รวมข้อมูลโควิดกลายพันธุ์ทั้งหมด และวัคซีนยี่ห้อไหน ป้องกันสายพันธุ์อะไรได้บ้าง | Techsauce

รวมข้อมูลโควิดกลายพันธุ์ทั้งหมด และวัคซีนยี่ห้อไหน ป้องกันสายพันธุ์อะไรได้บ้าง

ก่อนหน้านี้  Techsauce ได้รวบรวมข้อมูลของไวรัสโควิดกลายพันธุ์ไปแล้ว บทความนี้จะเป็นการอัปเดตต่อจากบทความก่อนหน้า รวมถึงอัปเดตวัคซีนที่สามารถป้องกันแต่ละสายพันธุ์ได้ด้วย

โควิดสายพันธุ์

แบ่งระดับการกลายพันธุ์เป็นดังนี้

  • Variant of Interest สายพันธุ์ที่น่าสนใจหรือน่าจับตามอง ส่วนใหญ่ระบุเพื่อการศึกษาเพิ่มเติม ได้แก่ สายพันธุ์ Bengal, Epsilon, Lambda, Eta, Lota, Zeta, Theta และ B.1.617.3
  • Variant of Concern หรือสายพันธุ์ที่น่ากังวล ได้แก่ Alpha, Beta,  Gamma, และ Delta 
  • Variant of High Consequence สายพันธุ์ที่อยู่เหนือการควบคุม แพร่เชื้อรุนแรงและดื้อยาวัคซีนทุกชนิด ขณะนี้ยังไม่มีรายงานการกลายพันธุ์ถึงระดับที่ 3 

สายพันธุ์ใหม่ อัปเดตเพิ่มเติม

1. สายพันธุ์ Lambda หรือสายพันธุ์ C.37 ซึ่งกำลังแพร่ระบาดหนักในภูมิภาคอเมริกาใต้ โดยการกลายพันธุ์ที่ซับซ้อนและมีลักษณะพิเศษของมัน ทำให้น่าหวั่นเกรงว่าอาจเป็นอีกสายพันธุ์หนึ่งที่สามารถเกิดการระบาดได้รวดเร็วและรุนแรงเกินคาด โดยปัจจุบันพบผู้ติดเชื้อสายพันธุ์ดังกล่าวแล้วในอย่างน้อย 29 ประเทศทั่วโลก

ระดับการกลายพันธุ์: Variant of Interest

การแพร่เชื้อ: สายพันธุ์ Lambda มีศักยภาพสูงที่จะทำให้ไวรัสมีความสามารถในการแพร่ระบาดเพิ่มขึ้นอย่างมหาศาล อีกทั้งยังสามารถลดทอนประสิทธิภาพของแอนติบอดีบางตัวที่ใช้เพื่อยับยั้งไวรัสได้อีกด้วย

ความรุนแรง: กระทรวงสาธารณสุขของมาเลเซียได้ออกแถลงการณ์เตือนว่า ไวรัสโควิดกลายพันธุ์ชนิดนี้เป็นอันตรายรุนแรงยิ่งกว่าสายพันธุ์เดลตาเสียอีก (bbc)

---------------------------

2. สายพันธุ์ Epsilon ประกอบด้วยเชื้อ 2 สายพันธุ์ ได้แก่ B.1.427 และ B.1.429 พบไวรัสสายคู่ครั้งแรกประมาณเดือนพฤษภาคม 2020 ในสหรัฐฯ จากนั้นไวรัสก็ได้แตกออกเป็น 2 สายพันธุ์และเริ่มระบาดในช่วงเดือนมิถุนายน 2020 แม้ว่ายังไม่พบแหล่งที่มาเฉพาะชัดเจน แต่ก็เป็นปัจจัยสำคัญที่ส่งผลให้มียอดผู้ติดเชื้อโควิดสูงขึ้นอย่างรวดเร็วในแคลิฟอร์เนีย โดยคาดว่าเกิดจากการกลายพันธุ์จากเชื้อไวรัส covid-19 ของผู้ที่เดินทางเข้า-ออกประเทศสหรัฐฯ

ระดับการกลายพันธุ์: Variant of Interest 

การแพร่เชื้อ: ในช่วงเดือนมกราคมและเดือนกุมภาพันธ์ของปี 2021 และพบว่ามีการติดเชื้อจากสายพันธุ์นี้สูงที่สุดในช่วงกุมภาพันธ์ คือ 15% ของผู้ติดเชื้อทั้งหมด และต่อมาก็มีการติดเชื้อที่เกิดจากสายพันธุ์นี้อีกเป็นระยะ ๆ แต่ไม่ถี่จนน่ากังวล 

