การระบาดของ COVID-19 ทวีความรุนแรงและขยายตัวเป็นวงกว้าง ทำให้ประชาชนต้องหันมาดูแลตัวเองมากขึ้น นอกจากการใส่หน้ากากอนามัยและการใช้เจลล้างมือเป็นประจำ หลายคนเริ่มให้ความสนใจกับเครื่องมือทางการแพทย์อย่างเครื่องวัดออกซิเจนปลายนิ้วกันมากขึ้น วันนี้เราจะพาไปทำความรู้จักกับ ค่าออกซิเจนในเลือด และความสำคัญของระดับออกซิเจนในยุค COVID-19

ค่าออกซิเจนในเลือด คืออะไร

ปกติแล้วฮีโมโกบินซึ่งเป็นส่วนประกอบสำคัญของเม็ดเลือดแดง มีหน้าที่ขนส่งออกซิเจนไปยังเซลล์ต่าง ๆ ในร่างกาย โดยค่าความอิ่มตัวของออกซิเจนในเลือด หรือ SpO2 เป็นการวัดระดับฮีโมโกบินที่จับกับออกซิเจน ซึ่งจะช่วยบอกว่าเม็ดเลือดแดงขนส่งออกซิเจนไปให้ร่างกายเพียงพอหรือไม่ 

ค่าออกซิเจนในเลือด สัมพันธ์กับ COVID-19 อย่างไร

ค่าออกซิเจนในเลือด หรือ ค่าความอิ่มตัวของออกซิเจนในเลือดเป็นตัวบ่งชี้สภาพร่างกายเบื้องต้นได้ และคนทั่วไปควรวัดค่าได้ที่ 96-100% COVID-19 เป็นโรคระบาดที่มีผลกระทบต่อระบบทางเดินหายใจของผู้ที่ได้รับเชื้อโดยตรง ผู้ป่วยบางรายอาจไม่มีอาการใด ๆ เลย มีอาการเล็กน้อย หรืออาจมีอาการรุนแรงจนถึงขั้นปอดอักเสบ

รายงานของแพทย์ระบุว่า ผู้ป่วย COVID-19 บางราย ไม่มีปัญหาเกี่ยวกับระบบทางเดินหายใจเลย และไม่แสดงอาการเหนื่อย แต่เมื่อวัดค่าความอิ่มตัวของออกซิเจนในเลือดพบว่าอยู่ในเกณฑ์ต่ำกว่าปกติ เมื่อเริ่มมีอาการเหนื่อย หายใจลำบาก อาจมีความเกิดความเสียหายของถุงลมในปอดขั้นรุนแรงจนร่างกายไม่สามารถแลกเปลี่ยนก๊าซออกซิเจนได้ หากไม่ได้รับการรักษาอย่างทันท่วงที อาจรุนแรงถึงขึ้นเสียชีวิต จึงเป็นที่มาของภาวะ Happy Hypoxemia หรือ Silent Hypoxemia

ดังนั้นการวัดค่าความอิ่มตัวของออกซิเจนในเลือดของผู้ป่วยโควิดจะช่วยบ่งชี้ภาวะการทำงานของปอดเบื้องต้นได้

ใครควรใช้เครื่องวัดค่าออกซิเจนในเลือด

• ผู้ที่ได้รับการวินิจฉัยว่าติดเชื้อโควิด และดูแลรักษาตัวเองที่บ้าน (Home Isolation)

• กลุ่มที่มีความเสี่ยงสูงที่ยังไม่ได้รับการตรวจ มีอาการที่อาจถือว่าเป็นปอดอักเสบขั้นต้น เช่น มีไข้ ไอ เป็นต้น

ควรวัดอย่างน้อยวันละ 2 ครั้ง หรือเมื่อมีอาการเหนื่อยผิดปกติ

อย่างไรก็ตามผู้ที่สุขภาพแข็งแรงและไม่อยู่ในกลุ่มเสี่ยงไม่มีความจำเป็นต้องใช้เครื่องวัดค่าความอิ่มตัวของออกซิเจน เนื่องจากอาจอ่านผลคลาดเคลื่อน และระดับออกซิเจนไม่ได้เป็นตัวบ่งชี้ว่าติด COVID-19 

เครื่องวัดค่าออกซิเจนในเลือดมีแบบใดบ้าง

ปัจจุบันการวัดค่าความอิ่มตัวของออกซิเจนสามารถทำได้ 2 วิธี คือ ใช้เครื่องวัดบริเวณปลายนิ้ว และนาฬิกาดิจิทัล ทั้งนี้การใช้งานควรได้รับคำแนะนำจากแพทย์ผู้เชี่ยวชาญ