จีนทำสำเร็จครั้งแรกของโลก ฉีดเซลล์กล้ามเนื้อหัวใจเพาะจาก iPSC ผู้ป่วย 9 ใน 10 อาการดีขึ้นที่ 12 เดือน เดินได้ไกลขึ้นเกือบเท่าตัว ไม่พบเนื้องอก

หัวใจของมนุษย์แทบไม่สร้างเซลล์กล้ามเนื้อขึ้นใหม่หลังคลอด นั่นคือเหตุผลที่ภาวะหัวใจล้มเหลว (Heart Failure) ซึ่งกระทบผู้คนทั่วโลกมากกว่า 56 ล้านคนตามข้อมูลที่ทีมวิจัยอ้างอิงจากวารสาร Nature Reviews Cardiology จึงเป็นภาวะที่ยาและอุปกรณ์การแพทย์ทำได้เพียงชะลอความเสื่อม ไม่ใช่ย้อนกลับความเสียหาย ทางเลือกที่ใกล้เคียงการรักษาให้หายมากที่สุดยังคงเป็นการปลูกถ่ายหัวใจ ซึ่งจำนวนผู้บริจาคมีจำกัดอย่างมากในทุกประเทศ

ทีมแพทย์จากโรงพยาบาล Nanjing Drum Tower Hospital ในสังกัดมหาวิทยาลัย Nanjing ประเทศจีน เผยแพร่ผลการทดลองทางคลินิกชื่อ HEAL-CHF ลงในวารสาร Nature Medicine เมื่อวันที่ 19 สิงหาคม 2026 โดยเป็นการทดลองแบบสุ่มและมีกลุ่มควบคุม (Randomized Controlled Trial) ครั้งแรกของโลกที่ฉีดเซลล์กล้ามเนื้อหัวใจ (Cardiomyocytes) ซึ่งเพาะขึ้นจากเซลล์ต้นกำเนิดพลูริโพเทนต์ชักนำ (induced Pluripotent Stem Cells หรือ iPSC) เข้าไปในกล้ามเนื้อหัวใจของผู้ป่วยภาวะหัวใจล้มเหลวขั้นรุนแรงโดยตรง ผลการติดตาม 12 เดือนพบว่าผู้ป่วยกลุ่มที่ได้รับเซลล์ 9 คนจาก 10 คนมีอาการดีขึ้นถึงระดับที่ทำกิจวัตรประจำวันได้ตามปกติ ควบคู่ไปกับเงื่อนไขในตัวงานวิจัยหลายข้อที่กำหนดว่าตัวเลขนี้อ่านได้ไกลเพียงใด

การทดลองออกแบบมาอย่างไร

ทีมวิจัยคัดกรองผู้ป่วยภาวะหัวใจล้มเหลวขั้นรุนแรงทั้งหมด 625 คน พบผู้ที่ผ่านเกณฑ์ 55 คน และคัดเลือกเข้าร่วมการทดลองจริงเพียง 20 คน แบ่งเป็นสองกลุ่มเท่ากันด้วยการสุ่ม ผู้เข้าร่วมมีอายุเฉลี่ยราว 54 ปี เป็นผู้ชาย 18 คนและผู้หญิง 2 คน ทุกคนมีอาการอยู่ในระดับ 3 หรือ 4 ตามเกณฑ์ New York Heart Association (NYHA) และมีสัดส่วนการบีบตัวของหัวใจห้องล่างซ้าย (Left Ventricular Ejection Fraction หรือ LVEF) ไม่เกิน 45% ช่วงรับผู้ป่วยเริ่มเดือนตุลาคม 2021 และปิดรับเดือนพฤษภาคม 2023

'ผู้ป่วยทั้ง 20 คนได้รับการผ่าตัดทำทางเบี่ยงหลอดเลือดหัวใจ (Coronary Artery Bypass Grafting หรือ CABG) เหมือนกันหมด' 

ความต่างระหว่างสองกลุ่มอยู่ที่กลุ่มทดลอง 10 คนได้รับการฉีดเซลล์กล้ามเนื้อหัวใจจำนวน 200 ล้านเซลล์เพิ่มเข้าไปในกล้ามเนื้อหัวใจ 10 จุดรอบบริเวณที่กล้ามเนื้อตาย หลังจากต่อเส้นเลือดในการผ่าตัดบายพาสเสร็จแล้ว ส่วนกลุ่มควบคุมได้รับการผ่าตัดบายพาสเพียงอย่างเดียว และไม่ได้รับการฉีดหลอก (Sham Injection) เพื่อใช้เทียบเคียง

