
Mark Cuban นักธุรกิจระดับมหาเศรษฐีพันล้านที่เป็นที่รู้จักในวงกว้างจากบทบาทนักลงทุนในรายการ Shark Tank บอกว่าหากเขาจะปลูกฝังนิสัยหนึ่งอย่างให้ลูกเพื่อสืบทอดความสำเร็จ นิสัยนั้นไม่ใช่ความอดทนหรือสติปัญญาเพียงอย่างเดียว แต่คือ ‘ความอยากรู้อยากเห็นหรือการชอบตั้งคำถาม’ เพราะเขามองว่าเป็นพื้นฐานที่สำคัญที่สุดในโลกธุรกิจ
ผลวิจัยทางจิตวิทยาบอกชัดเจนว่าความอยากรู้อยากเห็นไม่ได้มีไว้แค่ให้ดูเป็นคนใฝ่รู้ แต่มันส่งผลตรงๆ กับชีวิต เช่น
Jeff Wetzler ผู้เชี่ยวชาญด้านการเรียนรู้ระบุว่า ในชีวิตจริงความอยากรู้อยากเห็นมักหายไปเมื่อเรา ‘เครียด’ จากการเจอแรงกดดัน เศรษฐกิจหรือปัญหาการเงิน ร่างกายจะเข้าสู่โหมดเอาตัวรอด ซึ่งทำให้ความคิดเราตันและเน้นการป้องกันตัวมากกว่าการสำรวจสิ่งใหม่ นี่ไม่ใช่ความผิดปกติ แต่เป็นกลไกทางชีวภาพของมนุษย์
ปกติเรามักจะคิดว่า ‘สิ่งที่เราคิดถูกต้องที่สุด’ ลองหยุดแล้วถามตัวเองดูว่าที่เรามั่นใจขนาดนี้ มันคือเรื่องจริงที่มีหลักฐานยืนยัน หรือเราแค่คิดไปเองตามความเคยชิน การทำแบบนี้จะช่วยให้เราไม่ติดกับดักความคิดเดิมๆ และพร้อมเปิดรับไอเดียใหม่ๆ ได้ง่ายขึ้น
เวลาเกิดอะไรขึ้น อย่าเพิ่งปักใจเชื่อเหตุผลแรกที่แวบเข้ามาในหัว ให้ลองถามตัวเองเพิ่มว่ามันมีสาเหตุอื่นที่เป็นไปได้อีกไหม
เรามักจะเสพแต่เรื่องที่ชอบ คุยกับคนที่คิดเหมือนกัน ลองเปลี่ยนบรรยากาศบ้าง ลองฟังพอดแคสต์แนวที่ไม่เคยฟัง อ่านหนังสือประเภทที่ไม่เคยอ่านหรือไปคุยกับเพื่อนต่างแผนก เพื่อดูว่าโลกในมุมของคนอื่นเขาเป็นยังไง ยิ่งเห็นโลกกว้าง ความคิดเราจะยิ่งยืดหยุ่นและเฉียบคมขึ้น
เวลาเห็นใครทำอะไรผิดพลาด แทนที่จะรีบตัดสินว่าเขาไม่เก่งหรือไม่ดี ให้ลองเปลี่ยนคำถามเป็น ‘เขาน่าจะเจอเรื่องหนักอะไรมาหรือเปล่า’ การขี้สงสัยแบบเห็นอกเห็นใจจะช่วยให้เราไม่หัวร้อน และมองเห็นปัญหาที่แท้จริงได้ดีกว่าการใช้อารมณ์ตัดสิน
เวลาที่รู้สึกโกรธ นอยด์หรือเฟล อย่าเพิ่งรีบกดอารมณ์นั้นทิ้ง ลองทำตัวเป็นนักสืบแล้วถามตัวเองว่า ‘อารมณ์นี้มันพยายามจะบอกอะไรเราอยู่’ บางทีความโกรธอาจจะบอกว่าเรากำลังโดนเอาเปรียบหรือความนอยด์อาจจะเตือนว่าเราควรพักผ่อนได้แล้ว
หลายครั้งที่เราไม่กล้าลองทำอะไรใหม่ๆ เพราะลึกๆ เรากลัว ลองถามตัวเองตรงๆ เลยว่า ‘ความกลัวอะไรที่กำลังปิดกั้นความอยากรู้อยากเห็นของเราอยู่’ พอเรารู้จักชื่อความกลัวนั้น มันจะดูตัวเล็กลงและคุมเราไม่ได้อีกต่อไป
บางทีเราก็นึกไม่ออกว่าเราพลาดตรงไหน ลองเดินไปถามเพื่อนที่ไว้ใดูว่า ‘ในเรื่องนี้มีมุมไหนหรือคำถามไหนที่คุณคิดว่าเรามองข้ามไปบ้างไหม’ มุมมองจากคนนอกมักจะเป็นสปอตไลท์ที่ส่องให้เราเห็นจุดบอดของตัวเองได้ดีที่สุด
คนเก่งจริงๆ ไม่ใช่คนที่ต้องรู้ไปหมดทุกเรื่อง แต่คือคนที่กล้าถามว่า ‘พลาดตรงไหนไปหรือเปล่าหรือเรื่องนี้ในมุมของคนอื่นเป็นยังไง’ การถามแบบนี้ไม่ได้ทำให้เราดูไม่ฉลาด แต่มันแสดงถึงความใจกว้างและช่วยให้เราได้ข้อมูลที่ลึกขึ้นจริงๆ
ข้อนี้สำคัญที่สุด เวลาที่เรารู้สึกเริ่มเครียด สมองจะปิดโหมดการเรียนรู้ทันที ให้ลองทิ้งไหล่ลง เลิกกัดฟัน แล้วหายใจเข้า-ออกลึกๆ สัก 3 ครั้ง เพื่อบอกร่างกายว่า ‘ปลอดภัย’ พอร่างกายผ่อนคลาย ความคิดสร้างสรรค์และความอยากรู้อยากเห็นถึงจะกลับมาทำงาน
การเป็นคนขี้สงสัยเหมือนที่ Mark Cuban บอก คือจุดเริ่มต้นของทุกอย่าง ทั้งการหาโอกาสธุรกิจใหม่ๆ หรือการพัฒนาตัวเอง คุณไม่จำเป็นต้องเปลี่ยนตัวเองเป็นคนใหม่ แค่ลองเริ่ม ‘สังเกตหรือตั้งคำถาม’ กับสิ่งรอบตัวทีละนิด แล้วคุณจะเห็นโอกาสที่คนอื่นมองข้ามไป
อ้างอิง: inc
ลงทะเบียนเข้าสู่ระบบ เพื่ออ่านบทความฟรีไม่จำกัด