ความรุนแรง: สามารถต้านทานการรักษาผู้ป่วย covid-19 ในเบื้องต้นได้ และยังมีความเป็นไปได้ที่จะหลบหลีกภูมิคุ้มกันที่สร้างขึ้นจากวัคซีนหากเกิดการกลายพันธุ์เพิ่มเติม ซึ่งการวิจัยในเบื้องต้นได้เปิดเผยว่า สายพันธุ์นี้มีความเป็นไปได้ที่จะระบาดหนักกว่าทุกสายพันธุ์ก่อนหน้าถึง 20% ล่าสุด WHO ได้จัดให้สายพันธุ์นี้อยู่ในหมวดที่ต้องมีการศึกษาเพิ่มเติม

***เบื้องต้นยังไม่มีรายงานว่าสามารถหลบเลี่ยงภูมิคุ้มกันที่เกิดจากวัคซีนได้ (independent)

---------------------------

3. สายพันธุ์ Eta หรือสายพันธุ์ B.1.525 ตรวจพบครั้งแรกในหลายประเทศ มีลักษณะการกลายพันธุ์แบบ E484K และ F888L คือการเปลี่ยนกรดอะมิโนจาก glutamate ไปเป็น lysine มีผลทำให้ antibody จับกับ spike protein ได้ยาก

ระดับการกลายพันธุ์: Variant of Interest

การแพร่เชื้อ: ในช่วงแรกเริ่ม สายพันธุ์ Eta เป็นสายพันธุ์ที่พบมากสุดในไนจีเรีย จนกระทั่งเมื่อเดือนกุมภาพันธ์ที่ผ่านมา ได้พบกรณีคนติดสายพันธุ์ดังกล่าวจำนวน 56 คนในสหราชอาณาจักร และ 113 คนในเดนมาร์ก โดยมีผู้ติดเชื้อจำนวน 7 คนที่ได้เดินทางไปยังประเทศไนจีเรียมา

ความรุนแรง: ขณะนี้ผู้เชี่ยวชาญในสหรัฐกำลังศึกษาระดับความรุนแรงของสายพันธุ์ดังกล่าวว่าอยู่ในระดับใด โดยตอนนี้ยังถือเป็นสายพันธุ์ที่น่าจับตามอง แต่มีแนวโน้มที่จะปรับเป็นสายพันธุ์ที่น่ากังวล (Variant of Concern) ได้ในอนาคต (Rivm.nl)

---------------------------

4. สายพันธุ์ Kappa หรือ B.1.617.1 เป็นสายพันธุ์ย่อยของ B.1.617 หรือสายพันธุ์อินเดีย เช่นเดียวกับสายพันธุ์เดลต้าและเดลต้าพลัส พบครั้งแรกในประเทศอินเดีย และกระทรวงสาธารณสุขของประเทศอังกฤษก็ได้ประกาศให้เป็นสายพันธุ์ที่ต้องมีการศึกษาเพิ่มเติมในเดือนเมษายน 2021 จากนั้นองค์กรอนามัยโลก (WHO) ก็ได้ประกาศให้สายพันธุ์ B.1.617.1 เป็นสายพันธุ์ที่น่าสนใจ (variant of interest) พร้อมตั้งชื่อว่า Kappa ในสิ้นเดือนพฤษภาคม

ระดับการกลายพันธุ์ : variant of interest 

การแพร่เชื้อ : พบการแพร่ระบาดครั้งแรกในประเทศอินเดีย เดือนธันวาคมปี 2020 แต่ยังไม่รุนแรงนัก และกลับมาระบาดใหม่ในช่วงปี 2021 ซึ่งรัฐ Uttar Pradesh ในอินเดียกล่าวถึงสายพันธุ์นี้ว่าไม่ใช่สายพันธุ์ใหม่สำหรับรัฐ แต่จะคอยเฝ้าระวังต่อไป

ความรุนแรง : จากการศึกษาครั้งล่าสุดในเดือนเมษายน ผู้เชี่ยวชาญระบุให้สายพันธุ์นี้ยังคงเป็นสายพันธุ์ที่น่าสนใจ และยังไม่มีแนวโน้มที่จะพัฒนาต่อเป็นสายพันธุ์ที่น่ากังวล