การออกแบบเช่นนี้มีผลต่อการตีความอย่างมาก เพราะการผ่าตัดบายพาสเองก็ช่วยให้การทำงานของหัวใจดีขึ้นได้ ประโยชน์ส่วนใดมาจากเซลล์และส่วนใดมาจากการผ่าตัดจึงแยกออกจากกันได้ยาก

เซลล์ที่ใช้ไม่ใช่เซลล์ของผู้ป่วยเอง

เซลล์ที่ฉีดเข้าไปเป็นเซลล์จากผู้บริจาค (Allogeneic) ไม่ใช่เซลล์ที่เพาะขึ้นจากร่างกายของผู้ป่วยรายนั้นเอง ความต่างข้อนี้กำหนดทั้งต้นทุน ความพร้อมใช้งาน และภาระที่ผู้ป่วยต้องแบกรับหลังการรักษา

เซลล์ต้นกำเนิดถูกสร้างจากเซลล์เม็ดเลือดขาวชนิดโมโนนิวเคลียร์ในเลือดของผู้บริจาค โดยใส่ปัจจัยควบคุมการถอดรหัสพันธุกรรม (Transcription Factors) สี่ตัวเข้าไปเพื่อย้อนเซลล์ให้กลับสู่สภาพเซลล์ต้นกำเนิดที่เปลี่ยนเป็นเซลล์ชนิดใดก็ได้ จากนั้นจึงเหนี่ยวนำให้เปลี่ยนเป็นเซลล์กล้ามเนื้อหัวใจ กระบวนการผลิตทั้งหมดทำในห้องปฏิบัติการมาตรฐาน Good Manufacturing Practice (GMP) ของบริษัท HELP Therapeutics ในเมือง Nanjing ภายใต้ชื่อผลิตภัณฑ์ HiCM-188 แล้วแช่แข็งเก็บในถังไนโตรเจนเหลวที่ศูนย์เซลล์ต้นกำเนิดของโรงพยาบาล ก่อนละลายและเตรียมฉีดในวันผ่าตัด

โมเดลนี้คือแนวทางที่วงการเรียกว่าผลิตภัณฑ์พร้อมใช้จากคลัง (Off-the-Shelf) ซึ่งมีข้อดีชัดเจนเรื่องต้นทุนและความพร้อมใช้งาน ไม่ต้องรอเพาะเซลล์เฉพาะรายที่ใช้เวลาเป็นเดือนและมีค่าใช้จ่ายสูง แต่แลกมาด้วยความเสี่ยงที่ร่างกายผู้รับจะต่อต้านเซลล์แปลกปลอม ผู้ป่วยกลุ่มทดลองจึงต้องได้รับยากดภูมิคุ้มกันหลายตัวร่วมกัน ทั้งอิมมูโนโกลบูลินทางหลอดเลือดดำ Methylprednisolone, Rituximab, Tacrolimus, Mycophenolate Mofetil และ Prednisone เป็นเวลา 28 วัน ขณะที่กลุ่มควบคุมไม่ได้รับยากดภูมิคุ้มกันเลย ทีมวิจัยระบุว่าเดิมพิจารณาให้ยากดภูมิคุ้มกันตลอดชีวิต แต่คณะกรรมการจริยธรรมของโรงพยาบาลปรับลดลงเหลือหนึ่งเดือนหลังประเมินความเสี่ยง

ตัวชี้วัดหลักของการทดลองคือความปลอดภัย ไม่ใช่ประสิทธิผล

รายละเอียดที่สำคัญที่สุดและมักหายไปจากพาดหัวคือ ตัวชี้วัดหลัก (Primary Endpoint) ของ HEAL-CHF ไม่ได้ตั้งไว้ที่ความหายจากโรค แต่ตั้งไว้ที่ความปลอดภัยสองข้อ คือการเกิดภาวะหัวใจห้องล่างเต้นเร็วชนิดต่อเนื่อง (Sustained Ventricular Tachycardia) ในช่วง 1 ถึง 6 เดือนหลังผ่าตัด และการก่อเนื้องอก (Tumorigenicity) ที่ประเมินด้วยการสแกน Positron Emission Tomography-Computed Tomography (PET-CT) ที่ 12 เดือน

