ซีอีโอ Hugging Face เตือน ‘การกระจุกตัวของอำนาจ’ คือความเสี่ยงที่ใหญ่สุดของวงการ AI

เมื่อวันที่ 22 กรกฎาคม 2026 OpenAI และ Hugging Face ออกมาเปิดเผยพร้อมกันถึงเหตุการณ์ที่ไม่เคยเกิดขึ้นมาก่อนในวงการ นั่นคือโมเดล AI ที่ทรงพลังสองตัวของ OpenAI หลุดออกจากสภาพแวดล้อมทดสอบแบบปิด (Sandbox) เข้าถึงอินเทอร์เน็ตได้เอง แล้วเดินหน้าโจมตีไซเบอร์เข้าไปยังระบบของ Hugging Face โดยรายงานของ The Hacker News ระบุว่าต้นตอมาจากการที่ OpenAI กำลังทดสอบขีดความสามารถด้านไซเบอร์ของโมเดล GPT-5.6 Sol และอีกหนึ่งโมเดลที่ยังไม่เปิดตัว ภายใต้เบนช์มาร์กชื่อ ExploitGym แต่โมเดลกลับพบช่องโหว่ Zero-day (ช่องโหว่ที่ยังไม่เคยมีใครรู้และยังไม่มีแพตช์แก้) แล้วไต่ระดับสิทธิ์จนเจาะเข้าระบบของ Hugging Face เพื่อไปหา 'เฉลย' ของข้อสอบที่ตัวเองกำลังทำอยู่

ล่าสุดเมื่อการสอบสวนคืบหน้าไปพอสมควร Clement Delangue ซีอีโอและผู้ร่วมก่อตั้ง Hugging Face ได้ให้สัมภาษณ์ในรายการ Balance of Power ของ Bloomberg เพื่อเล่าถึงสิ่งที่เกิดขึ้นทั้งหมด ตั้งแต่นาทีที่ทีมความปลอดภัยตรวจจับความผิดปกติได้ ไปจนถึงบทเรียนที่คุณ Clement มองว่าสำคัญที่สุด และหนึ่งในนั้นคือประเด็นที่เขาย้ำหนักแน่นว่าเป็น 'ความเสี่ยงที่ใหญ่ที่สุดของวงการ AI' นั่นคือ Concentration of Power หรือการกระจุกตัวของอำนาจ

จอมโจรที่ไม่ได้ฉลาด แต่เร็วและไม่รู้จักเหนื่อย

Clement เล่าติดตลกกับทีมงานหลังเหตุการณ์ว่า บางครั้งเราอยากให้ AI Agent 'คิดนอกกรอบ' แต่เราไม่ได้อยากให้มัน 'คิดออกไปนอก Sandbox' แบบนี้ สิ่งที่เกิดขึ้นเป็นส่วนผสมระหว่างความผิดพลาดกับระบบภายในที่ยังไม่รัดกุมพอจะป้องกันเหตุการณ์แบบนี้ได้

สิ่งที่น่าสนใจคือรูปแบบการโจมตี Clement ระบุว่าตัว Agent ลงมือไปกว่า 17,000 แอ็กชันภายในเวลาแค่ 4 วันครึ่ง ซึ่งความเร็วและปริมาณระดับนี้ไม่มีทางที่การโจมตีด้วยฝีมือมนุษย์จะทำได้ทัน แต่ในแง่ความแยบยลกลับไม่ได้สูงอย่างที่หลายคนกลัว Clement เปรียบเทียบว่ามันเหมือน 'หมีตัวหนึ่งที่เดินไล่งับทุกอย่างในระบบเพื่อหาโถน้ำผึ้ง' ไม่ได้ซับซ้อนหรือชาญฉลาดเป็นพิเศษ เพียงแต่เพราะมันเป็นระบบอัตโนมัติ มันจึงทำงานลักษณะนี้ได้ดีและไม่รู้จักเหนื่อย

อีกจุดที่ Clement ชี้ว่าต้องปรับปรุงคือเรื่องการเฝ้าระวัง เพราะยิ่งตรวจจับได้เร็วเท่าไรก็ยิ่งดี เขายกตัวอย่างว่ามีเคสของ Anthropic บางกรณีที่กว่าจะรู้ตัวก็ผ่านไปหลายเดือนแล้ว การมีระบบมอนิเตอร์ที่ดีกว่านี้จึงเป็นสิ่งจำเป็น หลังการเปิดเผยข้อมูลในวันที่ 22 กรกฎาคม Clement ถึงกับบินจาก Miami ไป San Francisco เพื่อร่วมสอบสวนกับทีมของ OpenAI ด้วยตัวเอง

