UN ตั้งทีมนักวิทยาศาสตร์ AI 40 คน สร้าง ‘ความเข้าใจ AI แบบสากล‘ หาคำตอบให้โลก ก่อนเทคโนโลยีจะวิ่งเร็วกว่านโยบาย

ท่ามกลางกระแส AI ที่พัฒนาอย่างรวดเร็วทั่วโลก António Guterres เลขาธิการสหประชาชาติ (United Nations) เตือนว่า โลกกำลังต้องการ “ความชัดเจน” เกี่ยวกับเทคโนโลยีนี้มากกว่าที่เคย และนักวิทยาศาสตร์คือกลุ่มคนสำคัญที่จะช่วยให้มนุษยชาติใช้ AI ไปในทิศทางที่ถูกต้อง

คำกล่าวดังกล่าวเกิดขึ้นในการประชุมครั้งแรกของ Independent International Scientific Panel on AI คณะผู้เชี่ยวชาญอิสระด้าน AI ที่จัดตั้งขึ้นโดย United Nations เพื่อทำหน้าที่ประเมินผลกระทบของปัญญาประดิษฐ์ต่อโลกอย่างเป็นระบบ

António Guterres กล่าวกับนักวิทยาศาสตร์ 40 คนในการประชุมว่า “โลกฝากความหวังไว้ที่พวกคุณ” เพราะ AI กำลังกลายเป็นพลังที่อาจเปลี่ยนโครงสร้างเศรษฐกิจ สังคม และการเมืองของโลกในระยะยาว

รวมผู้เชี่ยวชาญระดับโลก 40 คน ลดช่องว่างความรู้ด้าน AI

คณะผู้เชี่ยวชาญชุดนี้ประกอบด้วยนักวิทยาศาสตร์ 40 คนจากหลายประเทศและหลายสาขา โดยมีภารกิจหลักคือ "ลดช่องว่างความรู้ด้าน AI” (AI Knowledge Gap) และช่วยให้รัฐบาลทั่วโลกเข้าใจผลกระทบของเทคโนโลยีนี้อย่างชัดเจน

เป้าหมายคือการสร้าง ฐานข้อมูลและการประเมินเชิงวิทยาศาสตร์ที่เป็นกลาง เพื่อให้ประเทศต่าง ๆ สามารถกำหนดนโยบาย AI ได้บนพื้นฐานเดียวกัน แทนที่จะตัดสินใจจากความกลัวหรือข้อมูลที่ไม่ครบถ้วน

หนึ่งในสมาชิกของคณะคือ Maria Ressa นักข่าวรางวัลโนเบลสันติภาพ ซึ่งได้รับเลือกให้เป็นหนึ่งในประธานร่วมของคณะ

โลกไม่สามารถรับมือ AI ได้เพียงลำพัง

António Guterres ชี้ว่า AI กำลังพัฒนาเร็วเกินกว่าที่องค์กรใดองค์กรหนึ่งจะเข้าใจภาพรวมได้ทั้งหมด โดยระบุว่า ไม่มีประเทศ ไม่มีบริษัท และไม่มีสาขาวิจัยใดที่สามารถมองเห็นมิติทั้งหมดของ AI ได้เพียงลำพัง

ด้วยเหตุนี้ โลกจึงจำเป็นต้องมี ความเข้าใจร่วมในระดับสากล ที่ตั้งอยู่บนฐานของหลักฐานทางวิทยาศาสตร์ มากกว่าการขับเคลื่อนด้วยผลประโยชน์ทางการเมืองหรือการแข่งขันทางเทคโนโลยี

เขายังเตือนว่า ผลกระทบของ AI จะไม่ได้จำกัดอยู่แค่เรื่องเทคโนโลยีหรือธุรกิจเท่านั้น แต่จะขยายไปสู่ประเด็นสำคัญระดับโลก ตั้งแต่ ความมั่นคงและสันติภาพระหว่างประเทศ สิทธิมนุษยชน ไปจนถึงการพัฒนาอย่างยั่งยืน

ดังนั้น หากข้อมูลเกี่ยวกับ AI ถูกบิดเบือนหรือไม่ครบถ้วน ก็อาจทำให้ ความกลัว ความไม่ไว้วางใจ และความแตกแยกในสังคมขยายตัวได้อย่างรวดเร็ว

โลกกำลังแข่งกับเวลา

อีกประเด็นสำคัญที่ António Guterres เน้นคือ โลกกำลัง “แข่งกับเวลา” ในการทำความเข้าใจและกำกับดูแล AI เพราะเทคโนโลยีนี้กำลังเร่งความเร็วอย่างต่อเนื่อง โดยเขากล่าวว่า “ในอนาคต เราจะไม่มีวันเคลื่อนที่ช้ากว่านี้อีกแล้ว”

คณะนักวิทยาศาสตร์ชุดใหม่นี้จะทำงานต่อยอดจาก High-Level Advisory Body on Artificial Intelligence ซึ่งเป็นคณะทำงานด้านนโยบาย AI ของ UN ที่ก่อตั้งก่อนหน้านี้

ในมุมของสหประชาชาติ การตั้งคณะนักวิทยาศาสตร์ AI ระดับโลกครั้งนี้สะท้อนให้เห็นว่า AI ไม่ใช่เพียงการแข่งขันทางเทคโนโลยีอีกต่อไป แต่กำลังกลายเป็นประเด็นกำกับดูแลระดับโลก ที่จะกำหนดอนาคตของมนุษยชาติในอีกหลายทศวรรษข้างหน้า

อ้างอิง: United Nations