นวัตกรรมไม่จำเป็นต้องเป็นเทคโนโลยีตอนที่ 1: กรณีศึกษาหอย 8 ตัวตรวจสอบคุณภาพน้ำ

หอยแปดตัวแบบนี้ เป็นหอยที่ผดุงความสงบสุขของชาว Warsaw นับแสนคน ในประเทศ Poland มากว่า 26 ปีแล้ว สงสัยล่ะสิครับว่ามันทำอะไร และเกี่ยวกับนวัตกรรมอย่างไร

หอยแปดตัวนี้เป็นหอยทำหน้าที่เหมือน Precog ในหนัง Minority Report ในการตรวจสอบคุณภาพของน้ำดิบและน้ำประปาของเมืองนี้ครับ หอยเป็นสัตว์ที่ชอบอยู่ในน้ำสะอาด และจะเปิดเปลือกหอยออกเพื่อหายใจและกรองน้ำหาอาหารกิน เวลามันเจอน้ำสกปรกเพียงนิดเดียวเข้าไป มันจะหุบเปลือกหอยลงและหยุดหายใจและกรองน้ำ แต่ปกติหอยจะไม่อ้าเปลือกออกตลอดเวลาอยู่แล้ว มันจะมีเปิดบ้างปิดบ้าง เพื่อให้ไม่เกิดเหตุการณ์อย่างในเรื่อง Minority Report บริษัทน้ำประปาของเมืองนี้จึงเลือกใช้หอยแปดตัวในการตรวจสอบคุณภาพของน้ำประปา หากเวลาที่หอยปิดปากในช่วงระยะเวลาที่กำหนดมากกว่า 25% ระบบคอมพิวเตอร์ก็จะร้องเตือนทันที ซึ่งก็นับพอได้ว่าเป็นกระบวนการทางประชาธิปไตยรูปแบบหนึ่งถึงแม้จะไม่ใช่เสียงส่วนใหญ่ นอกจากนี้หอยแต่ละตัวจะถูกเลือกมาอย่างไม่ลำเอียง มีทั้งตัวผู้และตัวเมียคละกันไป

แต่ไม่เหมือนเรื่อง Minority Report ตรงที่ว่า หอยแต่ละตัวจะปฏิบัติหน้าที่เพียงสองเดือนเท่านั้นก่อนที่จะปล่อยให้กลับสู่ธรรมชาติ โดยหอยแต่ละตัวก่อนเข้าประจำการจะต้องติดขดลวดและแม่เหล็กด้วยกาวแบบแกะออกได้ ซึ่งตำแหน่งของขดลวดและแม่เหล็กจะต้องถูกวัดอย่างแม่นยำโดยเจ้าหน้าที่ เมื่อเข้าประจำการ เวลาที่เปลือกหอยเปิดออก มันจะทำให้แม่เหล็กอยู่ห่างจากเซ็นเซอร์ เป็นสถานะปกติ เวลาเปลือกหอยปิด แม่เหล็กก็จะเหนี่ยวนำเซ็นเซอร์ เพื่อส่งสถานะผิดปกติออกไป เซ็นเซอร์ทั้งหมดก็จะถูกเชื่อมเข้ากับระบบคอมพิวเตอร์เพื่อเก็บข้อมูลตลอดเวลา

โชคดีว่าตลอด 26 ปีที่ผ่านมา น้ำของเมืองนี้สะอาดมาก หอยเหล่านี้จึงยังไม่เคยบอกว่าน้ำไม่สะอาดแต่อย่างใด

ที่ผมเลือกเรื่องนี้มาเล่าเกี่ยวกับนวัตกรรมก็เพราะอยากให้ท่านลองคิดกลับข้างว่าหากไม่มีหอยมาตรวจสอบคุณภาพน้ำ บริษัทก็คงต้องพึ่งพาเทคโนโลยีเอาน้ำไปตรวจโลหะหนัก วัดออกซิเจน วัด OD, COD, BOD วัดการนำไฟฟ้า โน่นนี่นั่นเต็มไปหมด แต่ด้วยหอยเพียงแปดตัวสามารถวัดปัจจัยเกือบทั้งหมดไปได้พร้อมๆ กันและตลอดเวลาอีกด้วย ซึ่งเป็นอะไรที่ลดต้นทุนและค่าใช้จ่ายได้อย่างมาก แถมยังมีหอยเอาไว้กินได้อีกด้วย ช่างยอดเยี่ยมอะไรเช่นนี้

ที่มา Polishnews, Thefirstnews, Aquanet

.
บทความนี้เป็น Guest Post โดย ณัฐ เหลืองนฤมิตชัย