***เบื้องต้นยังไม่มีรายงานว่าสามารถหลบเลี่ยงภูมิคุ้มกันที่เกิดจากวัคซีนได้ (jagranjosh.com , indianexpress )

---------------------------

5. สายพันธุ์ Lota หรือ B.1.526 พบครั้งแรกในสหรัฐฯและระบาดอย่างหนักในบางรัฐ แต่ก็พบน้อยลงเมื่อเกิดการแรพ่ระบาดของสายพันธุ์ Alpha ในช่วงเวลาต่อมา และช่วงประมาณเดือนมีนาคม องค์กรอนามัยโลก (WHO) จึงได้จัดสายพันธุ์นี้ให้อยู่ในหมวดสายพันธุ์ที่น่าสนใจ (variant of interest) และตั้งชื่อว่าสายพันธุ์ Lota ในสิ้นเดือนพฤษภาคม

ระดับการกลายพันธุ์ : variant of interest

การแพร่เชื้อ : พบการแพร่ระบาดของเชื้อในสหรัฐฯในช่วงเดือนพฤศจิกายนปี 2020 และในบางรัฐมีการแพร่ระบาดอย่างหนัก แต่ระบาดน้อยลงหลังจากเกิดสายพันธุ์ Alpha จึงถูกระบุให้เป็นสายพันธุ์ที่น่าสนใจ แต่ยังไม่น่ากังวล

ความรุนแรง : จากการศึกษาครั้งล่าสุดในเดือนมีนาคม ผู้เชี่ยวชาญระบุให้สายพันธุ์นี้ยังคงเป็นสายพันธุ์ที่น่าสนใจ และยังไม่มีแนวโน้มที่จะพัฒนาต่อเป็นสายพันธุ์ที่น่ากังวล

***เบื้องต้นยังไม่มีรายงานว่าสามารถหลบเลี่ยงภูมิคุ้มกันที่เกิดจากวัคซีนได้

---------------------------

6. สายพันธุ์ Theta หรือ P.3 พบครั้งแรกในประเทศฟิลิปปินส์เมื่อต้นปี 2020 และองค์กรอนามัยโลก (WHO) ได้เรียกสายพันธุ์นี้ว่า Theta ในสิ้นเดือนพฤษภาคม พร้อมระบุให้เป็นสายพันธุ์ที่น่าสนใจ (variant of interest) 

ระดับการกลายพันธุ์ : variant of interest 

***เบื้องต้นยังไม่มีรายงานว่าสามารถหลบเลี่ยงภูมิคุ้มกันที่เกิดจากวัคซีนได้

---------------------------

7. สายพันธุ์ Zeta หรือ P.2 พบครั้งแรกในบราซิลเช่นเดียวกับสายพันธุ์ P.1 (Gamma) โดยพบครั้งแรกในกลางปี 2020 และองค์กรอนามัยโลก (WHO) ได้ระบให้เป็นสายพันธุ์ที่น่าสนใจในเดือนมีนาคม 2021 และถูกเรียกว่าสายพันธุ์ Zeta ในสิ้นเดือนพฤษภาคม

ระดับการกลายพันธุ์ : variant of interest 

***เบื้องต้นยังไม่มีรายงานว่าสามารถหลบเลี่ยงภูมิคุ้มกันที่เกิดจากวัคซีนได้

---------------------------

8. สายพันธุ์ Delta plus หรือ B.1.617.2 เป็นสายพันธุ์ย่อยของ B.1.617 (Delta) ที่เกิดจากการกลายพันธุ์ส่วนหนามโปรตีนที่ตำแหน่ง K417N ส่งผลให้เชื้อไวรัสจับกับเซลล์บนปอดได้แน่นขึ้น ติดเชื้อได้ง่ายขึ้น และมีศักยภาพในการหลบเลี่ยงระบบภูมิคุ้มกัน พบครั้งแรกในยุโรป และเริ่มแพร่ระบาดในอินเดีย

ระดับการกลายพันธุ์ : variant of concern 

การแพร่เชื้อ : ในช่วงแรก ทำให้เกิดแพร่ระบาดอย่างหนักในประเทศอินเดีย และกระจายไปในบางประเทศทั่วโลก แต่ถึงแม้ว่าจะมีการค้นพบในหลายประเทศ อัตราส่วนของผู้ติดเชื้อทั่วโลกยังอยู่ในระดับต่ำและล่าสุดยังควบคุมได้

