
หากย้อนกลับไปในปี 2017 การเปิดตัว ‘พร้อมเพย์’ (PromptPay) อาจดูเหมือนเป็นเพียงช่องทางการโอนเงินแบบใหม่ที่ภาครัฐพยายามผลักดัน แต่เมื่อเวลาผ่านไป 9 ปี เต็ม จนถึงวันนี้ (2026) ตัวเลขและสถิติได้พิสูจน์แล้วว่า นี่ไม่ใช่แค่แอปพลิเคชันหรือฟีเจอร์เสริม แต่พร้อมเพย์ได้วิวัฒนาการตัวเองจนกลายเป็น ‘National Payment Infrastructure’ หรือโครงสร้างพื้นฐานด้านการชำระเงินที่ขาดไม่ได้ของประเทศไทยไปแล้ว
ความสำเร็จนี้ไม่ได้เกิดขึ้นจากความบังเอิญ แต่เกิดจากการออกแบบระบบที่รองรับ Scale ระดับประเทศ และการขับเคลื่อนของผู้อยู่เบื้องหลังอย่าง บริษัท เนชั่นแนล ไอทีเอ็มเอ๊กซ์ จำกัด (National ITMX) วันนี้เราจะพาไปเจาะลึก Data และความสำคัญของพร้อมเพย์ในวาระครบรอบ 9 ปี ที่เปลี่ยนภูมิทัศน์การเงินไทยไปอย่างสิ้นเชิง
ในเชิงเทคนิค PromptPay ไม่ใช่แค่แอปฯ แต่คือระบบนิเวศ (Ecosystem) การชำระเงินอิเล็กทรอนิกส์แบบ Real-time ที่เชื่อมโยงธนาคารพาณิชย์และผู้ให้บริการทางการเงิน (Non-bank) เข้าด้วยกัน ผ่านสิ่งที่เรียกว่า Any ID
ระบบนี้อนุญาตให้ผู้ใช้ผูกบัญชีธนาคารเข้ากับ ID ที่จำง่ายอย่างเบอร์โทรศัพท์มือถือหรือเลขบัตรประชาชน โดยไม่ต้องจำเลขที่บัญชี 10-12 หลักอีกต่อไป หัวใจสำคัญคือการใช้ Centralized Registration Database ซึ่งเป็นฐานข้อมูลกลางที่ National ITMX พัฒนาขึ้น เพื่อให้ทุกธนาคารสมาชิกสามารถ ‘คุยกันรู้เรื่อง’ ผ่านมาตรฐานเดียวกัน
สิ่งนี้สร้าง Impact มหาศาล เพราะมันเปิดประตูสู่ Open Competition ธนาคารต่าง ๆ สามารถแข่งกันพัฒนา Mobile Banking ของตัวเองได้เต็มที่ โดยมีพร้อมเพย์เป็นถนนสายหลักให้รถทุกคันวิ่ง ทำให้คนไทยเข้าถึงการทำธุรกรรมผ่าน Mobile Banking, e-Wallet, ATM ไปจนถึง QR Code ได้อย่างไร้รอยต่อ
ตัวเลขไม่เคยโกหก และสถิติการใช้งานพร้อมเพย์ล่าสุดก็สะท้อนให้เห็นว่าระบบนี้ได้ฝังรากลึกในชีวิตประจำวันของคนไทยขนาดไหน
ตัวเลขเหล่านี้บอกเราว่า พร้อมเพย์ไม่ได้เป็นเพียงเครื่องมือโอนเงินค่าข้าวหรือหารค่าอาหารกับเพื่อน แต่เป็นท่อส่งเลือดขนาดใหญ่ที่หล่อเลี้ยงระบบเศรษฐกิจไทย ตั้งแต่ระดับ Micro Transaction หลักสิบบาท ไปจนถึงการเคลียร์บัญชีธุรกิจหลักล้าน
Insight ที่น่าสนใจจากข้อมูลของ National ITMX คือพฤติกรรม ‘Peak Load’ สถิติสูงสุดของการทำธุรกรรมในวันเดียว (Daily Peak) เกิดขึ้นเมื่อวันที่ 1 พฤศจิกายน 2024 (2567) โดยมียอดพุ่งสูงถึง 86.78 ล้านรายการ
ทำไมต้องเป็นวันนี้? นักวิเคราะห์มองว่านี่คือ ‘Perfect Storm’ ของกิจกรรมทางเศรษฐกิจ
ปรากฏการณ์นี้พิสูจน์ให้เห็นถึงเสถียรภาพ (Stability) ของระบบที่ National ITMX ดูแล เพราะการรองรับธุรกรรมเกือบ 90 ล้านรายการในวันเดียวโดยระบบไม่ล่ม ถือเป็นความท้าทายทางวิศวกรรมระดับสูง (High-concurrency Engineering)
การเติบโตของพร้อมเพย์ตลอด 9 ปี สะท้อนว่าไทยได้ก้าวเข้าสู่ Cashless Society อย่างเต็มตัวแล้ว การที่ภาคธุรกิจกว่า 3.9 แสนรายเข้ามาอยู่ในระบบ บ่งบอกถึง Digital Transformation ที่ขยายวงกว้าง
ความท้าทายต่อไปของ National ITMX และภาคธนาคาร คือการรักษาความปลอดภัย (Cybersecurity) ควบคู่ไปกับการขยายขีดความสามารถในการรองรับธุรกรรมที่คาดว่าจะแตะระดับ New High เรื่อย ๆ รวมถึงการเชื่อมต่อ Cross-border Payment กับต่างประเทศให้ครอบคลุมยิ่งขึ้น
9 ปีที่ผ่านมา พร้อมเพย์ได้เปลี่ยนคำว่า “โอนเงิน” ให้กลายเป็นเรื่องง่ายเหมือนการส่งข้อความ และในทศวรรษหน้า มันจะยังคงเป็นโครงสร้างพื้นฐานที่สำคัญที่สุดที่ขับเคลื่อนเศรษฐกิจดิจิทัลของไทยต่อไป
ลงทะเบียนเข้าสู่ระบบ เพื่ออ่านบทความฟรีไม่จำกัด