‘EN-ROADS’ เครื่องมือจำลองอนาคตจาก MIT พื้นที่ลองผิดลองถูก ผ่านฐานข้อมูลนโยบาย เพื่อทำนายทิศทางอุณหภูมิโลก

ในโลกที่เต็มไปด้วยความวิตกกังวลเรื่องการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศ คำถามที่ผู้นำทั่วโลกมักถกเถียงกันอย่างไม่จบสิ้นคือ 'เราควรทำอะไรเพื่อให้ลดการปล่อยก๊าซเรือนกระจกได้เร็วและมีประสิทธิภาพที่สุด' บางคนเชื่อมั่นในรถยนต์ไฟฟ้า บางคนศรัทธาในพลังงานไฮโดรเจน หรือบางกลุ่มก็ผลักดันเรื่องภาษีคาร์บอน แต่เมื่อนำความเห็นเหล่านี้มารวมกัน สิ่งที่ได้มักไม่ใช่คำตอบที่ชัดเจน แต่เป็นเสียงที่แตกกระสานซ่านเซ็น ท่ามกลางวิกฤตที่โลกอุ่นขึ้นกว่า 1.3 องศาเซลเซียส เราไม่มีเวลาเหลือเฟือสำหรับการลองผิดลองถูก และนั่นคือจุดกำเนิดของ 'En-ROADS' เครื่องมือที่จะเปลี่ยนการคาดเดาให้กลายเป็นวิทยาศาสตร์ที่จับต้องได้

วิศวกรรมเบื้องหลังความแม่นยำระดับโลก

Bethany Patten ผู้อำนวยการบริหารแห่ง MIT Climate Policy Center ได้แนะนำให้โลกรู้จักกับ En-ROADS ในฐานะเครื่องมือจำลองนโยบายสภาพภูมิอากาศ (Climate Policy Simulator) ที่ทรงพลังที่สุดในขณะนี้ พัฒนาขึ้นโดยความร่วมมือระหว่าง MIT Sloan และคลังสมองอย่าง Climate Interactive 

ความพิเศษของ En-ROADS ไม่ใช่เพียงแค่การเป็นซอฟต์แวร์คำนวณตัวเลข แต่เป็นเครื่องมือที่ได้รับการยอมรับจากบุคคลระดับโลก อาทิ John Kerry อดีตทูตพิเศษด้านสภาพอากาศของสหรัฐฯ หรือ John Holdren ที่ปรึกษาวิทยาศาสตร์ของอดีตประธานาธิบดีโอบามา โดยจุดเด่นที่ทำให้ En-ROADS แตกต่างจากโมเดลทางวิทยาศาสตร์ทั่วไปคือความเร็วและความโปร่งใส ในขณะที่โมเดลซูเปอร์คอมพิวเตอร์อาจใช้เวลาประมวลผลนานหลายสัปดาห์ En-ROADS กลับแสดงผลลัพธ์ของการตัดสินใจได้ในระดับมิลลิวินาที

ข้อมูลทั้งหมดอ้างอิงจากแหล่งที่เชื่อถือได้สูงสุดอย่าง IEA, IPCC และหน่วยงานข้อมูลพลังงานของสหรัฐฯ โดยเปิดเผยสมการคณิตศาสตร์ทุกบรรทัดให้ตรวจสอบได้ สิ่งนี้ทำให้ En-ROADS กลายเป็นพื้นที่ปลอดภัยสำหรับการเจรจา แม้แต่กับผู้ที่มีความเห็นต่างทางการเมืองหรือผู้ที่กังขาในเรื่องโลกร้อน เพราะระบบอนุญาตให้ผู้ใช้ปรับเปลี่ยน 'สมมติฐาน' (Assumptions) ได้เอง หากไม่เชื่อตัวเลขตั้งต้น ก็สามารถใส่ตัวเลขที่ตนเองเชื่อลงไปแล้วดูว่าผลลัพธ์จะออกมาเป็นอย่างไร ซึ่งช่วยลดอคติและดึงบทสนทนากลับมาสู่พื้นฐานของข้อมูลจริง

