ถ้าเรายอมชะลอ AI ฝั่งตัวเอง เพราะเชื่อว่าจีนจะยอมชะลอตาม แล้วเกิดจีนไม่ทำแบบนั้นขึ้นมา ช่องวางนี้มันทรงพลังมากพอนะที่จะทำให้ จีนยึดครองอำนาจนำในเกมการเมืองโลกได้

สุดสัปดาห์ที่ผ่านมานับเป็นช่วงเวลาที่ร้อนระอุสำหรับวงการ AI ในสหรัฐฯ ท่ามกลางกระแสต่อต้านการสร้าง Data Center จากชุมชนท้องถิ่น ความกังวลเรื่องฟองสบู่ AI จากนักลงทุนวอลล์สตรีท และประเด็นดราม่าเรื่องความปลอดภัย 

หลังอดีตนักวิจัยจาก Anthropic ลาออกพร้อมเตือนว่าบริษัทใหญ่กำลังเอาชีวิตคนมาเดิมพัน ในบรรยากาศสุดตึงเครียดนี้ Dario Amodei ซีอีโอของ Anthropic ได้ตัดสินใจปล่อยบทความสำคัญชื่อ “We Must Pace the Frontier” เรียกร้องให้ยักษ์ใหญ่ tech company ร่วมกันผ่อนคันเร่งในการพัฒนา AI รุ่นถัดไป ก่อนที่ความสามารถของเครื่องจักรจะวิ่งแซงหน้ามนุษย์จนควบคุมไม่ได้

แนวคิด Pace the Frontier ไม่ได้แปลว่าให้หยุดพัฒนา แต่เป็นการจงใจควบคุมจังหวะการอัปเกรดโมเดลที่ล้ำสมัยที่สุด เพื่อให้มนุษย์มีเวลาประเมินและตรวจสอบความปลอดภัยทัน โดย Amodei ส่งสัญญาณเตือนจาก 2 เหตุการณ์สำคัญ คือ

1. การที่ AI เริ่มมีศักยภาพในการช่วยสร้างโมเดลรุ่นถัดไปได้เอง 
2. เคส OAI-HF ที่ฝูง AI agent ลงมือแฮกระบบประเมินความปลอดภัยของตัวมันเองอย่างอิสระ 

Anthropic จึงเสนอ แผนรับมือ 3 ขั้น ตั้งแต่การเปิดบ้านให้องค์กรภายนอกอย่าง METR เข้ามาตรวจเช็กระบบโปร่งใส (ทำแล้ว), การร่วมมือกับบริษัทในกลุ่มประเทศประชาธิปไตยเพื่อวางมาตรฐานความปลอดภัยโดยมีรัฐบาลกำกับ และขั้นสุดท้ายคือการดึงประเทศฝั่งเผด็จการมาร่วมข้อตกลง

จีนกับ Toughest Dilemma ที่อาจเปลี่ยนเกมมหาอำนาจ

ความท้าทายขั้นสุดของข้อเสนอนี้ตกอยู่ที่ขั้นที่ 3 ซึ่ง Amodei ยอมรับตรง ๆ กับสื่อใหญ่อย่าง CBS News ว่าเป็น Toughest Dilemma หรือปมปัญหาที่กลืนไม่เข้าคายไม่ออกที่สุด เพราะในความเป็นจริง การขอให้ทุกฝ่ายร่วมกันตั้งเพดานความเร็วในการพัฒนา AI นั้นสวนทางกับแรงจูงใจเรื่องความมั่นคงระดับชาติและความได้เปรียบทางการทหารอย่างสิ้นเชิง 

Amodei ยอมรับอย่างตรงไปตรงมาว่า “ผมเองก็ไม่รู้ว่ามันเป็นไปได้จริงหรือเปล่า แต่เราก็ควรลอง”

สถานการณ์ยิ่งซับซ้อนขึ้นเมื่อโมเดล AI จากสตาร์ทอัพฝั่งจีนเริ่มพัฒนาไล่ตามยักษ์ใหญ่ฝั่งอเมริกันอย่าง OpenAI และ Anthropic ทันในหลาย ๆ ด้าน ขณะเดียวกัน Xi Jinping ก็เพิ่งใช้เวทีการประชุมสุดยอด BRICS ประกาศดันกรอบธรรมาภิบาล AI ของตัวเอง พร้อมแจกแจงแผนสร้างชุมชน Open-source AI ให้กับกลุ่มประเทศสมาชิก 11 ประเทศ ชี้ให้เห็นว่าจีนไม่มีท่าทีจะชะลอตามฝั่งสหรัฐฯ เลยแม้แต่น้อย

ทางออกของเรื่องนี้จึงไม่ได้อยู่ที่ Silicon Valley แต่อยู่ที่เวทีภูมิรัฐศาสตร์ระดับโลก โดยตาจ้องไปที่การพบกันระหว่าง Donald Trump และ Xi Jinping ณ ทำเนียบขาว ซึ่งเรื่อง AI จะกลายเป็นหนึ่งในวาระหลักของการเจรจา หากระดับผู้นำประเทศไม่สามารถบรรลุข้อตกลงเรื่องเพดานการแข่งขันได้ ข้อเสนอให้ชะลอพัฒนาเพื่อความปลอดภัยก็แทบจะเป็นไปไม่ได้ในทางปฏิบัติ

ในท้ายที่สุด ข้อเสนอของ Anthropic ถือเป็นจุดเปลี่ยนสำคัญที่บังคับให้วงการ AI ต้องหันมาคุยเรื่องความปลอดภัยอย่างจริงจัง แต่ตราบใดที่คำถามสำคัญเรื่องการรับมือกับจีนยังไร้คำตอบ บทสรุปของการชะลอความเร็ว AI จะเกิดขึ้นได้จริง ก็ยังคงเป็นเรื่องที่ไม่มีใครตอบได้ในเวลานี้

อ้างอิง: cnbc, darioamodei