บีโอไอผนึกกำลังอาเซียน เชื่อมซัพพลายเชนภูมิภาค รับคลื่นลงทุนครั้งใหญ่

บีโอไอเผยผลประชุมรัฐมนตรีด้านการลงทุนอาเซียน ชี้ทิศทางการลงทุนโลกเปลี่ยนสู่เทคโนโลยี R&D และนวัตกรรมขั้นสูง อาเซียนเร่งผนึกกำลังสร้างซัพพลายเชนระดับภูมิภาค พร้อมยกระดับระบบนิเวศ เพื่อดึงดูดการลงทุนคุณภาพสูง รองรับการเปลี่ยนผ่านสีเขียวและดิจิทัล ปี 2568 อาเซียนรับการลงทุนกว่า 8.1 ล้านล้านบาท เพิ่มขึ้นร้อยละ 10 สูงกว่าการเติบโตของ FDI โลก โดยเป็นครั้งแรกที่อาเซียนมี FDI  สูงกว่าเอเชียตะวันออก ขณะที่ไทยทำสถิติสูงสุดเป็นประวัติการณ์ 6.3 แสนล้านบาท เพิ่มขึ้นถึงร้อยละ 30 

นายนฤตม์ เทอดสถีรศักดิ์ เลขาธิการคณะกรรมการส่งเสริมการลงทุน (บีโอไอ) เปิดเผยภายหลังเป็นผู้แทนรัฐบาลเข้าร่วมการประชุมคณะมนตรีเขตการลงทุนอาเซียน (ASEAN Investment Area Council)  เมื่อวันที่ 19 กันยายน 2569 ณ กรุงมะนิลา สาธารณรัฐฟิลิปปินส์ ซึ่งจัดขึ้นเพื่อหารือและผนึกกำลังกำหนด ทิศทางการส่งเสริมการลงทุนของอาเซียน ท่ามกลางความไม่แน่นอนทางภูมิรัฐศาสตร์ การเปลี่ยนแปลงของห่วงโซ่อุปทานโลก และการเปลี่ยนผ่านอย่างรวดเร็วสู่เศรษฐกิจสีเขียวและดิจิทัล โดยฝ่ายไทยเน้นย้ำถึงความสำคัญในการยกระดับอาเซียนเพื่อเตรียมรับคลื่นการลงทุนที่เป็นกลุ่มเทคโนโลยีขั้นสูง ซึ่งจำเป็นต้องเตรียมพร้อมทั้งด้านการพัฒนาบุคลากร การวิจัยและพัฒนา (R&D) รวมทั้งการพัฒนาซัพพลายเชนเพื่อรองรับอุตสาหกรรมใหม่ ๆ เพื่อสร้างมูลค่าเพิ่มและการเติบโตอย่างยั่งยืนให้กับภูมิภาคอาเซียน

FDI ไทยทำสถิติสูงสุดปี 68 ท่ามกลางการเติบโตของอาเซียน

ในปี 2568 ภูมิภาคอาเซียนมีการลงทุนจากต่างประเทศ (FDI) ไหลเข้ารวม 246,000 ล้านเหรียญสหรัฐ หรือกว่า 8.1 ล้านล้านบาท เพิ่มขึ้นร้อยละ 10 สูงกว่าการเติบโตของ FDI ทั่วโลก คิดเป็นสัดส่วนกว่าร้อยละ 15 ของ FDI รวมทั่วโลก ส่งผลให้อาเซียนเป็นภูมิภาคที่ได้รับ FDI มากที่สุดและเติบโตอย่างรวดเร็วที่สุดในกลุ่มประเทศกำลังพัฒนา และมีมูลค่า FDI สูงกว่าประเทศเศรษฐกิจขนาดใหญ่ในภูมิภาคเอเชียตะวันออกเป็นครั้งแรก ตอกย้ำบทบาทที่เปลี่ยนไปของอาเซียนในฐานะหมุดหมายสำคัญของการลงทุนโลก 

ขณะที่ประเทศไทยได้รับ FDI ไหลเข้ามูลค่า 19,100 ล้านเหรียญสหรัฐ หรือกว่า 6.3 แสนล้านบาท เพิ่มขึ้นถึงร้อยละ 30 สูงสุดเป็นประวัติการณ์ โดยมีแรงขับเคลื่อนสำคัญจากการลงทุนในภาคบริการ  ภาคการเงิน และภาคการผลิต ขณะที่การลงทุนด้านข้อมูลและการสื่อสารเพิ่มขึ้นเป็นสองเท่า ตามการขยายตัวของเศรษฐกิจดิจิทัลและโครงสร้างพื้นฐานดิจิทัล