กลไก 'อ่างอาบน้ำ' และการทลายมายาคติด้วยข้อมูล

การทำงานของ En-ROADS วางอยู่บนพื้นฐานทฤษฎีพลวัตระบบ (System Dynamics) โดยเปรียบเทียบชั้นบรรยากาศโลกเสมือน 'อ่างอาบน้ำ' ที่มีก๊อกน้ำเปิดอยู่ (การปล่อยก๊าซเรือนกระจก) และท่อระบายน้ำ (การดูดซับก๊าซออก) หน้าที่ของผู้ใช้งานคือการปรับสมดุลนี้ผ่านแผงควบคุมที่มีตัวเลือกนโยบายหลากหลาย ตั้งแต่ด้านซ้ายที่เป็นแหล่งพลังงาน (ถ่านหิน, น้ำมัน, พลังงานหมุนเวียน) ตรงกลางคือพฤติกรรมการใช้ (การขนส่ง, อาคาร) ไปจนถึงด้านขวาที่เป็นการจัดการคาร์บอน (การปลูกป่า, เทคโนโลยีดักจับคาร์บอน)

สิ่งที่ทำให้ En-ROADS ทรงพลังคือความสามารถในการ 'หักล้างความเชื่อผิดๆ' ของผู้คนได้ทันที ยกตัวอย่างเช่น กรณีของ รถยนต์ไฟฟ้า (EV) ที่คนส่วนใหญ่มักเชื่อว่าเป็นกระสุนเงินที่จะช่วยกู้โลกได้ แต่เมื่อทดลองเลื่อนแถบส่งเสริม EV ในโปรแกรม ผลลัพธ์กลับทำให้อุณหภูมิโลกลดลงเพียงเล็กน้อย สาเหตุก็เพราะตราบใดที่โรงไฟฟ้าต้นทางยังเผาถ่านหินหรือก๊าซธรรมชาติอยู่ รถยนต์ไฟฟ้าก็เป็นเพียงการย้ายท่อไอเสียจากหลังรถไปไว้ที่โรงไฟฟ้าเท่านั้น บทเรียนนี้สอนให้เห็นว่านโยบายเดี่ยวๆ ไม่สามารถแก้ปัญหาได้ แต่ต้องอาศัยการผสมผสานหลายมาตรการ หรือที่เรียกว่า 'Multisolving'

จากห้องเรียนสู่ห้องประชุมบอร์ดบริหาร

ปัจจุบัน En-ROADS ไม่ได้เป็นเพียงของเล่นทางวิชาการ แต่ถูกนำไปใช้อย่างจริงจังในกว่า 184 ประเทศ และเป็นส่วนหนึ่งของหลักสูตรในมหาวิทยาลัยกว่า 300 แห่งทั่วโลก สำหรับภาคธุรกิจ เครื่องมือนี้กลายเป็นเข็มทิศสำคัญในการประเมินความเสี่ยงและการลงทุน ดังเช่นกรณีของ AllianceBernstein บริษัทจัดการการลงทุนระดับโลกที่ใช้ En-ROADS เพื่อวิเคราะห์ความเสี่ยงด้านภูมิอากาศในพอร์ตโฟลิโอ ช่วยให้ผู้บริหารมองเห็นภาพว่า หากมีการเก็บภาษีคาร์บอนในอัตราที่สูงขึ้น หรือหากเทคโนโลยี AI เข้ามาดิสรัปต์ความต้องการใช้พลังงานอย่างมหาศาล ธุรกิจจะต้องปรับตัวอย่างไร

สิ่งสำคัญที่ En-ROADS มอบให้กับเราคือการเรียนรู้ผ่าน Immediate Feedback Loop เปรียบเสมือนนักกอล์ฟที่รู้ทันทีว่าวงสวิงของตนผิดพลาดตรงไหนเมื่อลูกถูกตีออกไป การที่ผู้นำได้เห็นกราฟอุณหภูมิและผลกระทบทางเศรษฐกิจเปลี่ยนแปลงทันทีต่อหน้าต่อตาจากการตัดสินใจของตนเอง จะช่วยสร้างความตระหนักรู้ที่ลึกซึ้งกว่าการอ่านรายงานวิจัยนับพันหน้า นี่จึงไม่ใช่แค่เครื่องมือพยากรณ์อากาศ แต่คือเครื่องมือจำลองอนาคตที่เปิดโอกาสให้มนุษยชาติได้ซ้อมกู้โลก ก่อนที่วิกฤตของจริงจะมาถึงจนสายเกินแก้

ผู้สนใจสามารถเข้าไปทดลองสวมบทบาทผู้นำโลกและกำหนดนโยบายด้วยตัวเองได้ฟรีที่เว็บไซต์ En-ROADS

อ้างอิง: Keynote: Energy and Climate Scenario Planning and Forecasting: Lessons from the En-ROADS Simulator จากงาน Powering Southeast Asia through 2050 Conference