ผลคือตัวชี้วัดหลักทั้งสองข้อผ่าน ไม่พบภาวะหัวใจห้องล่างเต้นเร็วชนิดต่อเนื่องในกลุ่มใดเลย และไม่พบเนื้องอกที่เกิดขึ้นใหม่ในผู้ป่วยกลุ่มที่ได้รับเซลล์ ซึ่งสอดคล้องกับผลติดตาม 48 เดือนของผู้ป่วยสองรายแรกที่ทีมเดียวกันเคยรายงานไว้ในวารสาร JACC: Basic to Translational Science เมื่อปี 2025 ความกังวลใหญ่ที่สุดของการรักษาด้วยเซลล์ต้นกำเนิดคือเซลล์ที่ยังไม่แปรสภาพสมบูรณ์อาจแบ่งตัวไม่หยุดจนกลายเป็นเนื้องอก การไม่พบเนื้องอกในการติดตามระยะหนึ่งถึงสี่ปีจึงเป็นข้อมูลที่มีน้ำหนัก

ผู้ป่วยเดินได้ไกลขึ้น แต่หัวใจไม่ได้บีบตัวแรงขึ้นกว่ากลุ่มควบคุม

ตัวชี้วัดรองด้านประสิทธิผลให้ผลที่ผสมกัน ด้านที่ดีขึ้นอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติมีสามเรื่องหลัก

เรื่องแรกคือระยะทางเดิน 6 นาที (6-Minute Walk Distance หรือ 6MWD) ซึ่งเป็นตัวชี้วัดที่สำนักงานคณะกรรมการอาหารและยาสหรัฐ (Food and Drug Administration หรือ FDA) ยอมรับว่าสะท้อนสมรรถภาพผู้ป่วยหัวใจล้มเหลวได้จริง ที่ 12 เดือน กลุ่มที่ได้รับเซลล์เดินได้ไกลขึ้นจากค่าเริ่มต้นเฉลี่ย 168.8 เมตร เทียบกับกลุ่มควบคุมที่เพิ่มขึ้น 97.25 เมตร ต่างกันอย่างมีนัยสำคัญ คิดเป็นระยะที่เพิ่มขึ้นเกือบสองเท่าของกลุ่มควบคุม

เรื่องที่สองคือการไหลเวียนเลือดในกล้ามเนื้อหัวใจ (Myocardial Perfusion) ที่วัดด้วยการตรวจภาพด้วยเทคนิค Single-Photon Emission Computed Tomography (SPECT) ซึ่งดีขึ้นในกลุ่มที่ได้รับเซลล์ แต่แทบไม่เปลี่ยนในกลุ่มควบคุม และเรื่องที่สามคือความหนาของผนังหัวใจขณะบีบตัวในบริเวณที่ฉีดเซลล์ ซึ่งเพิ่มขึ้นในกลุ่มทดลองแต่ลดลงในกลุ่มควบคุม ทีมวิจัยยังรายงานว่าปริมาณเลือดที่หัวใจบีบออกต่อการเต้นหนึ่งครั้ง (Stroke Volume) เพิ่มขึ้นในกลุ่มที่ได้รับเซลล์ ขณะที่ลดลงในกลุ่มควบคุม

สิ่งที่ไม่ดีขึ้นอย่างมีนัยสำคัญกลับเป็นตัวชี้วัดที่คนทั่วไปคุ้นเคยที่สุด บทคัดย่อในวารสาร Nature Medicine ระบุตรงไปตรงมาว่า 

'ไม่พบความต่างอย่างมีนัยสำคัญระหว่างสองกลุ่มในเรื่องสัดส่วนการบีบตัวของหัวใจห้องล่างซ้าย ปริมาตรหัวใจห้องล่างซ้าย ขนาดแผลเป็นในกล้ามเนื้อหัวใจ ระดับความรุนแรงของอาการตามเกณฑ์ NYHA และคะแนนคุณภาพชีวิตจากแบบสอบถาม Minnesota Living with Heart Failure Questionnaire (MLHFQ) ที่ 12 เดือน' 

ค่า LVEF ดีขึ้นในผู้ป่วยทุกคน แต่ดีขึ้นในระดับใกล้เคียงกันทั้งสองกลุ่ม คือราว 4.7% ในกลุ่มเซลล์และ 4.8% ในกลุ่มควบคุม

