เส้นทางสู่ Sustainable Electronics เมื่อขยะอิเล็กทรอนิกส์ล้นโลก (E-waste) | Techsauce

เส้นทางสู่ Sustainable Electronics เมื่อขยะอิเล็กทรอนิกส์ล้นโลก (E-waste)

ทุกวันนี้อุปกรณ์อิเล็กทรอนิกส์กลายมาเป็นส่วนหนึ่งของชีวิตเราอย่างเลี่ยงไม่ได้ ไม่ว่าจะเป็นโทรศัพท์หรือเครื่องใช้ไฟฟ้าต่างๆ อีกทั้งยังมีความต้องการในการใช้งานเพิ่มขึ้นเรื่อยๆ อย่างไรก็ตามเรื่องของ “ขยะอิเล็กทรอนิกส์” จำนวนมหาศาล คืออีกหนึ่งประเด็นสำคัญที่เราทุกคนควรตระหนักถึง ปัญหาเหล่านี้ทำให้บริษัทและอุตสาหกรรมอิเล็กทรอนิกส์ต่างๆ ต้องวางแผนการดำเนินธุรกิจที่ยั่งยืนและรักษ์โลก ให้สอดคล้องกับบริบทปัจจุบันจนเกิดเป็นกระแส Sustainable Electronics 

เส้นทางสู่ Sustainable Electronics เมื่อขยะอิเล็กทรอนิกส์ล้นโลก (E-waste)

57.4 ล้านตัน คือ ตัวเลข E-waste หรือ Electronic-waste ในปี 2021 ซึ่งมีการคาดการณ์ว่าในปี 2030 ขยะเหล่านี้จะเพิ่มขึ้นไปถึง 74 ล้านตัน เพิ่ม 3-4% ในแต่ละปีเลยทีเดียว และถึงแม้ว่า E-waste จะคิดเป็นเพียง 2 % ถ้ามองในสัดส่วนภาพรวมของขยะมูลฝอยทั้งโลก แต่ E-waste มีสัดส่วนถึง 70%  ในสัดส่วนของขยะที่มีความอันตรายต่อมนุษย์และสิ่งแวดล้อมอย่างมากหากไม่กำจัดให้ถูกวิธี (เราถึงต้องมีถังขยะสีแดงยังไงล่ะ) 

ความสำคัญของการสร้างอุตสาหกรรมอิเล็กทรอนิกส์อย่างยั่งยืน Sustainable Electronics

เส้นทางสู่ Sustainable Electronics เมื่อขยะอิเล็กทรอนิกส์ล้นโลก (E-waste)แม้แนวโน้มการพูดถึง E-waste จะเพิ่มมากขึ้น แต่ปัจจุบันสัดส่วนของขยะประเภทนี้ถูกจัดเก็บและรีไซเคิลเพียงแค่ 17.4% เท่านั้น ซ้ำร้ายขยะพวกนี้ยังถูกรีไซเคิลแบบผิดวิธีด้วยการฝังกลบ

จุดสำคัญที่กลายเป็นปัญหาที่หลายคนไม่ทราบ เดิมทีวัสดุอิเล็กทรอนิกส์ใช้โมเดลเศรษฐกิจแบบเส้นตรง (Linear Economy) พูดง่ายๆ ก็คือ ผลิตเพื่อใช้งานแล้วทิ้ง ไม่ได้นำมาใช้ซ้ำหรือรีไซเคิลแต่อย่างใด และยังได้รับการออกแบบให้มีอายุการใช้งานจำกัดเพื่อกระตุ้นให้ผู้บริโภคซื้อซ้ำ อาศัยวัสดุราคาถูก เข้าถึงได้ง่ายในจำนวนที่มากและ ไม่คำนึงถึงของเสีย

ดังนั้นเพื่อแก้ไขปัญหาเหล่านี้ หลายแห่งเริ่มเสนอว่า การใช้โมเดลเศรษฐกิจหมุนเวียน (Circular Economy) ที่มีการคำนึงถึงเรื่องของขยะและการใช้ทรัพยากรอย่างคุ้มค่าตั้งแต่ต้นจนจบ สามารถลดผลกระทบในแง่ของทรัพยากรที่มีจำนวนจำกัด แถมยังเป็นมิตรกับสุขภาพของผู้คน สิ่งแวดล้อม และยังลดปริมาณก๊าซเรือนกระจกเพื่อเข้าสู่สังคม NetZero อีกด้วย 

เส้นทางสู่ Sustainable Electronics เมื่อขยะอิเล็กทรอนิกส์ล้นโลก (E-waste)