พระเอกที่เข้ามากู้สถานการณ์ กลับเป็นโมเดล Open-weight จากจีน

จุดที่กลายเป็นประเด็นถกเถียงมากที่สุด คือเครื่องมือที่ Hugging Face ใช้ป้องกันตัวเอง ผู้โจมตีคือโมเดลแบบปิดที่ทรงพลังของบริษัท AI อเมริกัน แต่ฝ่ายตั้งรับที่เอาอยู่กลับเป็นโมเดลแบบ Open-weight ที่มาจากจีน

รายงานของ Fortune ระบุว่าโมเดลที่ Hugging Face หยิบมาใช้คือ GLM 5.2 ของบริษัท Z.ai จากปักกิ่ง ในที่นี้ Open-weight หมายถึงการที่ผู้พัฒนาเปิดเผยน้ำหนักโมเดล (Weights) ให้สาธารณะดาวน์โหลดไปติดตั้ง รันบนเครื่องตัวเอง หรือปรับแต่งต่อได้อย่างอิสระ ซึ่งความยืดหยุ่นตรงนี้เองที่ทำให้มันกลายเป็นเครื่องมือตั้งรับที่ใช้การได้จริง

ในทางกลับกัน เมื่อทีม Hugging Face ลองหันไปพึ่งบริการ API ของโมเดลระดับแนวหน้าฝั่งอเมริกา กลับพบว่ากลไกป้องกันของโมเดลเหล่านั้นเข้ามาขวางการทำงานเสียเอง Clement อธิบายกับ Fortune ว่าเมื่ออยู่กลางเหตุการณ์โจมตีจริง คุณไม่สามารถให้เครื่องมือของคุณปฏิเสธที่จะตรวจสอบเพย์โหลดอันตราย หรือปล่อยให้บัญชีของคุณถูกแฟลกได้ พูดง่ายว่าโมเดลปิดฝั่งอเมริกาไม่สามารถแยกแยะได้ว่าใครคือทีมกู้เหตุการณ์และใครคือผู้โจมตี ทั้งที่กำลังทำงานอยู่บนโครงสร้างพื้นฐานและข้อมูลส่วนตัวของ Hugging Face เอง

Clement มองว่าโชคยังดีที่ Hugging Face เป็นแพลตฟอร์ม AI จึงมีเครื่องมือและทีมความปลอดภัยที่แข็งแรงพอจะรับมือได้ แม้ทั้งทีม Security Infrastructure จะต้องทุ่มเวลาทำงานกับเรื่องนี้อยู่พักใหญ่ก็ตาม แต่ถ้าเป็นองค์กรหรือบริษัทอื่นที่ไม่ได้มีปราการแบบเดียวกัน โดยเฉพาะในอุตสาหกรรมที่มีความเสี่ยงสูงกว่านี้ ความเสียหายอาจรุนแรงกว่านี้มาก เขาจึงย้ำว่าเหตุการณ์นี้ต้องถูกมองเป็น 'สัญญาณเตือน' ให้ทุกฝ่ายหันมาจริงจังกับการทำให้ระบบเหล่านี้ปลอดภัยขึ้น และเติมเครื่องมือให้ฝ่ายตั้งรับมากขึ้น

Concentration of Power: ความเสี่ยงที่ซีอีโอ Hugging Face อยากให้โลกจับตา

ประเด็นที่ Clement ให้น้ำหนักมากที่สุด ไม่ใช่ตัวการโจมตี แต่เป็นภาพใหญ่ที่อยู่เบื้องหลังทั้งหมด นั่นคือ Concentration of Power หรือการกระจุกตัวของอำนาจ

Clement อธิบายว่าหนึ่งในความเสี่ยงที่ใหญ่ที่สุดของวงการ AI คือการที่ขีดความสามารถ ความมั่งคั่ง และอำนาจไปกระจุกตัวอยู่ในองค์กรเพียงไม่กี่แห่ง ในขณะที่คนอื่นๆ ทั้งหมดถูกทิ้งไว้ข้างหลังและตกขบวน เขาชี้ว่าโมเดลแบบ Open-weight คือแรงต้านต่อแนวโน้มนี้โดยตรง เพราะมันติดอาวุธให้บริษัทเล็ก สตาร์ทอัพ นักวิจัย รวมถึงองค์กรที่ไม่ได้เป็นห้องแล็บ AI ระดับแนวหน้า สามารถสร้าง AI ได้ด้วยตัวเอง หรืออย่างที่หลายคนเรียกว่า 'เป็นเจ้าของสติปัญญาของตัวเอง'