ทีมวิจัยอธิบายว่าสาเหตุน่าจะมาจากการที่ผู้ป่วยทั้งสองกลุ่มได้รับการผ่าตัดบายพาสเหมือนกัน ซึ่งช่วยยก LVEF ขึ้นไปแล้วในระดับหนึ่ง จึงเหลือช่องว่างน้อยมากสำหรับการวัดผลเพิ่มเติมที่มาจากเซลล์โดยเฉพาะ เมื่อกลุ่มตัวอย่างมีขนาดเพียง 10 คนต่อกลุ่ม

ตัวเลข 9 ใน 10 หมายถึงอะไร

ตัวเลข 9 ใน 10 ที่ปรากฏในพาดหัวข่าวมาจากการนับจำนวนผู้ป่วยที่อาการดีขึ้นถึงระดับ NYHA ระดับ 2 ที่การติดตาม 12 เดือน กลุ่มที่ได้รับเซลล์ทำได้ 9 คนจาก 10 คน เทียบกับกลุ่มควบคุมที่ทำได้ 6 คนจาก 10 คน

ระดับ NYHA ระดับ 2 หมายถึงผู้ป่วยมีอาการเพียงเล็กน้อยและทำกิจวัตรประจำวันได้ตามปกติ ซึ่งถือเป็นการเปลี่ยนแปลงที่มีความหมายกับชีวิตผู้ป่วยจริง เพราะทุกคนเริ่มต้นจากระดับ 3 หรือ 4 ที่มีอาการเหนื่อยและแน่นหน้าอกรบกวนการใช้ชีวิต

แต่สิ่งที่ต้องระบุให้ครบคือ ความต่างระหว่าง 9 คนกับ 6 คนนี้ 'ไม่ผ่านเกณฑ์นัยสำคัญทางสถิติในการวิเคราะห์ของทีมวิจัยเอง' ตัวเลข 90% จึงเป็นการบรรยายสิ่งที่สังเกตได้ในกลุ่มตัวอย่าง 10 คน ไม่ใช่ข้อสรุปว่าการรักษานี้ได้ผลกับผู้ป่วย 9 ใน 10 คนในวงกว้าง ในกลุ่มควบคุมมีผู้ป่วยหนึ่งรายที่จบชีวิตลงจากเหตุการณ์ทางหัวใจและหลอดเลือดที่บ้านเมื่อ 8 เดือนหลังผ่าตัด และไม่มีการชันสูตร ทำให้ไม่สามารถระบุสาเหตุที่แน่ชัดได้

จังหวะหัวใจผิดปกติเกิดกับผู้ป่วยที่ได้รับเซลล์ทุกคน

ด้านที่ต้องอ่านคู่กับผลบวกคือเรื่องจังหวะการเต้นของหัวใจ ซึ่งเป็นความกังวลอันดับสองของการรักษาด้วยเซลล์ต้นกำเนิด รองจากเรื่องการก่อเนื้องอก

บทคัดย่อของ Nature Medicine ระบุว่าผู้ป่วยกลุ่มที่ได้รับเซลล์ 

'ทั้ง 10 คนเกิดภาวะจังหวะหัวใจห้องล่างเต้นเร็วผิดปกติชนิด Accelerated Idioventricular Rhythm (AIVR) ในช่วง 4 สัปดาห์แรก' 

โดยทั่วไปเริ่มปรากฏในวันที่ 5 ถึง 7 หลังการปลูกถ่ายเซลล์ และมีผู้ป่วย 2 รายที่เกิดภาวะหัวใจห้องล่างเต้นเร็วในระดับที่มีนัยทางคลินิก คือเกิน 140 ครั้งต่อนาที ซึ่งรุนแรงที่สุดในช่วง 2 ถึง 3 สัปดาห์หลังผ่าตัด และต้องอยู่โรงพยาบาลนานกว่ากำหนด ทั้งสองรายกลับสู่จังหวะปกติได้หลังการช็อกไฟฟ้าปรับจังหวะหัวใจ (Cardioversion) ไม่ใช่หายไปเอง

ที่น่าสังเกตคือยาต้านการเต้นผิดจังหวะที่ใช้กันทั่วไปไม่สามารถควบคุมภาวะนี้ได้ ทีมวิจัยลองใช้ ivabradine ในผู้ป่วย 3 รายแล้วต้องหยุด เพราะไม่ช่วยลดความถี่ของการเต้นผิดจังหวะ สมมติฐานที่ทีมวิจัยเสนอคือในกลุ่มเซลล์ที่ปลูกถ่ายเข้าไปมีเซลล์บางส่วนที่ยังแปรสภาพไม่สมบูรณ์และมีคุณสมบัติคล้ายเซลล์กำเนิดจังหวะหัวใจ จึงปล่อยสัญญาณไฟฟ้าเองได้ และค่อยลดลงเมื่อเซลล์เจริญเต็มที่ในสัปดาห์ต่อมา