โทรศัพท์มือถือที่ถูกทิ้งหนึ่งตันมีทองคำมากกว่าแร่ทองคำหนึ่งตัน

Dr. Ruediger Kuehr ผู้อำนวยการโครงการ Sustainable Cycles (SYCYCLE) ของ UN ได้กล่าวเอาไว้ว่า "โทรศัพท์มือถือที่ถูกทิ้งหนึ่งตันมีทองคำมากกว่าแร่ทองคำหนึ่งตัน"  และ "โทรศัพท์มือถือ 1 ล้านเครื่องที่ฝังมีส่วนประกอบของทองคำถึง 24 กก. ทองแดง 16,000 กก. เงิน 350 กก. และแพลเลเดียม 14 กก. ซึ่งเป็นทรัพยากรที่สามารถกู้คืนและกลับสู่วงจรการผลิตและสร้างมูลค่าได้มหาศาล"  

กล่าวคือ เทรนด์การหมุนเวียน (Circularity) สามารถปลดล็อกโอกาสทางเศรษฐกิจใหม่ๆ ช่วยให้บริษัทสร้างคุณค่าผ่านการใช้ทรัพยากรอย่างมีประสิทธิภาพ ยืดอายุการใช้งานของผลิตภัณฑ์และส่วนประกอบของผลิตภัณฑ์ แถมลดการปล่อยก๊าซเรือนกระจกน้อยกว่าการทำเหมืองเพื่อหาวัสดุใหม่อีกด้วย 

เส้นทางสู่ Sustainable Electronics เมื่อขยะอิเล็กทรอนิกส์ล้นโลก (E-waste)

ความท้าทายของการสร้าง Sustainable Electronics 

อย่างไรก็ตามการเปลี่ยนผ่านอุตสาหกรรมอิเล็กทรอนิกส์ยังมีความท้าทายในบางเรื่องอยู่เช่นกัน 

  • ความซับซ้อนของวัสดุ - อุปกรณ์อิเล็กทรอนิกส์มีส่วนประกอบของวัสดุหรือธาตุที่ซับซ้อนแตกต่างกันมากกว่า 1,000 ชนิด  ทำให้รีไซเคิลได้ยากกว่าปกติ ทำให้การออกแบบผลิตภัณฑ์ต้องออกแบบพิเศษให้ระบุและแยกวัสดุได้ เพิ่มมาตรฐานการจัดเก็บ และยังต้องคำนึงถึงผลกระทบต่อสิ่งแวดล้อมจากวิธีการรีไซเคิล
  • โลจิสติกส์และห่วงโซ่การผลิต - เดิมทีการขนส่งส่วนประกอบในอุตสาหกรรมมีการเคลื่อนย้ายวัสดุจากผู้ผลิตไปยังผู้บริโภคทั่วโลก Supply Chain แบบใหม่ต้องคำนึงถึงหรือเอื้อต่อการใช้ซ้ำหรือรีไซเคิล 
  • แรงจูงใจ - ทั้งในฝั่งของผู้ผลิตและผู้บริโภคที่อาจจะมองสิ่งเหล่านี้เป็นเรื่องที่ใหม่อยู่ ต้องอาศัยเวลาในการปรับตัวเพื่อเข้าสู่มาตรฐานใหม่ เช่น ผู้ผลิตต้องสร้างแรงจูงใจในการซ่อมแซมหรือนำผลิตภัณฑ์กลับมาใช้ใหม่ขณะเดียวกันผู้บริโภคต้องได้รับการจูงใจให้ส่งคืนผลิตภัณฑ์ 
  • มุมมองผู้บริโภค - การใช้อุปกรณ์อิเล็กทรอนิกส์อย่างยั่งยืนขึ้นอยู่กับทางฝั่งของผู้บริโภคด้วย ผู้บริโภคส่วนใหญ่ยังคงรู้สึกไม่อยากใช้สินค้าที่ผ่านการรีไซเคิล เพราะคิดว่าผลิตภัณฑ์ดังกล่าวมีคุณภาพต่ำ เนื่องจากการรับรู้ถึงความเสี่ยงที่จะเกิดจากประสิทธิภาพที่ลดลง  หลายประเด็นเหล่านี้สามารถแก้ไขได้ด้วยการรับประกัน ความโปร่งใสเรื่องข้อมูลสินค้า ก็อาจทำให้ผู้บริโภคลงทุนกับสินค้าที่มีความทนทานใช้งานได้นานและเปิดใจกับของมือสองมากขึ้น  

ยกตัวอย่างในยุโรป มีการสนับสนุนจากกฎหมายยุโรปว่าด้วยเรื่องของ “สิทธิในการซ่อมแซม” ที่สนับสนุนให้ผู้ใช้หันมาซ่อมแซมแทนที่จะเปลี่ยนใหม่ทั้งเครื่อง รวมถึงพฤติกรรมของผู้บริโภคที่กล่าวไปข้างต้น ทำให้ทางฝ่ายโรงงานหรือผู้ผลิตก็เริ่มที่จะปรับตัว ไม่ว่าจะเป็นการที่ Samsung และ Google จับมือกับ iFixit เพื่อเพิ่มชิ้นส่วนของอะไหล่หรือ Apple เปิดบริการซ่อมด้วยตัวเอง วางขายเครื่องรีเฟอร์บิช (Refurbishing) ที่ผ่านการรับรองโดยตรง และนำมาขายในราคาที่ถูกลงผ่านตัวแทนจำหน่ายและเว็บไซต์ของตัวเอง

cr. Apple 

เส้นทางสู่ Sustainable Electronics เริ่มต้นจากอะไรได้บ้าง?