ความรุนแรง : ผู้เชี่ยวชาญมีความกังวลถึงสายพันธุ์นี้ ว่าหากเกิดการกลายพันธุ์เพิ่มเติมอาจส่งผลให้เกิดการติดเชื้ออีกระลอกในอินเดีย หลังจากที่มีผู้ติดเชื้อเพิ่มขึ้นอย่างก้าวกระโดดเมื่อเกิดสายพันธุ์นี้ในช่วงแรก แต่จากการศึกษา ยังพบว่าวัคซีนที่มีสามารถป้องกันได้เทียบเท่ากับสายพันธุ์ Delta จึงระบุให้อยู่ในสายพันธุ์ที่น่ากังวล แต่ยังไม่ร้ายแรง (indianexpress.com)

Rochelle Walensky ประธาน CDC ระบุว่า วัคซีนที่มีในสหรัฐฯทั้ง 3 ตัวสามารถป้องกันสายพันธุ์นี้ได้

---------------------------

9. สายพันธุ์ B.617.3 เป็นสายพันธุ์ย่อยของ B.1.617 (Delta) เกิดจากการกลายพันธุ์ของโปรตีนส่วนหนามในไวรัสจำนวน 7 ตำแหน่ง พบในประเทศอินเดีย แต่ยังไม่มีการรายงานถึงการแพร่ระบาดอย่างหนัก ขณะนี้ยังไม่มีการศึกษาถึงความรุนแรง แต่เบื้องต้นคือเป็นการกลายพันธุ์ที่ทำให้ไวรัสสามารถลดประสิทธิภาพในการรักษาผู้ติดเชื้อในเบื้องต้น และยังมีแนวโน้มที่จะหลบเลี่ยงแอนติบอดีที่เกิดจากวัคซีนได้

***เบื้องต้น ยังไม่พบความแตกต่างจากการกลายพันธุ์ว่าจะสามารถหลบเลี่ยงระบบภูมิคุ้มกันจากวัคซีนได้ แต่จะต้องมีการศึกษาต่อไป (indianexpress.com)

---------------------------

อัปเดตวัคซีนป้องกัน 

สายพันธุ์ Alpha : จากรายงานเบื้องต้น พบว่าวัคซีนที่มี mRNA สามารถสร้างภูมิคุ้มกันต้านทานสายพันธุ์ Alpha ได้ นอกจากนี้งานวิจัยยังระบุว่า แม้สายพันธุ์ดังกล่าวจะสามารถต้านทานภูมิคุ้มกันได้บางส่วน ร่างกายของผู้ที่เคยรับเชื้อหรือได้รับวัคซีน mRNA ก็จะสามารถผลิต T-cells ป้องกันการติดเชื้อได้ ส่วนวัคซีนเชื้อตายอย่าง CoronaVac ระบุว่าสามารถป้องกันอาการรุนแรงจากเชื้อได้อย่างมีประสิทธิภาพ แต่มีความสามารถในการป้องกันการติดเชื้อที่ 65.9% ซึ่งต่ำกว่าวัคซีน mRNA อย่าง Pfizer ที่มีประสิทธิภาพการป้องกันถึง 92.6%


สายพันธุ์ Beta: สายพันธุ์นี้ค่อนข้างมีความน่ากังวลสูง เนื่องจากเป็นเชื้อที่มีความรุนแรง และเป็นสายพันธุ์ที่กลายพันธุ์ในตำแหน่งที่ต่อต้านประสิทธิภาพของวัคซีน แม้จะฉีดวัคซีนครบโดสแล้วก็ตาม ซึ่งในขณะนี้ยังไม่มีข้อมูลรายงานว่าวัคซีนชนิดใดที่สามารถป้องกันสายพันธุ์ Beta ได้ กล่าวอีกนัยหนึ่งคือ สายพันธุ์นี้เป็นสายพันธุ์ที่แพร่เชื้อได้ไม่เร็วมาก แต่ควบคุมได้ยากที่สุดในบรรดาทุกสายพันธุ์