โดยรวมงานวิจัยรายงานเหตุการณ์ไม่พึงประสงค์รุนแรง 7 เหตุการณ์ในผู้ป่วย 4 ราย ในกลุ่มที่ได้รับเซลล์มี 3 รายเกิด 6 เหตุการณ์ แต่ไม่มีรายใดที่ถึงขั้นเสียชีวิต ประกอบด้วยภาวะหัวใจห้องล่างเต้นเร็ว 2 เหตุการณ์ที่ทีมวิจัยประเมินว่าน่าจะเกี่ยวข้องกับเซลล์ ภาวะหัวใจห้องล่างเต้นพลิ้ว 1 เหตุการณ์ในวันที่ 2 หลังผ่าตัดซึ่งทีมวิจัยประเมินว่าเป็นภาวะแทรกซ้อนจากการผ่าตัด ภาวะหัวใจทำงานบกพร่อง 1 เหตุการณ์ และภาวะการทำงานของตับและไตบกพร่องอย่างมีนัยสำคัญ 2 เหตุการณ์ในวันที่ 18 และ 20 หลังผ่าตัด ซึ่งเกิดจากผลข้างเคียงของยากดภูมิคุ้มกันและกลับเป็นปกติหลังปรับยา

ด้วยเหตุนี้ บทสรุปในบทคัดย่อของ Nature Medicine จึงเขียนไว้ตรงว่า 'เมื่อพิจารณาเหตุการณ์การเต้นผิดจังหวะที่พบ การศึกษาในอนาคตจำเป็นต้องหาอัตราส่วนระหว่างความเสี่ยงและประโยชน์ของการรักษาด้วยเซลล์กล้ามเนื้อหัวใจที่เพาะจาก iPSC ให้ชัดเจน'

ข้อจำกัดที่ทีมวิจัยยอมรับเอง

ทีมวิจัยระบุข้อจำกัดของงานตัวเองไว้หลายข้อ ข้อแรกคือจำนวนผู้ป่วยที่น้อยมาก เพียง 10 คนต่อกลุ่ม ซึ่งเป็นขนาดที่ตั้งไว้เพื่อประเมินความปลอดภัยเบื้องต้น ไม่ใช่เพื่อพิสูจน์ประสิทธิผล ข้อที่สองคือกลุ่มควบคุมไม่ได้รับการฉีดหลอก ทำให้ไม่สามารถตัดผลทางจิตใจของผู้ป่วยออกจากผลการวัดสมรรถภาพได้ ข้อที่สามคือสูตรยากดภูมิคุ้มกันอาจยังไม่เหมาะสมที่สุด

ทีมวิจัยยอมรับว่าค่าเริ่มต้นของปริมาณเลือดที่หัวใจบีบออกต่อการเต้นหนึ่งครั้งและการไหลเวียนเลือดในกล้ามเนื้อหัวใจในกลุ่มที่ได้รับเซลล์แย่กว่ากลุ่มควบคุมอย่างมีนัยสำคัญตั้งแต่ก่อนเริ่มการทดลอง แม้จะสุ่มแบ่งกลุ่มแล้วก็ตาม การที่ตัวเลขสองตัวนี้ดีขึ้นมากกว่าจึงอาจเกิดจากปรากฏการณ์การถดถอยเข้าสู่ค่าเฉลี่ย (Regression to the Mean) ได้ นอกจากนี้การทดลองยังไม่ได้ฝังเครื่องกระตุกหัวใจไฟฟ้าชนิดฝังในตัว (Implantable Cardioverter-Defibrillator หรือ ICD) ให้ผู้ป่วย เพราะต้องการสังเกตพฤติกรรมการเต้นผิดจังหวะที่เกิดขึ้นจริง ซึ่งทีมวิจัยระบุว่าในการใช้งานจริงผู้ป่วยกลุ่มนี้ส่วนใหญ่จะเข้าเกณฑ์ได้รับ ICD อยู่แล้ว จึงมีตัวช่วยรองรับความปลอดภัยอีกชั้น