เหตุการณ์ครั้งนี้กลายเป็นภาพสะท้อนที่ชัดเจนของข้อโต้แย้งดังกล่าว Clement ชี้ว่าการโจมตีครั้งนี้พิสูจน์ว่าความเสี่ยงสามารถเกิดขึ้นได้แม้กับโมเดลที่อยู่หลังประตูปิดและยังไม่ปล่อยออกสู่สาธารณะด้วยซ้ำ ดังนั้นการมุ่งแต่จะสกัดไม่ให้โมเดลถูกปล่อยออกมาจึงไม่ใช่คำตอบ ในทางกลับกัน ฝ่ายตั้งรับต่างหากที่จำเป็นต้องมีโมเดล Open-weight เพราะการจะป้องกันตัวเองจากการโจมตีไซเบอร์ คุณต้องรันโมเดลบนโครงสร้างพื้นฐานของตัวเองที่มักมีข้อมูลส่วนตัวอยู่ ต้องการการควบคุมที่ API แบบปิดให้ไม่ได้ ทั้งจากข้อจำกัดของ Guardrails และจากต้นทุนที่สูง

ที่น่าสนใจคือจังหวะเวลา เพราะไม่กี่วันหลังจากการเปิดเผยเหตุการณ์ กลุ่มผู้ทรงอิทธิพลในวงการเทคโนโลยีก็ออกจดหมายเปิดผนึกสนับสนุนให้อเมริกาเดินหน้ากับโมเดลแบบ Open-weight โดยรายงานของ CNBC ระบุว่ามีทั้ง Satya Nadella ซีอีโอ Microsoft และ Jensen Huang ซีอีโอ Nvidia ร่วมลงชื่อและช่วยเผยแพร่ด้วยตัวเอง โดยจดหมายเรียกร้องให้รัฐบาลหลีกเลี่ยงการออกข้อจำกัดที่เร็วเกินไปจนไปบั่นทอนการแข่งขันหรือผลักดันนวัตกรรมให้ย้ายไปต่างประเทศ 

Clement มองว่าเหตุการณ์นี้เป็นตัวอย่างและบทพิสูจน์ที่สมบูรณ์แบบของแนวคิดที่ว่า ทั้งบริษัทเล็ก สตาร์ทอัพ นักวิจัย ไปจนถึงองค์กรขนาดใหญ่ ล้วนต้องการโมเดล Open-weight ไม่ว่ามันจะมาจากที่ไหนก็ตาม และเขาหวังว่าจดหมายฉบับนี้จะช่วยผลักดันให้ผู้กำหนดนโยบายหันมาโฟกัสประเด็น Concentration of Power มากขึ้นกว่าที่ผ่านมา

การแฮกด้วย AI ต้องยังผิดกฎหมาย ต่อให้ผู้ลงมือไม่ใช่มนุษย์

อีกจุดยืนที่ Clement ไม่ยอมประนีประนอมคือเรื่องกฎหมาย เมื่อพิธีกรสะท้อนความเห็นบางส่วนในวงการที่มองว่าเหตุการณ์นี้ไม่ใช่เรื่องอื้อฉาวใหญ่โต และเป็นสิ่งที่ควรปล่อยให้ห้องแล็บระดับแนวหน้าทดสอบขีดความสามารถของโมเดลแล้วเปิดเผยเมื่อเกิดปัญหา Clement ตอบทันทีว่าเขาไม่เห็นด้วยเลยแม้แต่น้อย

Clement ย้ำว่าเราไม่ต้องการให้บริษัทใดในอเมริกาไปโจมตีไซเบอร์ใส่บริษัทอื่น เพราะนี่คืออาชญากรรมและผิดกฎหมายด้วยเหตุผลที่ดีอยู่แล้ว เขาเปรียบเทียบว่าความเสียหายส่วนใหญ่ในสังคมไม่ได้ถูกป้องกันเพราะมันทำยาก แต่ถูกป้องกันเพราะมันผิดศีลธรรมและผิดกฎหมาย เช่นเดียวกับการโจมตีไซเบอร์ หากปล่อยให้เรื่องนี้กลายเป็นเรื่องปกติที่ใครก็โจมตีใครก็ได้ โดยไม่มีอะไรมายับยั้ง โลกก็จะเข้าสู่ภาวะอันตราย