สายพันธุ์ Delta/ Delta plus : จากการศึกษา พบว่าวัคซีนที่มีสามารถป้องกันการติดเชื้อสายพันธุ์ Delta ได้ โดยมีประสิทธิภาพที่แตกต่างกัน คือ Pfizer สามารถสร้างภูมิคุ้มกันป้องกันการติดเชื้อหลังรับวัคซีนครบ 2 โดสได้ 88% ส่วน AstraZeneca ป้องกันได้ 60% และโดสเดียวสามารถป้องกันได้เท่ากันคือ 33% และจากการระบาดของสายพันธุ์ Delta plus ทางด้าน Rochelle Walensky ประธาน CDC ระบุว่า วัคซีนในสหรัฐฯทั้ง 3 ตัวที่มี mRNA สามารถป้องกันสายพันธุ์นี้ได้ แต่ยังไม่มีข้อมูลเกี่ยวกับประสิทธิภาพของวัคซีน Viral vector อย่าง AstraZeneca และวัคซีนเชื้อตายอย่าง CoronaVac


สายพันธุ์ Gamma : จากการวิจัย พบว่าวัคซีน mRNA สามารถป้องกันสายพันธุ์ Gamma ได้ โดยวัคซีน Pfizer มีประสิทธิภาพ 92.6% ในขณะที่ CoronaVac มีประสิทธิภาพการป้องกันอยู่ที่ 65.9% แต่มีความสามารถในการสร้างภูมิคุ้มกันเพื่อป้องกันอาการรุนแรงไม่ค่อยแตกต่าง


สายพันธุ์ Lambda: จากการศึกษาพบว่า โควิด-19 สายพันธุ์ Lambda นั้นมีความรุนแรงมากกว่าสายพันธุ์ดั้งเดิมอื่น ๆ และลดประสิทธิภาพของวัคซีนได้ แม้จะเป็นวัคซีน mRNA อย่าง Pfizer และ Moderna แต่หากติดเชื้อสายพันธุ์ดังกล่าวแล้ว ก็จะลดประสิทธิภาพของวัคซีนไป 2-3 เท่า และยังไม่มีข้อมูลเกี่ยวกับประสิทธิภาพของวัคซีนเชื้อตายอย่าง Sinovac หรือ Sinopharm และวัคซีน Viral vector อย่าง AstraZeneca แต่อย่างใด


สายพันธุ์ Eta: จากการรายงานของสำนักข่าวซินหัวที่ได้เปิดเผยผลการทดลองในห้องปฏิบัติการของบริษัท Moderna พบว่า วัคซีน Moderna มีประสิทธิภาพในการต่อต้านเชื้อไวรัสชนิดกลายพันธุ์ได้ รวมถึงสายพันธุ์ Eta ด้วย ทว่าก็ยังเป็นข้อมูลที่ยังไม่ได้รับการตรวจทานจากผู้เชี่ยวชาญแต่อย่างใด



ลงทะเบียนเข้าสู่ระบบ เพื่ออ่านบทความฟรีไม่จำกัด

No comment

RELATED ARTICLE

Responsive image

ลงทุนแบบใด Gen Z ใช้โหราศาสตร์ ไพ่ทาโรต์ ช่วยเลือกหุ้น เผยช่วยสร้างความมั่นใจ

ซื้อหุ้นตัวไหนดี ? บางคนดูกราฟ บางคนดูตามกระแสโลก บางคนมีที่ปรึกษาด้านการลงทุน แต่ Gen Z ให้ดวงดาวและชะตาพาไป เทรนด์ลงทุนคนรุ่นใหม่ ใช้โหราศาสตร์และไพ่ทาโรต์ช่วยเลือกหุ้น...

Responsive image

PTTGC เตรียมผลักดันมาบตาพุด สู่ Hub แห่งเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ พร้อมเดินหน้ากลยุทธ์ 3 Steps Plus

บริษัท พีทีที โกลบอล เคมิคอล จำกัด (มหาชน) หรือ GC โดย นายณะรงค์ศักดิ์ จิวากานันต์ ประธานเจ้าหน้าที่บริหาร (CEO) และ นายทศพร บุณยพิพัฒน์ ผู้จัดการใหญ่ (President) ร่วมขับเคลื่อนวิ...

Responsive image

Adobe ถูกสหรัฐฯ ฟ้องฐานปิดบังข้อมูล การเก็บค่าธรรมเนียม Unsubscribe และมีขั้นตอนยุ่งยากเกิน

The Verge รายงานว่าสหรัฐฯ ยื่นฟ้องร้อง Adobe ฐานปิดบังการเสียค่าธรรมเนียมในการยกเลิก Subscribe ก่อนกำหนด และมีขั้นตอนการยกเลิกที่ยุ่งยากเกินไป...