เรื่อง Sustainable Electronics ไม่ได้เป็นเรื่องของภาคเอกชนผู้ผลิตเพียงฝ่ายเดียว แต่จำเป็นต้องมีการเปลี่ยนแปลงในทุกขั้นตอนของการผลิต ต่อเนื่องไปยังการจัดจำหน่าย การบริโภค ภาคอุตสาหกรรม ภาครัฐ องค์กรภาคประชาสังคม รวมถึงผู้บริโภคอย่างพวกเรา ขั้นตอนการเปลี่ยนแปลงหลักๆ ที่สามารถทำได้มีดังนี้

  • การออกแบบผลิตภัณฑ์ที่คำนึงถึงเรื่องความยั่งยืนและการหมุนเวียน ผู้ผลิตควรเริ่มต้นด้วยการคำนึงถึงจุดสิ้นสุด เช่น การออกแบบผลิตภัณฑ์ให้อัพเกรดง่าย ซ่อมง่าย ถอดแยกชิ้นส่วนเพื่อรีไซเคิลได้ง่าย
  • การจัดเก็บรวบรวมสินค้าหรือส่วนประกอบที่ใช้แล้ว จากผู้บริโภคเพื่อให้สามารถนำไปปรับปรุงใหม่หรือรีไซเคิลได้ 
  • การหมุนเวียน สินค้า Refurbished (สินค้าที่ได้รับการปรับปรุง) ไปยังผู้บริโภครายใหม่ที่สนใจ สามารถนำไปขายต่อได้ในราคาที่ต่ำกว่า ขยายการเข้าถึงกลุ่มผู้ใช้ใหม่ๆ 
  • การร่วมมือระหว่างธุรกิจในแง่ของทรัพยากร การแลกเปลี่ยนวัสดุที่รีไซเคิลได้เช่น Dell นำเศษคาร์บอนไฟเบอร์จากอุตสาหกรรมการบินและอวกาศมาใช้ผลิตสินค้าของตัวเอง
  • การมองหาโมเดลธุรกิจแบบใหม่ที่เข้ากับธีม Circular พัฒนารูปแบบธุรกิจและโครงสร้างที่จูงใจทั้งผู้ผลิตและผู้บริโภค การสร้างเครือข่ายการซ่อมแซมและการขายต่อนอกเหนือจากการขายแบบ p2p ที่ไม่เป็นทางการบนเว็บไซต์ เช่น eBay ที่สร้างเครือข่าย O2 ที่ทำให้ค้าขายแลกเปลี่ยนสินค้ามือสองได้สะดวกขึ้นพร้อมการรับประกัน 12 เดือน



รวบรวมข้อมูลจาก 

The future of sustainable electronics 

Here’s how we can make gadgets more sustainable in 2023

ลงทะเบียนเข้าสู่ระบบ เพื่ออ่านบทความฟรีไม่จำกัด

No comment

RELATED ARTICLE

Responsive image

OR ตั้ง OR Health & Wellness พร้อมเปิดสาขาแรกมิถุนายนนี้

OR จัดตั้งบริษัท OR Health & Wellness เดินหน้ารุกตลาดสุขภาพและความงาม พร้อมลุยเปิดสาขาแรกเดือน มิ.ย. นี้...

Responsive image

ขันเงินรุกธุรกิจ Ticketing Platform ทุ่ม 52 ล้านบาทเข้าซื้อหุ้น EVP ภายใต้ Eventpop ที่ 51% ดันธุรกิจบันเทิงโฉมใหม่

ขันเงิน เนื้อนวล ประธานเจ้าหน้าที่ฝ่ายการตลาด Zalekta ทุ่ม 52 ล้านบาท ส่งบริษัทลูก MVD เข้าถือหุ้น บริษัท อีวีพี คอร์ปอเรชั่น ภายใต้แบรนด์ Eventpop รุกธุรกิจ Ticketing Platform ปู...

Responsive image

Bitcoin Halving จุดเปลี่ยนอุตสาหกรรมสินทรัพย์ดิจิทัล โดย Binance TH by Gulf Binance

Bitcoin Halving คืออะไร ทำไมชุมชนหรือคอมมูนิตีสินทรัพย์ดิจิทัลตั้งตารอปรากฏการณ์นี้? มาทำความเข้าใจไปพร้อมๆ กันจากการให้ข้อมูลของ คุณนิรันดร์ ฟูวัฒนานุกูล ประธานเจ้าหน้าที่บริหาร G...