
อุตสาหกรรมยานยนต์และอิเล็กทรอนิกส์ของไทยมีญี่ปุ่นเป็นผู้วางรากฐานคนสำคัญมาตั้งแต่ทศวรรษ 2520 ถึง 2530 แต่สำหรับการเติบโตรอบต่อไป ไทยไม่ได้ต้องการเป็นเพียงที่ตั้งโรงงานอีกแล้ว หากต้องการเป็นหุ้นส่วนที่ร่วมคิด ร่วมพัฒนา และร่วมสร้างมูลค่าไปพร้อมกับนักลงทุน
โจทย์นี้ถูกนำไปวางบนโต๊ะที่กรุงโตเกียว เมื่อคุณเอกนิติ นิติทัณฑ์ประภาศ รองนายกรัฐมนตรีและรัฐมนตรีว่าการกระทรวงการคลัง ประชุมมอบนโยบายแก่ทีมประเทศไทยด้านเศรษฐกิจในญี่ปุ่น โดยคุณนฤตม์ เทอดสถีรศักดิ์ เลขาธิการคณะกรรมการส่งเสริมการลงทุน (บีโอไอ) เปิดเผยว่า การประชุมครั้งนี้มุ่งกำหนดทิศทางความร่วมมือและการดึงดูดการลงทุนจากญี่ปุ่น เพื่อต่อยอดฐานธุรกิจญี่ปุ่นในไทยสู่อุตสาหกรรมเป้าหมายที่ใช้เทคโนโลยีขั้นสูง สร้างมูลค่าเพิ่มให้เศรษฐกิจ พัฒนาทักษะบุคลากร และเสริมความแข็งแกร่งของห่วงโซ่อุปทานในประเทศ
ที่ประชุมได้หารือแนวทางยกระดับความร่วมมือทางเศรษฐกิจและการลงทุนระหว่างสองประเทศใน 4 ด้าน ตั้งแต่การวางบทบาทใหม่ของไทย ไปจนถึงกลไกที่จะทำให้ความร่วมมือเกิดผลจริง

ด้านแรกคือการขับเคลื่อนเศรษฐกิจไทยสู่การเติบโตรอบใหม่ (Second Take-Off) โดยไทยมุ่งยกระดับจากการเป็นฐานการผลิตในประเทศ (Made in Thailand) ไปสู่การร่วมคิด ร่วมพัฒนา และร่วมสร้างมูลค่ากับนักลงทุน (Made with Thailand)
ความต่างของสองแนวคิดนี้อยู่ที่บทบาทของคนไทย เพราะแนวทางใหม่เปิดโอกาสให้ผู้ประกอบการไทยได้มีส่วนร่วมในเทคโนโลยีและอุตสาหกรรมใหม่ด้วย แทนที่จะเป็นเพียงสถานที่ผลิตสินค้า ขณะเดียวกัน ไทยยังต้องการวางตัวเป็นศูนย์กลางเชื่อมโยงการลงทุนและการผลิตที่เชื่อถือได้ (Trusted Connector) ระหว่างญี่ปุ่นกับตลาดอาเซียนที่มีประชากรกว่า 700 ล้านคน หมายความว่าไทยเสนอตัวเป็นทั้งฐานพัฒนาและประตูให้นักลงทุนญี่ปุ่นเข้าถึงตลาดทั้งภูมิภาค
เมื่อวางบทบาทใหม่แล้ว คำถามต่อมาคือทุนญี่ปุ่นรอบนี้ควรไหลไปที่ใด ที่ประชุมจึงหารือการขยายการลงทุนจากญี่ปุ่นสู่อุตสาหกรรมเป้าหมาย 6 กลุ่ม ได้แก่ ยานยนต์ไฟฟ้าทุกประเภท (xEV) เซมิคอนดักเตอร์และอิเล็กทรอนิกส์ขั้นสูง ดิจิทัลและ AI อากาศยาน หุ่นยนต์และระบบอัตโนมัติ และอุตสาหกรรมชีวภาพ
อย่างไรก็ตาม โจทย์ของด้านนี้ไม่ได้มีแค่การส่งเสริมอุตสาหกรรมใหม่ แต่รวมถึงการยกระดับฐานการผลิตเดิมด้วย ที่ประชุมจึงหารือควบคู่ไปถึงการส่งเสริมพลังงานสะอาด และการใช้เทคโนโลยีเพิ่มประสิทธิภาพการผลิต (Smart Manufacturing) ส่วนแผนที่เป็นรูปธรรมที่สุดคือการใช้จังหวัดระยองเป็นพื้นที่นำร่องพัฒนาอุตสาหกรรมที่ตอบโจทย์ทั้งเมืองคาร์บอนต่ำ (Low Carbon City) และการผลิตอัจฉริยะ
