นักวิจัยจีนคิดค้น ‘พลาสติกจากธรรมชาติ’ ไม่ต้องรอย่อยสลายเป็น 1,000 ปี นี่คือวัสดุจากไม้ไผ่ที่ย่อยสลายใน 60 วัน

ในยุคที่โลกกำลังต่อสู้กับปัญหาขยะพลาสติกซึ่งย่อยสลายไม่หมดไปง่าย ๆ นักวิจัยจากมหาวิทยาลัยป่าไม้ตะวันออกเฉียงเหนือ เมืองฮาร์บิน ประเทศจีน ได้เปิดตัววัสดุแห่งอนาคตอย่าง ‘พลาสติกจากไม้ไผ่’ ที่ทั้งแข็งแรงเทียบเท่าพลาสติกทั่วไป และสามารถย่อยสลายในดินได้ภายในเวลาไม่ถึงสองเดือน

พลาสติกทั่วไป วัสดุที่ไม่เคยหายไปจริงๆ

แม้พลาสติกจะเป็นวัสดุที่เปลี่ยนโลก แต่ในอีกด้านหนึ่ง มันก็กลายเป็นหนึ่งในปัญหาสิ่งแวดล้อมที่ใหญ่ที่สุดของมนุษยชาติ เพราะพลาสติกทั่วไป ไม่ว่าจะเป็นขวดน้ำ ถุงพลาสติก หรือกล่องบรรจุอาหาร ต้องใช้เวลาหลายร้อยปีในการย่อยสลายอย่างสมบูรณ์

ในหลุมฝังกลบ พลาสติกอาจอยู่ได้นานถึง 1,000 ปี ก่อนจะสลายตัวกลายเป็นชิ้นจิ๋วที่เรียกว่า ไมโครพลาสติก (microplastics) ซึ่งสามารถปนเปื้อนในดิน น้ำทะเล และแม้กระทั่งเข้าสู่ห่วงโซ่อาหารของมนุษย์ได้

ดังนั้น แม้เราจะทิ้งพลาสติกไปแล้ว แต่มันไม่ได้หายไปไหนจริงๆ มันแค่กลายเป็นเศษเล็ก ๆ ที่ยังคงอยู่รอบตัวเรา

พลาสติกจากไม้ไผ่ คือ ทางเลือกที่ยั่งยืนกว่า

ที่ผ่านมา หลายคนอาจเคยเห็นสินค้าพลาสติกที่มีคำว่า ‘ทำจากไม้ไผ่’ เช่น จาน ชาม หรือช้อนส้อม ที่ดูเหมือนจะเป็นมิตรต่อสิ่งแวดล้อม แต่ความจริงแล้วผลิตภัณฑ์เหล่านี้มักไม่ได้ทำจากไม้ไผ่ล้วนๆ เพราะส่วนใหญ่ใช้เส้นใยไม้ไผ่ ผสมกับเรซินหรือพลาสติกจากปิโตรเลียม เพื่อเพิ่มความแข็งแรงและขึ้นรูปได้ง่าย ซึ่งทำให้ยังย่อยสลายยากและรีไซเคิลลำบาก

นักวิจัยจากมหาวิทยาลัยป่าไม้ตะวันออกเฉียงเหนือจึงพัฒนากระบวนการผลิตใหม่ด้วยแนวคิดวิศวกรรมโมเลกุลผ่านตัวทำละลาย (solvent-mediated molecular engineering) โดยใช้กระบวนการ 2 ขั้นตอนคือ

1. ละลายเซลลูโลสจากไม้ไผ่ ด้วยแอลกอฮอล์ชนิดไม่เป็นพิษ
2. กระตุ้นให้โซ่โมเลกุลของเซลลูโลสจัดเรียงตัวแน่นขึ้น ทำให้ได้วัสดุที่แข็งแรง เสถียร และสามารถขึ้นรูปได้เหมือนพลาสติกทั่วไป

ผลลัพธ์คือพลาสติกจากไม้ไผ่ที่มีความแข็งแรงสูงกว่า ทั้งในด้านค่าความต้านแรงดึง (tensile strength) และค่าพลังงานที่ใช้ในการแตกหัก (work of fracture) และที่สำคัญยังสามารถย่อยสลายได้เองในดินภายในเวลาไม่ถึง 2 เดือน

แต่สิ่งที่น่าทึ่งยิ่งกว่าคือ วัสดุนี้สามารถย่อยสลายได้เองในดินภายในเวลาไม่ถึง 2 เดือน เทียบกับพลาสติกทั่วไปที่ต้องใช้เวลาหลายร้อยปี นี่คือก้าวกระโดดของวัสดุรักษ์โลกที่อาจเปลี่ยนโฉมอุตสาหกรรมพลาสติกในอนาคต

อ้างอิง: newatlas