปลี่ยนแปลงไป ส่งผลให้โลกหมุนเร็วขึ้น

โลกเคยหมุนเร็วแบบนี้มาก่อนไหม ? 

โลกของเราเคยหมุนเร็วกว่านี้มากในอดีต ย้อนกลับไปเมื่อ 1,000 – 2,000 ล้านปีก่อน วันหนึ่งมีความยาวเพียง 19 ชั่วโมงเท่านั้น เพราะดวงจันทร์อยู่ใกล้โลกมากกว่าในปัจจุบัน แรงโน้มถ่วงจึงส่งผลให้โลกหมุนเร็วขึ้น เมื่อเวลาผ่านไป ดวงจันทร์ค่อย ๆ เคลื่อนห่างจากโลก ทำให้การหมุนของโลกช้าลงและเวลาของวันเพิ่มขึ้นเมื่อเทียบในอดีต 

อย่างไรก็ตามในช่วงไม่กี่ปีที่ผ่านมา นักวิทยาศาสตร์พบว่าความเร็วในการหมุนของโลกมีการเปลี่ยนแปลงมากกว่าที่คาดคิด เช่นในปี 2020 โลกหมุนเร็วขึ้นมากที่สุดนับตั้งแต่มีการบันทึกข้อมูลในทศวรรษ 1970 และเมื่อวันที่ 5 กรกฎาคม 2024 โลกหมุนเร็วเป็นประวัติการณ์จนวันนั้นเวลาบนโลกหมดเร็วขึ้นถึง 1.66 มิลลิวินาที

ปัจจัยที่ส่งผลต่อการหมุนของโลก

นอกจากแรงโน้มถ่วงของดวงจันทร์และดวงอาทิตย์ ยังมีปัจจัยอื่นอีกมากที่ส่งผลต่อการหมุนของโลก เช่น

• การเปลี่ยนแปลงของสนามแม่เหล็กโลก
• การกระจายน้ำหนักมวลของโลก เช่น การละลายของน้ำแข็ง ซึ่ง NASA พบว่าระหว่างปี 2000 ถึง 2018 การเคลื่อนที่ของน้ำและน้ำแข็งเนื่องจากภาวะโลกร้อนส่งผลให้วันยาวขึ้นเฉลี่ย 1.33 มิลลิวินาทีต่อศตวรรษ
• เหตุการณ์แผ่นดินไหวครั้งใหญ่ เช่น แผ่นดินไหวในญี่ปุ่นปี 2011 ทำให้เวลาบนโลกลดลง 1.8 ไมโครวินาที
• ฤดูกาล ในฤดูร้อนของซีกโลกเหนือ ต้นไม้มีใบมากขึ้น น้ำหนักจึงย้ายจากพื้นดินไปสู่จุดที่ห่างจากแกนหมุนของโลก ส่งผลให้โลกหมุนช้าลง

ผู้เชี่ยวชาญอธิบายว่า “การหมุนของโลกขึ้นอยู่กับว่ามวลอยู่ตรงไหน ถ้ามวลอยู่ใกล้แกนหมุน โลกจะหมุนเร็วขึ้น แต่ถ้ามวลกระจายออกไปไกล ความเร็วก็จะลดลง”

มนุษย์รู้สึกถึงการเปลี่ยนแปลงนี้ไหม?

ในความเป็นจริงมนุษย์จะไม่สามารถสังเกตความแตกต่างได้เลย เพราะนาฬิกาของยังคงนับเวลาเป็น 24 ชั่วโมงเหมือนเดิม การเปลี่ยนแปลงระดับมิลลิวินาทีไม่มีผลต่อการใช้ชีวิตประจำวัน เว้นแต่ว่าความคลาดเคลื่อนจะมากกว่า 0.9 วินาที (900 มิลลิวินาที) ซึ่งยังไม่เคยเกิดขึ้นภายในวันเดียว

แต่เมื่อเวลาผ่านไป ความคลาดเคลื่อนเล็ก ๆ เหล่านี้จะสะสมมากขึ้น จนทำให้เวลาที่นาฬิกานับ เริ่มไม่ตรงกับการหมุนจริงของโลก

เพื่อแก้ปัญหานี้ นักวิทยาศาสตร์จากองค์กร IERS (International Earth Rotation and Reference Systems Service) จึงต้องคอยปรับเวลาโดยเพิ่ม "วินาทีพิเศษ" หรือ leap second เข้าไปในเวลา UTC เป็นครั้งคราว เพื่อให้เวลาบนโลกตรงกับการหมุนของโลกอย่างแม่นยำ

สรุป

โลกกำลังหมุนเร็วขึ้นเล็กน้อยจากอิทธิพลของดวงจันทร์ ทำให้บางวันในเดือนกรกฎาคมและสิงหาคมของปี 2025 สั้นลงไปประมาณ 1.5 มิลลิวินาที แม้เราจะไม่รู้สึกถึงความเปลี่ยนแปลงนี้แต่นักวิทยาศาสตร์ยังคงจับตาอย่างใกล้ชิด เพราะการหมุนของโลกเกี่ยวข้องกับทั้งแรงโน้มถ่วง ภูมิอากาศและกิจกรรมของมนุษย์เอง

อ้างอิง: livescience