ทั้งนี้ UNCTAD ชี้ว่า รูปแบบ FDI โลกและอาเซียนกำลังเปลี่ยนแปลงเชิงโครงสร้างครั้งใหญ่ ไปสู่ การลงทุนในสินทรัพย์ไม่มีตัวตน (Intangible Investment) มากยิ่งขึ้น เช่น การลงทุนในเทคโนโลยี นวัตกรรม การวิจัยและพัฒนา การพัฒนาบุคลากร การให้บริการทางเทคนิค และบริการสนับสนุนภาคธุรกิจในด้านต่าง ๆ โดยมีสัดส่วนเพิ่มอย่างมีนัยสำคัญจากร้อยละ 44 ในช่วงปี 2548–2553 เป็นร้อยละ 64 ในช่วงปี 2563–2568 และขยายตัวเร็วกว่าการลงทุนในสินทรัพย์ที่มีตัวตนเกือบสองเท่า ขณะที่การลงทุนด้าน R&D ของอาเซียนยังมีสัดส่วนต่ำเมื่อเทียบกับภูมิภาคอื่น สะท้อนโอกาสของอาเซียนรวมถึงประเทศไทย ในการดึงดูด FDI คุณภาพสูงที่ช่วยสร้างเทคโนโลยี นวัตกรรม และมูลค่าเพิ่มภายในภูมิภาคมากขึ้น

ไทยและอาเซียนจำเป็นต้องเร่งพัฒนาบุคลากรด้านวิทยาศาสตร์ เทคโนโลยี ดิจิทัลขั้นสูง และวิศวกรรม เพื่อรองรับอุตสาหกรรมยุคใหม่ ซึ่งเป็นภารกิจที่รัฐบาลและบีโอไอให้ความสำคัญ โดยเฉพาะมาตรการ Skill Bridge ที่ช่วยพัฒนาทักษะบุคลากรให้ตรงกับความต้องการของอุตสาหกรรม และมาตรการ Business Transformation ที่ช่วยหนุนผู้ประกอบการไทยนำเทคโนโลยีมาเสริมขีดความสามารถในการแข่งขัน เพื่อให้ไทยและอาเซียนพร้อมรับการลงทุนคุณภาพสูงอย่างเต็มศักยภาพ - นายนฤตม์ กล่าว

ไทยยกระดับระบบนิเวศ ดึงดูดการลงทุนคุณภาพสูง

นอกจากนี้ ที่ประชุมยังได้เห็นพ้องกับแนวทาง OECD ว่า การแข่งขันดึงดูดการลงทุนในปัจจุบันไม่ควรพึ่งพาสิทธิประโยชน์ทางภาษีเพียงอย่างเดียว แต่ต้องให้ความสำคัญกับกระบวนการอนุมัติ/อนุญาตที่คล่องตัว กฎระเบียบที่ชัดเจน โครงสร้างพื้นฐาน บุคลากร และบริการดูแลนักลงทุนครบวงจร ซึ่งล้วนเป็นปัจจัยสำคัญ ในการสร้างความเชื่อมั่นและรักษาฐานการลงทุนคุณภาพสูงในระยะยาว ในประเด็นนี้ บีโอไอได้นำเสนอต่อ ที่ประชุมถึงความคืบหน้าในการยกระดับระบบนิเวศการลงทุนของไทย โดยเฉพาะกลไก Thailand FastPass  ซึ่งมุ่งเร่งรัดกระบวนการอนุมัติ/อนุญาตของหน่วยงานต่าง ๆ ให้เร็วกว่าเดิมร้อยละ 20-50 ตลอดจนประสานแก้ไขอุปสรรคในการลงทุน เพื่อสนับสนุนให้โครงการลงทุนขนาดใหญ่และโครงการเชิงยุทธศาสตร์สามารถเดินหน้าได้อย่างมีประสิทธิภาพ 

ในระดับภูมิภาค ไทยยังร่วมผลักดันความร่วมมือกับอาเซียนอย่างต่อเนื่อง ผ่านแผนปฏิบัติการส่งเสริมการลงทุนระดับภูมิภาคของอาเซียนหรือ RIPAP (Regional Investment Promotion Action Plan) ในช่วงปี 2568 – 2573 ร่วมกับคณะกรรมาธิการเศรษฐกิจและสังคมแห่งเอเชียและแปซิฟิกแห่งสหประชาชาติ (UNESCAP) ที่มุ่งส่งเสริมให้อาเซียนเป็นจุดหมายปลายทางของการลงทุนจากทั่วโลก เน้นดึงดูดการลงทุน ทั้งห่วงโซ่อุปทานตั้งแต่ต้นน้ำ-กลางน้ำ-ปลายน้ำ เข้าสู่อาเซียน โดยอาศัยจุดแข็งที่หลากหลายของแต่ละประเทศสมาชิกอาเซียน

ความร่วมมือระดับภูมิภาคจะช่วยให้อาเซียนนำจุดแข็งที่แตกต่างกันของแต่ละประเทศมาเชื่อมโยงเป็นห่วงโซ่อุปทานที่ครบวงจร และเพิ่มขีดความสามารถในการแข่งขันของอาเซียนในเวทีโลก ประเทศไทยพร้อมสนับสนุนการดำเนินงานภายใต้แผนปฏิบัติการ RIPAP อย่างต่อเนื่อง เพื่อเปลี่ยนศักยภาพและโอกาสของอาเซียนให้เกิดเป็นโครงการลงทุนที่เป็นรูปธรรม และสร้างประโยชน์ร่วมกันแก่ประเทศสมาชิกอย่างทั่วถึง - นายนฤตม์ กล่าว