AI จะแย่งงานเราจริงไหม? เมื่อโลกไม่ได้กำลังเดินไปสู่จุดจบ แต่เป็นจุดเปลี่ยนครั้งใหญ่

หลายคนตื่นตื่นมาพร้อมกับพาดหัวข่าวที่ชวนผวาว่า AI กำลังจะมาล้างบางอาชีพมนุษย์ แต่รายงานล่าสุดจาก Gartner กำลังจะบอกเราว่า ‘อย่าเพิ่งรีบถอดใจ’ เพราะสิ่งที่กำลังจะเกิดขึ้นไม่ใช่โลกกัลปาวสานของคนทำงาน หรือคำศัพท์ที่ถูกพูดถึงมากที่สุดอย่าง Jobs Apocalypse แต่มันคือ Job Chaos ที่จะเกิดขึ้นไปยาว ๆ จนถึงปี 2030 เลยต่างหาก

2028-2029 อัตรางานเกิดใหม่ เริ่มเดินแซงงานที่หายไป

หากเราลองมองไปที่กราฟ AI Job Impacts Forecast เราจะเห็นเส้นสองเส้นที่กำลังไล่กวดกันอยู่ เส้นสีน้ำเงินคือ งานที่หายไป และเส้นสีส้มคืองานที่เพิ่มขึ้น 

ในช่วงปีแรก ๆ (2023-2027) เราอาจจะเห็นงานที่หายไปมีมากกว่าจนใจหาย

แต่ปาฏิหาริย์ทางเทคโนโลยีจะเกิดขึ้นในช่วงปี 2028-2029 นี่คือ จุดตัดสำคัญที่ AI จะเริ่มสร้างงานใหม่ ๆ ได้มากกว่าจำนวนงานที่มันทำลายลง และเมื่อถึงปี 2030 โลกจะมีตำแหน่งงานใหม่พุ่งทะยานแซงหน้างานที่เคยเสียไปถึง 9,000,000 ตำแหน่งอย่างเห็นได้ชัด

งาน 32 ล้านตำแหน่ง จะไม่เหมือนเดิมอีกต่อไป

ไม่ใช่ทุกคนที่ตกงาน แต่ในแต่ละปีจะมีงานกว่า 32 ล้านตำแหน่ง ที่ถูก AI เข้าไปเขย่าจนเปลี่ยนรูปโฉมไปอย่างสิ้นเชิง มันคือปรากฏการณ์ที่ Gartner เรียกว่า Ripple Effect หรือปรากฏการณ์ระลอกคลื่น

เหมือนเราโยนก้อนหินลงน้ำ คลื่นลูกแรกอาจจะเข้ามาแทนที่พนักงานตอบแชท แต่คลื่นลูกที่สองและสามจะผลักดันให้พนักงานคนเดิมต้องผันตัวไปเป็นผู้ควบคุม AI หรือผู้ออกแบบประสบการณ์ลูกค้าที่ซับซ้อนขึ้น งานเดิมอาจจะตายไป แต่งานใหม่ที่เร้าใจกว่ากำลังจะเกิด

ซึ่งล่าสุด Deloitte หนึ่งใน Big Four ของวงการที่ปรึกษาระดับโลก ประกาศยกเครื่องโครงสร้างองค์กรครั้งใหญ่ในสหรัฐฯ โดยจะทำการโละ ‘ชื่อตำแหน่งงานแบบเดิมทิ้ง’ สำหรับพนักงานในสหรัฐฯ กว่า 180,000 คน และแทนที่ด้วยระบบใหม่ที่สะท้อนถึงทักษะเฉพาะทางมากขึ้น เพื่อตอบรับกับการเข้ามาของ AI ที่กำลังเปลี่ยนวิธีทำงาน

คุณจะต้องอยู่ตรงไหนใน 4 ฉากทัศน์ของโลกอนาคต

Gartner ได้วาดภาพอนาคตไว้ 4 แบบ เพื่อให้เราเช็กว่าวันนี้เราอยู่จุดไหน

• The Fill-ins (ผู้เติมเต็ม): เมื่อเราให้ AI ทำงานส่วนใหญ่แทน และมนุษย์เหลือหน้าที่แค่คอยอุดช่องว่างในสิ่งที่หุ่นยนต์ยังทำไม่ได้
• The Co-pilots (คู่หูนักบิน): เรายังยุ่งเหมือนเดิม แต่มี AI เป็นคู่หูคอยช่วยให้เราทำงานได้เก่งขึ้น เร็วขึ้น และปริมาณมากขึ้น
• The Innovators (นักนวัตกรรม): นี่คือจุดที่น่าตื่นเต้นที่สุด เมื่อมนุษย์กับ AI ร่วมมือกันข้ามสายงาน เพื่อสร้างสิ่งที่เมื่อก่อนเราได้แต่ฝัน แต่ทำไม่ได้จริง
• The Autonomous (ผู้อยู่เบื้องหลัง): เมื่อระบบธุรกิจถูกเปลี่ยนโฉมใหม่ให้ AI รันงานเกือบทั้งหมด และใช้มนุษย์คอยควบคุมเพียงน้อยนิด

ไม่ได้สำคัญที่ AI เก่งแค่ไหน แต่อยู่ที่เราปรับตัวอย่างไร

โลกยุค AI ไม่ได้น่ากลัวสำหรับคนที่พร้อมจะเปลี่ยน ผู้นำองค์กรในวันนี้ต้องมองข้ามแค่เรื่องการลดคน ไปสู่การวางแผนคน เพราะทุก ๆ หน้าที่ที่ AI เข้ามาแทนที่ มันจะทิ้งรอยเท้าใหม่ ๆ ไว้ให้มนุษย์ก้าวเดินตามเสมอ สุดท้ายแล้ว รายงานฉบับนี้ของ Gartner กำลังจะบอกเราว่า แม้ปัจจุบัน AI อาจจะแย่งงาน = Task ของเราไปได้ แต่ AI แย่งอาชีพ = Career ไปจากเราไม่ได้ ถ้าเรายังไม่หยุดที่จะเรียนรู้และสร้างสรรค์สิ่งใหม่ไปพร้อมกับมัน

เส้นกราฟในปี 2030 อาจดูเหมือนอีกไกล แต่การเตรียมตัวเพื่อรับแรงกระเพื่อมเริ่มต้นขึ้นตั้งแต่วินาทีนี้ เพราะในโลกที่ AI ทำงานแทนเราได้เกือบทุกอย่าง สิ่งที่จะมีมูลค่าสูงสุดคือ "วิสัยทัศน์และความเป็นมนุษย์" ของเราที่หลงเหลืออยู่นั่นเอง

อ้างอิง: gartner