ส่องแผนรับมือของไทย ในวันที่เจอ ‘หลุมอากาศ’ การค้าโลก เมื่อโลกเปลี่ยนทิศ ไทยต้องปรับตัวอย่างไร ในวันที่ Geopolitics นำหน้าการค้า

ในเวทีเสวนา “Navigating Global Trade Shifts: Strategic Implications for Thailand” เมื่อวันที่ 16 กุมภาพันธ์ 2026 ที่ผ่านมา ถือเป็นหนึ่งในหมุดหมายสำคัญในการวางทิศทางเศรษฐกิจไทย เมื่อเหล่าผู้นำทางความคิดจากกระทรวงการต่างประเทศ กรมทรัพย์สินทางปัญญา World Bank และ ADB มาร่วมกันวิเคราะห์ถึงกลยุทธ์ที่ไทยต้องปรับเพื่อให้ไปต่อได้ ในยุคที่ความไม่แน่นอนคือความปกติใหม่

Techsauce สรุปประเด็นสำคัญที่จะเปลี่ยนทิศทางเศรษฐกิจไทยไว้ดังนี้

เมื่อท้องฟ้าเศรษฐกิจเต็มไปด้วยหลุมอากาศ

หากเปรียบเทียบสถานการณ์เศรษฐกิจโลกในตอนนี้ คงเหมือนกับเครื่องบินที่เจอกับหลุมอากาศรุนแรง ซึ่งเกิดมาจากแรงหนุนของมหาอำนาจที่ผลักดันอุตสาหกรรมตัวเองจนบิดเบือนกลไกตลาดโลก ไทยจึงจำเป็นต้องมีกัปตันที่นำทางเครื่องบินลำนี้อย่างแม่นยำ โดยมี 3 กลยุทธ์ที่ควรทำคือ

1. การกระจายความหลากหลาย ต้องเร่งเจรจา FTA กับ EU และเกาหลีใต้  รวมถึงพิจารณา CPTPP ผ่านมิติภูมิรัฐศาสตร์ โดยยึดหลักสำคัญที่ว่า "ถ้าคุณไม่อยู่ที่โต๊ะเจรจา คุณก็จะกลายเป็นเมนูบนโต๊ะอาหาร”
2. รักษาอำนาจการตัดสินใจ ไทยต้องมีทัศนคติเชิงรุก สร้างความยืดหยุ่นของชาติเพื่อไม่ให้ถูกบีบให้เลือกข้างระหว่างมหาอำนาจ และขยายตลาดใหม่สู่แอฟริกาและเอเชียใต้
3. การเข้าเป็นสมาชิก OECD เพื่อปฏิรูปโครงสร้างเศรษฐกิจ และเปลี่ยนบทบาทของไทยจากผู้ทำตามกฎเป็น "ผู้สร้างกฎ" ในมาตรฐานสากล

ถึงเวลาสวมเข็มขัดนิรภัย ไม่ใช่เพื่อตั้งรับแต่เพื่อรุก

การค้าโลกในอนาคตจะเปลี่ยนผ่านจากสินค้าที่จับต้องได้ ไปสู่ ‘สินทรัพย์ที่จับต้องไม่ได้’ มากขึ้น การจะแลนดิ้งบนเครื่องบินลำนี้ได้อย่างปลอดภัย ไทยต้องให้ความสำคัญกับ IP Value Chain ใน 4 เสาหลัก เพื่อให้ผู้ประกอบการไทยสามารถเก็บเกี่ยวคุณค่าของสินทรัพย์เหล่านี้ได้จริง ได้แก่

• IP Creation สนับสนุน SME และธุรกิจด้วยความรู้และนวัตกรรม
• IP Protection ใช้ระบบจดทะเบียนที่รวดเร็ว (Fast Track) สำหรับเทคโนโลยีสีเขียวและอาหารแห่งอนาคต
• IP Commercialization ไม่ใช่แค่จดแล้วเก็บ แต่ต้องทำ IP Financing นำทรัพย์สินทางปัญญามาเป็นหลักประกันเงินกู้ได้
• IP Enforcement บังคับใช้กฎหมายอย่างเข้มข้นเพื่อป้องกันการละเมิดและสร้างความมั่นใจให้นักลงทุน

Green Finance เมื่อความยั่งยืน คือตั๋วเดินทางใบเดียวที่เหลืออยู่

จากมุมมองของสถาบันการเงินระหว่างประเทศ (ADB) เฉพาะในอาเซียนต้องการเงินทุนเพื่อความยั่งยืนถึง 4 หมื่นล้านดอลลาร์ต่อปี ปัญหาใหญ่ไม่ใช่แค่เรื่องเงิน แต่คือมาตรฐาน (Taxonomy) ที่แตกต่างกันจนนักลงทุนสับสน

ไทยก้าวขึ้นมาเป็นผู้นำด้าน Green Finance ในภูมิภาคผ่านการออกพันธบัตรสีเขียวและสีฟ้า (Green & Blue Bonds) สิ่งที่ต้องทำต่อคือการสร้างระบบตรวจสอบที่โปร่งใสเพื่อป้องกันการฟอกเขียว และลดความเสี่ยงจากความผันผวนของค่าเงิน

Competitive Edge เปิดประเทศอย่างมี คุณภาพ

ข้อมูลจากธนาคารโลก (World Bank) ระบุว่าสัดส่วนการค้าต่อ GDP ของไทยสูงถึงเกือบ 140% เป้าหมายของไทยจึงไม่ใช่การหันกลับไปมองแค่ภายใน (Inward) แต่คือการเพิ่ม "คุณภาพของการเปิดประเทศ" ผ่าน 3 ด้านหลัก:

• Green Competitiveness เปลี่ยนวิกฤตโลกร้อนให้เป็นโอกาสทางธุรกิจ
• Services Competitiveness เร่งเครื่องภาคบริการให้เป็นแรงขับเคลื่อนใหม่แทนที่ภาคการผลิตที่ชะลอตัว
• Digital Competitivenessใช้เทคโนโลยีเพื่อเพิ่มประสิทธิภาพและสร้างความเท่าเทียมในสังคม