ถึงอย่างนั้น เงินลงทุนจะมีความหมายต่อเศรษฐกิจไทยจริงก็ต่อเมื่อประโยชน์ตกถึงผู้ประกอบการในประเทศ ด้านที่สามจึงว่าด้วยการสร้างประโยชน์จากการลงทุน โดยที่ประชุมให้ความสำคัญกับการส่งเสริมให้ผู้ประกอบการญี่ปุ่น โดยเฉพาะวิสาหกิจขนาดกลางและขนาดย่อม หรือ Small and Medium-sized Enterprises (SMEs) และสตาร์ทอัพ เข้ามาสร้างความร่วมมือทางธุรกิจกับผู้ประกอบการไทย ผ่านการจับคู่ธุรกิจ การถ่ายทอดเทคโนโลยี และการร่วมพัฒนาผลิตภัณฑ์และชิ้นส่วนสำหรับอุตสาหกรรมใหม่
เป้าหมายคือให้ธุรกิจไทยมีบทบาทมากขึ้นทั้งด้านการออกแบบ การผลิต และการร่วมลงทุน เพื่อยกระดับขีดความสามารถและสร้างโอกาสเติบโตในห่วงโซ่อุปทานโลก นอกจากนี้ ที่ประชุมยังเห็นตรงกันว่าจะขยายความร่วมมือด้านการพัฒนาบุคลากร ทักษะวิศวกรรม และการถ่ายทอดเทคโนโลยีระหว่างสถาบันการศึกษาและภาคอุตสาหกรรมของทั้งสองประเทศ ซึ่งเป็นฐานสำคัญของบทบาท 'ร่วมคิด ร่วมพัฒนา' ตามแนวคิด Made with Thailand

ด้านสุดท้ายมองไกลออกไปจากอุตสาหกรรมเป้าหมายข้างต้น โดยที่ประชุมหารือโอกาสความร่วมมือกับญี่ปุ่นด้านการรีไซเคิลและการนำทรัพยากรกลับมาใช้ใหม่ การใช้เทคโนโลยีเพิ่มมูลค่าผลผลิตทางการเกษตร พลังงานสะอาด และการผลิตชิ้นส่วนสำหรับอุตสาหกรรมอวกาศ
เพื่อให้ความร่วมมือเหล่านี้เกิดผลเป็นรูปธรรม ที่ประชุมยังหารือการจัดตั้งกลไกความร่วมมือเฉพาะสาขา เช่น อุตสาหกรรมเซมิคอนดักเตอร์ เพื่อกำหนดแผนงานและติดตามผลอย่างต่อเนื่อง โดยจะใช้โอกาสครบรอบ 140 ปีความสัมพันธ์ทางการทูตไทย-ญี่ปุ่นในปี 2570 เป็นแรงขับเคลื่อนความร่วมมือทางเศรษฐกิจระยะใหม่
ทั้ง 4 ด้านจึงกลับมาบรรจบที่โจทย์เดียวกับตอนต้น คือการเปลี่ยนความสัมพันธ์จากผู้ลงทุนกับฐานการผลิต ให้เป็นหุ้นส่วนที่เติบโตไปด้วยกัน ซึ่งคุณเอกนิติกล่าวทิ้งท้ายว่า
"ไทยและญี่ปุ่นเป็นหุ้นส่วนร่วมสร้างอนาคตเศรษฐกิจของภูมิภาค เราต้องการให้ไทยเป็นฐานพัฒนาเทคโนโลยี บุคลากร และห่วงโซ่อุปทานสู่ตลาดอาเซียน จาก Made in Thailand สู่ Made with Thailand เพื่อเติบโตอย่างแข็งแกร่งและยั่งยืนไปด้วยกัน ภารกิจครั้งนี้เป็นการเน้นย้ำให้ทุกหน่วยงานไทยในญี่ปุ่นทำงานร่วมกันเป็นหนึ่งเดียว เพื่อให้การลงทุนเกิดขึ้นจริงและสร้างประโยชน์ต่อเศรษฐกิจไทย"
ที่มา: ข่าวประชาสัมพันธ์ สำนักงานคณะกรรมการส่งเสริมการลงทุน (บีโอไอ)
ลงทะเบียนเข้าสู่ระบบ เพื่ออ่านบทความฟรีไม่จำกัด