อีกประเด็นที่ควรระบุคือความเกี่ยวข้องทางผลประโยชน์ งานวิจัยนี้ได้รับทุนสนับสนุนส่วนหนึ่งจาก HELP Therapeutics ซึ่งเป็นผู้ผลิตเซลล์ที่ใช้ในการทดลอง ผู้เขียนที่รับผิดชอบงานคนหนึ่งคือ คุณ Jiaxian ซึ่งเป็นผู้ร่วมก่อตั้งและผู้ถือหุ้นของบริษัท และผู้เขียนร่วมอีกหลายคนเป็นพนักงานของบริษัท ขณะที่ คุณ Philippe Menasché ศัลยแพทย์หัวใจจากโรงพยาบาล Hôpital Européen Georges Pompidou ในกรุงปารีส ซึ่งเป็นผู้บุกเบิกการรักษาหัวใจด้วยเซลล์ต้นกำเนิดและร่วมเป็นผู้เขียนหลักของงานนี้ ระบุว่าเป็นที่ปรึกษาทางการแพทย์ให้บริษัท ทั้งหมดนี้เปิดเผยไว้ในส่วนการแจ้งผลประโยชน์ทับซ้อนของงานวิจัย งานชิ้นนี้ยังได้รับทุนจากโครงการวิจัยและพัฒนาหลักระดับชาติของจีนด้วย

ก้าวต่อไปคือการทดลองที่ใหญ่ขึ้น

ผลของ HEAL-CHF ทำให้ HELP Therapeutics เดินหน้าสู่การทดลองระยะที่ 3 ในจีนภายใต้ชื่อ REVIVE-HEART ตามข้อมูลที่ลงทะเบียนไว้ใน ClinicalTrials.gov การทดลองนี้เป็นแบบหลายศูนย์ สุ่ม และมีกลุ่มควบคุม ตั้งเป้าผู้เข้าร่วม 80 คน ใช้ปริมาณเซลล์ 150 ล้านเซลล์ต่อการรักษา และกำหนดตัวชี้วัดหลักไว้ที่ระยะทางเดิน 6 นาทีที่ 12 เดือนหลังผ่าตัด ซึ่งเป็นตัวชี้วัดที่ให้ผลบวกใน HEAL-CHF โดยเริ่มรับผู้ป่วยตั้งแต่ปลายเดือนเมษายน 2026 ที่โรงพยาบาล TEDA International Cardiovascular Hospital เมืองเทียนจิน

ในสหรัฐ บริษัทได้รับการอนุมัติคำขออนุมัติยาใหม่เพื่อการวิจัย (Investigational New Drug หรือ IND) จาก FDA เมื่อวันที่ 18 ตุลาคม 2024 สำหรับการทดลองระยะที่ 1 เพื่อประเมินความปลอดภัยและการทนต่อยาของ HiCM-188 ในผู้ป่วยที่เข้ารับการผ่าตัดบายพาสหัวใจ โดยจะทดสอบหลายระดับปริมาณเซลล์ และมีสถาบัน Texas Heart Institute เป็นหนึ่งในศูนย์วิจัยที่เข้าร่วม

สถานะปัจจุบันของการรักษาแนวนี้จึงยังเป็นการวิจัยทางคลินิก ไม่ใช่การรักษาที่เปิดให้บริการทั่วไปในประเทศใด ผู้ป่วยภาวะหัวใจล้มเหลวยังต้องพึ่งยาตามแนวทางมาตรฐาน อุปกรณ์ช่วยการทำงานของหัวใจ และการปลูกถ่ายหัวใจเป็นทางเลือกหลักอยู่ เหตุผลที่ HEAL-CHF ยังคงเป็นงานที่ควรจับตาคือการที่มันเป็นการทดลองแบบสุ่มและมีกลุ่มควบคุมชิ้นแรกที่ตามผลครบ 12 เดือน และให้ข้อมูลที่หนักแน่นพอสมควรว่าการฉีดเซลล์กล้ามเนื้อหัวใจจากผู้บริจาคเข้าไปในหัวใจมนุษย์ไม่ก่อเนื้องอกในระยะหนึ่งถึงสี่ปี ซึ่งเป็นเงื่อนไขพื้นฐานที่ต้องผ่านก่อนที่การทดลองขนาดใหญ่พอจะตอบคำถามเรื่องประสิทธิผลได้จริงจะเกิดขึ้นได้

ที่มา: Nature Medicine, Research Square, JACC: Basic to Translational Science, ClinicalTrials.gov, HELP Therapeutics, South China Morning Post