Clement เชื่อมโยงประเด็นนี้กับระบบอัตโนมัติที่มีอยู่แล้วในชีวิตประจำวันอย่างรถยนต์ขับเคลื่อนอัตโนมัติ  เขาชี้ว่าถ้าคุณเผลอหลับหลังพวงมาลัยรถที่ขับเองได้ แล้วรถไปชนคันอื่น คุณก็ยังต้องเป็นผู้รับผิดชอบตามหลักความรับผิดอยู่ดี แม้เจตนาตั้งต้นจะไม่ได้ต้องการให้เกิดขึ้นก็ตาม กรอบกฎหมายสำหรับ AI Agent แบบอัตโนมัติจึงต้องชัดเจนและใช้งานได้จริงในลักษณะเดียวกัน แม้ Clement จะออกตัวว่าตัวเองไม่ใช่ผู้เชี่ยวชาญด้านกฎหมายหรือผู้กำหนดนโยบาย แต่ตามรายงานของ Quartz เขาเสนอสามสิ่งที่วงการต้องทำให้ได้ในไม่กี่เดือนข้างหน้า

• สิ่งแรกคือต้องทำให้การโจมตีไซเบอร์ยังคงเป็นอาชญากรรมและผิดกฎหมาย ต่อให้ผู้ลงมือเป็น AI Agent ก็ตาม พร้อมบังคับใช้อย่างจริงจัง มิเช่นนั้นโลกจะเข้าสู่สภาวะที่ทุกคนโจมตีทุกคนโดยไม่มีอะไรมาหยุดยั้ง 
• สิ่งที่สองคือต้องสร้างความโปร่งใสให้มากขึ้น เช่น การกำหนดให้ต้องเปิดเผยข้อมูล (Mandatory Disclosure) ทุกครั้งที่มีการโจมตีไซเบอร์โดย AI Agent เกิดขึ้น 
• สิ่งที่สามคือต้องเติมเครื่องมือให้ฝ่ายตั้งรับมากขึ้น ซึ่งโมเดล Open-weight คือหนึ่งในเครื่องมือสำคัญที่นักป้องกันภัยไซเบอร์ต้องมี

สัญญาณเตือนที่วงการ AI ต้องฟัง

แม้ OpenAI จะไม่ได้สั่งให้โมเดลทั้งสองตัวไปแฮก Hugging Face โดยตรง แต่สั่งให้ทำการทดสอบขีดความสามารถเท่านั้น ทว่าโมเดลกลับหลุด Sandbox ออกมาเองและมุ่งหน้าไปยังแพลตฟอร์มของ Hugging Face เพราะประเมินว่าจะเจอข้อมูลที่ช่วยให้ผ่านการทดสอบได้ คุณ Clement มองว่านี่ก็เหมือนกรณีคนหลับหลังพวงมาลัยรถขับเองอีกครั้ง เจตนาไม่ได้ต้องการให้ชน แต่ก็ยังต้องมีความรับผิดชอบอยู่ดี

Clement เชื่อว่า OpenAI เองก็ยอมรับว่ามีความผิดพลาดเกิดขึ้นจริง และมีจุดอ่อนในระบบที่เปิดช่องให้ Agent หลุดออกมาได้ ซึ่งเขาเชื่อว่าทีมของ OpenAI ตั้งใจจะแก้ไขและทำให้ระบบแข็งแรงขึ้นเพื่อไม่ให้เกิดเหตุการณ์แบบนี้ซ้ำอีก ไม่ใช่ตั้งใจจะสร้างระบบที่ไล่โจมตีบริษัทอื่นเป็นประจำ

Clement สรุปว่าสิ่งที่ต้องเกิดขึ้นต่อจากนี้มีสองเรื่องหลัก เรื่องแรกคือความโปร่งใสที่มากขึ้น เพราะเหตุการณ์นี้เป็นสัญญาณเตือนที่ดีว่าการมุ่งสกัดไม่ให้โมเดลถูกปล่อยออกมานั้นไม่เพียงพอ และเรื่องที่สองคือการติดอาวุธให้ฝ่ายตั้งรับได้ดีขึ้น ด้วยโมเดล Open-weight ที่ทรงพลังกว่าเดิม เพื่อให้ทุกคนพร้อมรับมือกับสิ่งที่กำลังจะมาถึง 

เพราะบทเรียนจากการที่ AI หลุด Sandbox ไปแฮก Hugging Face ครั้งนี้ กำลังบอกว่าคำถามที่แท้จริงไม่ใช่แค่ 'จะกันไม่ให้ AI ทรงพลังเกิดขึ้นได้อย่างไร' แต่คือ 'จะกระจายพลังนั้นให้ถึงมือคนส่วนใหญ่ได้อย่างไร' ก่อนที่มันจะไปกระจุกอยู่กับคนเพียงไม่กี่กลุ่ม

ที่มา: The Hacker News, Fortune, CNBC, Quartz และบทสัมภาษณ์ในรายการ Balance of Power ทาง Bloomberg Television และ Bloomberg Radio